Endurreisn bankanna kostaði 190 milljarða

Samtals nemur fjárbinding ríkissjóðs vegna endurreisnar viðskiptabankanna þriggja 190 milljörðum kr. Þetta kemur fram í greinargerð frá fjármálaráðherra um málið en eins og kunnugt er af fréttum hefur töluverð umræða orðið um hver þessi kostnaður ríkissjóðs hafi í raun verið.

Í greinargerðinni, sem ráðherra flutti á Alþingi í morgun, segir að alls nemi eiginfjárframlag ríkisins til bankanna 135 milljörðum kr. Upphaflega var gert ráð fyrir að það yrði 385 milljarðar kr. og er það því 250 milljörðum kr. lægra. Auk þess veitir ríkið tveim bönkum víkjandi lán: Arion banka að fjárhæð 30 milljarða kr. og Íslandsbanka að fjárhæð 25 milljarða kr. til að þeir gætu uppfyllt skilyrði FME um 16% eiginfjárhlutfall. Skila þessi lán ríkinu vaxtatekjum. Lánin eru veitt í íslenskum krónum en endurgreidd í evrum.

Fyrir fall bankanna í október 2008 hafði Seðlabanki Íslands veitt þeim mikla lausafjárfyrirgreiðslu. Við fall þeirra átti Seðlabankinn því umtalsverðar kröfur á þrotabúin. Hluti af fyrirgreiðslunni var gegn veði í útlánum Glitnis og Kaupþings, aðallega húsnæðislánum.

Í stað þess að taka til sín lánin og innheimta þau náðist samkomulag um að lánin væru færð frá Seðlabankanum og inn í hina nýju banka, en að á móti gæfu bankarnir út skuldabréf til Seðlabankans með veði í yfirfærðu lánunum. Skuld Arion banka er í mörgum myntum og færir Seðlabankanum gjaldeyristekjur. Umsamið verðmæti lánanna var samtals 116,9 milljarðar kr. Um er að ræða skynsamlega lausn á vandamáli sem skapaðist við fall bankanna og er óháð eignarhaldi á nýju bönkunum.

Beita má misjöfnum aðferðum við að reikna út sparnað eða ávinning ríkissjóðs af aðkomu þrotabúa gömlu bankanna að fjármögnun hina nýju banka. Upphaflegar áætlanir um framlög til fjármögnunar bankanna hljóðuðu upp á 385 milljarða kr., en bein eiginfjárframlög urðu 135 milljarðar kr. auk 55 milljarða kr. víkjandi lána. Munur þar á er því ýmist 250 milljarðar kr. eða 195 milljarðar kr. eftir því hvernig reiknað er.

Ef hins vegar ríkissjóður hefði einn staðið að fjármögnun bankanna, eins og hún reyndist vera á endanum, hefðu framlög ríkisins orðið 156 milljörðum kr. hærri en þau eru, en það er sú fjárhæð sem þrotabú gömlu bankanna lögðu fram.

Niðurstaðan er því mjög hagstæð fyrir ríkissjóð hvernig sem reiknað er og hefur leit til tugmilljarða lækkunar á vaxtagjöldum ríkissjóðs, að því er segir í greinargerðinni.