Birnir og staðreyndir

Birgir Guðjónsson skrifar um hvítabirni.

Enn á ný leyfir fulltrúi Umhverfisráðuneytisins sér að koma fram með villandi upplýsingar til að réttlæta dráp á hvítabirni.Hann fullyrðir að það sé enginn stofnstærðarvandi. Jafnvel mætti skilja svo að þörf væri á grisjun. Fulltrúar ráðuneytisins hafa sennilega gengið fram hjá styttu úr ís af hvítabirni sem tákni vandans á loftslagsráðstefnunni í Kaupmannahöfn.

Af nítján undirtegundum hvítabjarna eru átta í hnignun, þrjár stöðugar, ein að fjölga sér en ófullnægjandi upplýsingar varðandi sjö. Þetta er lakara en árið 2005. Að ástandið skuli ekki vera verra er vegna verndarstefnu Rússlands, Bandaríkjanna, Kanada, Danmerkur og Noregs, sem bundust samtökum 1973 um verndun þeirra. IUCN, heimssamtök um náttúruverndun, flokka hvítabirni enn sem „vulnerable", þ.e. að ástand þeirra sé viðkvæmt. Bandaríkin flokka þá sem í útrýmingarhættu. Takmarkaðar sportveiðar eru aðeins leyfðar í Kanada. Veiðar frumbyggja annars staðar eru takmarkaðar. Kerfisbundið dráp hvítabjarna fer hvergi fram nema á Íslandi.

Fulltrúinn heldur því fram að dýrin séu stórhættuleg. Skilja mætti svo að þau komi hingað sérstaklega til að éta Íslendinga. Mesta nábýli hvítabjarna og manna er sennilega í bænum Churchill í Kanada og á Svalbarða. Ekki hefur mikið frést af fækkun mannfólks á þessum stöðum.

Fulltrúinn heldur því fram að kostnaður við björgun sé yfirgengilegur. Kostnaður við landgöngu hvítabjarnar verður alltaf nokkur við dráp, flutning, „vísindarannsóknir", uppstoppun og geymslu. Þá er ekkert sparað og jafnvel flugfloti Landhelgisgæslunnar sem kostar 400-500 þúsund á klst. notaður óspart.

Dráp hvítabjarna hér á nokkurra ára fresti mun hins vegar ekki hafa mikil áhrif á stofninn né gera orðstír Íslands verri.

Höfundur er læknir.