Dagur Sjálfboðaliðans: 5. desember

Hvað dregur fólk til sjálfboðastarfa? Getur verið að fólk fái eitthvað til baka þegar það tekur þátt í sjálfboðastarfi og hvað þá? Eru allir að sækjast eftir því sama eða getur verið að sjálfboðastarf gefi einum eitt og öðrum annað? Geta allir tekið þátt í sjálfboðastarfi og er hægt að samræma það launaðri vinnu og fjölskyldulífi? Getur verið að þeir séu góðar fyrirmyndir sem taka þátt í sjálfboðastarfi?

Á landsmóti skáta á Úlfljótsvatni sem haldið var í sumar var fjöldi manns að sinna sjálfboðastarfi en á sama tíma að njóta samveru með fjölskyldu og vinum. Þar virtist vera hægt að leysa öll verkefni með bros á vör. Sumir tóku þátt í gæslu á svæðinu, aðrir eldamennsku, margir voru með sínum skátaflokkum og enn aðrir sáu um að halda og stýra hressum kvöldvökum. Það voru mörg önnur verkefni sem fólk tók þátt í og og ekki hægt að sjá annað en það væri valinn maður á hverjum stað.

Í sjálfboðastarfi finnur hver og einn sinn vettvang. Sjálfboðastarf er viðbót við launað starf og gefur fólki færi á að taka þátt og sinna sínum áhugamálum og hæfileikum. Hver einn getur valið hversu mikið hann tekur þátt í sjálfboðastarfi. Skátastarf eins og annað félagsstarf byggir á sjálfboðavinnu og þar er margt í boði.

Stuðningsnet sjálfboðaliða

Skátar hafa að leiðarljósi að lifa lífinu af gleði og ánægju – þeir vilja lifa heilbrigðu lífi og vera traustir vinir og félagar. Þeir vilja stuðla að friði, jafnrétti og bræðralagi meðal manna og bera virðingu fyrir sjálfum sér og öðrum. Líkt og skátastarfið hefur frístundastarf með börnum uppeldislegt gildi. Að vera skáti eða taka þátt í félagsstarfi, íþróttum og ýmsum tómstundum með öðrum myndar dýrmætan félagsauð.

Að börn kynnist sjálfboðaliðum sem vinna af hugsjón í slíku bræðralagi er reynsla sem fólk býr að ævilangt. Að vinna að verkefnum saman, að fá að vera hluti af heild og vera virkur þátttakandi í grasrótarstarfi er ómetanlegt veganesti út í lífið. Þannig leggur sjálfboðaliðastafið grunn að lýðræði sem er einn af grunnþáttum nýrrar menntastefnu. Til þess síðan að við getum þróað lýðræðið áfram er nauðsynlegt að nemendur í leik-, grunn- og framhaldsskólum lifi og læri í lýðræði.

Víðsvegar í samfélaginu verða til félög og hagsmunasamtök þar sem fólk myndar samstöðu um áherslur og sjónarmið. Foreldrafélög í leik-, grunn- og framhaldsskólum byggjast á sjálfboðaliðum og mikil auðlind hefur myndast í samstarfi foreldra. Eins og í skólastarfi eru íþróttafélög og frístundastarfið umlukin stuðningsneti sjálfboðaliða. Það er hollt að vera hlekkur í slíku gangverki sem styrkir grunnstoðir samfélags sem nú rís upp eftir það sem sumir vilja nefna siðferðislegt hrun.

Það þykir eðlilegt í nútímasamfélagi að þeim sem hagsmuna eiga að gæta sé gert kleift og skylt að taka afstöðu til mála og sameinast um hugsjónir eða berjast fyrir málstað. Má þar nefna hjálparsveitir, líknarfélög, íþróttafélög, félög fyrir sérstök börn, aldraða og ótal margt fleira sem fólk vinnur í sjálfboðastarfi.

Að hafa vilja til að láta gott af sér leiða og láta sig annað fólk varða nærir fólk og eflir. Í slíkum félagsskap er unnið að því að bæta samfélagið sem skilar sér í betri líðan okkar allra. Með sjálfboðavinnu og grasrótarstarfi vinnur fólk að því að hafa áhrif í nærsamfélaginu og leggur sitt af mörkum til að lífga upp á tilveruna og gera samfélagið betra. Það þarf fólk eins og þig.

Guðrún Snorradóttir og Helga Margrét Guðmundsdóttir