Sigmundur Davíð

Birgir Hermannson skrifar um umræðuna um Icesave.

Icesave hefur allt í gott pólitískt drama: miklir hagsmunir, sært þjóðarstolt, heitar tilfinningar, orðspor einstaklinga og valdatafl stjórnmálaflokka. Við þessar aðstæður má búast við því að umræðan verði á köflum hávær og vanstillt, þó síst sé það til eftirbreytni. Í Icesave málinu liggur til grundvallar ólíkt hagsmunamat í afar erfiðri stöðu, enda deilt við erlend ríki um skuldauppgjör og aðstoð við uppbyggingu landsins. Frá upphafi hafa gengið á milli manna brigsl um svik við hagsmuni þjóðarinnar, undirlægjuhátt við erlent vald og ásakanir um að andstæðingarnir séu talsmenn útlendinga fremur en Íslendinga.

Nú hefur Sigmundur Davíð Gunnlaugsson formaður Framsóknarflokksins bætt um betur og krefst hreinsana í nafni þjóðarsamstöðu og þjóðarhagsmuna. Formanni Framsóknarflokksins líkar ekki skrif breska hagfræðingsins Önnu Siberts og þvi beri forsætisráðherra að reka hana úr peningastefnunefnd Seðlabankans. Hvað næst? Sérstök rannsóknarnefnd Alþingis um and-íslenskar skoðanir?

Upphlaup Sigmundar Davíðs kemur í kjölfarið á varasamri þróun Icesave umræðunnar síðustu vikurnar. Hér á ég ekki við tilraun til samstöðu stjórnmálaflokka um nýja Icesave samninga, heldur tilraun Sigmundar Davíðs og ýmissa annarra til að nota slíka samstöðu til að þagga niður önnur sjónarmið og sverta aðra þátttakendur í umræðum sem svikara við málstað þjóðarinnar. Þannig þótti Sigmundi hið besta mál að samninganefnd Svavars Gestssonar væri gagnrýnd með harkalegum hætti, en þegar nefndarmenn svöruðu fyrir sig var það fordæmt sem svik. Þórólfur Matthíasson prófessor hefur einnig verið fordæmdur fyrir svik, þegar málefnalegt svar væri nær lagi. Nú orðið má enginn tjá sig um Icesave nema vera sammála Sigmundi Davíð Gunnlaugssyni.

Kannski ber okkur að leiða upphlaup Sigmundar Davíðs hjá okkur, taka það sem útrás fyrir óstöðugt tilfinningalíf hans fremur en málefnalega umræðu. Það er einhver Bjarnfreðarson í formanni Framsóknarflokksins þegar Icesave er annars vegar, einhver innibyrgð reiði sem þarf að brjótast fram. Þessu má sýna samúð. Hjá hverjum kallar Icesave beinlínis fram jákvæðar tilfinningar? Aðför formanns Framsóknarflokksins að opnu og frjálslyndu samfélagi er þó alvarlegra en svo að undir því verði setið. Málið snýst um meira en Icesave, sjálft tjáningarfrelsið. Formaður Framsóknarflokksins verður að útskýra mál sitt betur. Pólitískar hreinsanir geta vart verið í samræmi við stefnuskrá Framsóknarflokksins. Eða hvað?

Höfundur er stjórnmálafræðingur.