Niðurskurður ríkisútgjalda.

Miklir óvissutímar eru framundan í efnahagsmálum þjóðarinnar og í heiminum öllum. Skuldakreppa steðjar að Evrópu og í ljósi skuldastöðu íslenska ríkisins er ljóst að Íslendingar þurfa að sýna ráðdeildarsemi og forgangsraða í útgjöldum ríkisins. Þó er mikilvægt að tryggja að aðhaldsaðgerðirnar valdi sem minnstri skerðingu á velferðinni í landinu og verði ekki til þess fallnar að leiða þjóðina aftur í nýtt samdráttarskeið. Hins vegar er einnig ljóst að ríkið getur ekki eytt peningum sem það á ekki og hefur ekki aflað nema með aukinni skuldsetningu, og yfirskuldsettur ríkissjóður getur ekki tekið endalaust af lánum.

Almennt er talið er talið að best sé að hefja ekki niðurskurð ríkisútgjalda fyrr en fjárfestingar eru hafnar í einkageiranum. Í ljósi þess að íslenskt hagkerfi er í grunninn framleiðslu- og útflutningsdrifið, skiptir mestu máli að koma á auknum fjárfestingum í framleiðslu- og útflutningsgreinum. Hér ber að nefna að stjórnvöld hafa nýtt tækifærin illa og rekið burt erlenda fjárfesta úr landi nánst af ásetningi og komið beinlínis í veg fyrir fjárfestingar og uppbyggingu í framleiðslu og útflutningi. Því er líklegt að það verði með fyrstu verkum nýrrar ríkisstjórnar að blása til sóknar í slíkum fjárfestingum og gera lagaumhverfið aðlagandi fyrir erlenda fjárfesta, en í kjölfarið munu fjárfestingar í öllum einkageiranum aukast. Með því verður til þensla til að fylla í skarðið þegar samdráttur hefst í samneyslu fyrir tilstilli niðurskurðar í ríkisútgjöldum.

Niðurskurður ríkisútgjalda snertir alla þjóðina, og er því mikilvægt að þjóðin fái að vera með í ráðum í stefnumótun um slíkar aðgerðir. Fyrir þingkosningarnar í Bretlandi leitaði íhaldsflokkurinn til almennings eftir áliti þjóðarinnar um hvar sé ákjósanlegast að skera niður ríkisútgjöld. Almenningur í Bretlandi vissi því af niðurskurðaráformum íhaldsflokksins en kaus hann jafnframt umfram aðra flokka. Finnst mér þessi leið sem hér um ræðir bæði ákjósanleg og lýðræðisleg, og tiltölulega einföld í framkvæmd. Stjórnvöld gætu með því móti stofnað sérstaka síðu á netinu þar sem almenningur getur tekið þátt í stefnumótun stjórnvalda í niðurskurði ríkisútgjalda með því að velja þau svið sem ákjósanlegast er til niðurskurðar.

Aðferðafræðin liggur í því að stjórnvöld meta með aðstoð sérfræðinga hversu mikið þurfi að skera niður á árs grundvelli til að búa í haginn fyrir framtíðina. Sérhver kjósandi getur því næst valið þau svið sem þarf að hlífa og á hvaða sviðum þarf að skera niður, svo framarlega sem niðurskurðurinn nái þeirri upphæð sem stjórnvöld ákvarða hverju sinni. Fordæmið liggur fyrir!

En við skulum ekki berja höfði við stein. Forgangsröðun ríkisútgjalda er eina leiðin til að bjarga velferðinni á Íslandi, og auknar fjárfestingar í framleiðslu- og útflutningsgreinum er eina leiðin til að færa íslenskt þjóðfélag inn í velferð og velmegun á nýjan leik.

Gunnar Kristinn Þórðarson

Höfundur er fyrrum ritari stjórnar hagsmunasamtaka heimilanna, stjórnarformaður Samtaka meðlagsgreiðenda, starfar sem stuðningsfulltrúi með ba. próf í guðfræði og gefur kost á sér í 3.-5. sæti í prófkjöri Sjálfstæðisflokksins í Reykjavík.