Listaverkin aftur til þjóðarinnar

Fréttir berast nú af því að Listasafni Íslands hafi verið tryggður forkaupsréttur á verkum sem hafa verið metin mikilvæg fyrir íslenska listasögu en eru nú í eigu Arionbanka. Það er hins vegar viðurkennt að bankinn (eða fyrirrennari hans) fékk listaverkin frítt frá íslensku þjóðinni þegar Búnaðarbankinn var einkavinavæddur á sínum tíma. Það væri því mun eðlilegra að bankinn skilaði þessum verkum til þjóðarinnar en selji ekki þjóðinni það sem hann fékk gefins á sínum tíma.

Bankinn gæti aftur á móti keypt verk í safnið sitt af ríkinu en andvirðið ætti þá að renna til Listasafns Íslands sem hefur aðeins um 20 milljónir á ári til að kaupa myndlist. Það væri auðvitað hægt að skrifa langa grein um þau hrapallegu mistök sem gerð voru á sínum tíma þegar ríkisbankarnir voru einkavæddir án þess að mat væri lagt á verðmæti listaverkasafna þeirra. Síðar kom svo auðvitað í ljós að bankarnir voru alls ekki seldir heldur gefnir sérstökum vinum þáverandi ráðamanna.

Það er vissulega jákvætt að nú hafi verið tryggt að mikilvægustu verkin úr safni Arionbanka geti komst aftur í eign þjóðarinnar en það er algerlega öfugsnúið að það þurfi að kaupa verkin af bankanum. Þess vegna ætti bankinn að sjá sóma sinn í því að skila listaverkunum strax til þjóðarinnar.

Höfundur er formaður Sambands íslenskra myndlistarmanna.