Pistill: Eðlilegur munur á viðbrögðum Dana og Breta

Íslendingar sem fylgjast með Icesave umræðunni á erlendum vettvangi taka strax eftir því hve mikill munur er á viðbrögðunum í breskum og dönskum fjölmiðlum. Á meðan umræðan í breskum fjölmiðlum er fremur jákvæð í garð Íslendinga er hún á þveröfugum nótum í þeim dönsku.

Það eru ugglaust fleiri en ein og fleiri en tvær skýringar á þessu. Tvennt er þó augljóst þegar kemur að neikvæðum fréttum danskra fjölmiðla. Þær eru að stórum hluta vegna nokkuð hrokafullar framkomu íslensku útrásarvíkingana í Danmörku meðan að bólan blés út og síðan Nyhedsavisen ruglið.

Dæmi um hrokann eru ýmis ummæli sem vitna má til þegar Danir fóru að ræða við Íslendingana um grunninn að veldi þeirra í Danmörku þar sem kaup á „þjóðargersemum" á borð við Magasin du Nord og Hotel D´Angleterre báru hæst. Svörin voru á „góðir að græða á daginn og grilla á kvöldin" nótunum og við værum bara með fjármálin meira á hreinu en Danir. Þegar hið sanna kom svo á daginn vorum við einfaldlega fyrirlitin af mörgum málsmetandi Dönum fyrir þessa lygi.

Nyhedsavisen er svo annað dæmi sem einkum situr í blaðamönnum sem vinna á dagblöðunum dönsku. Fréttir og umfjöllun þeirra er að stórum hluta grunnurinn að umfjöllun annarra fjölmiðla landsins.

Nyhedsavisen kostaði danska prentmiðla mikla peninga, svo mikla að sum blöð römbuðu á barmi gjaldþrots og fjöldi blaðamanna mátti sjá á eftir starfsfélögum sínum yfir á atvinnuleysiskrá vegna samkeppninnar við hið íslenskættaða fríblað. Það sem verra er, prentmiðlar þessir þurfa að glíma áfram við miklar skuldir vegna Nyhedsavisen og því erfiðan rekstur. Ekki er hægt að finna neina samúð með íslenskum málstað á þessum fréttastofum.

Hin breska jákvæðni er á töluvert öðrum forsendum en danska neikvæðnin. Í fyrsta lagi er hinn almenni Breti búinn að fá upp í kok af breskum bankamönnum. Þetta hefur glögglega komið í ljós í umræðunni þarlendis undanfarnar vikur. Það er ekki bara Goldman Sachs sem ætlar að borga ofurbónusa fyrir síðasta ár, breskir bankar ætla að gera slíkt hið sama. Bankar sem breskir skattgreiðendur máttu greiða fyrir svo blæddi úr nösunum á síðasta ári svo þeir yrðu ekki gjaldþrota.

Þessi mikla andúð bresk almennings á sínum eigin bönkum smitar af sér yfir á Íslendinga því Icesave var jú ekkert annað en gróðabrall íslenskra bankamanna á breska markaðinum.

Önnur ástæða fyrir jákvæðni Breta í garð Íslendinga er af pólitískum toga að nokkru leyti. Ísland nýtur þess óbeint að breska ríkisstjórnin með Gordon Brown í broddi fylkingar er óvinsæl. Ákvörðun hans um að setja hryðjuverkalög á Íslendinga og ákveða svo einhliða að tryggja allar innistæður Breta upp á 50.000 pund á Icesave eru af mörgum talin augljós mistök af hans hálfu. Hinsvegar er Icesave málið það lítið í bresku efnahagssamhengi að það verður seint kosningamál í komandi þingkosningum þarlendis.

Síðan eru allir þeir sem eru hrifnir af „krúttunum" á Íslandi og því að þjóðin fær að segja til um bankaskuldir sínar í þjóðaratkvæðagreiðslu. Þetta er nokkuð sem almenningur í flestum öðrum Evrópulöndum á alls ekki kost á.