Ríkið taki af skarið um erlendu lánin

Ríkisbankarnir treysta sér ekki til að taka ákvörðun um hvernig komið skuli til móts við myntkörfuskuldara, þar ríkir algjör ákvörðunarfælni. Því þurfa stjórnvöld að taka af skarið og skera úr um hvernig þetta verði gert. Þetta segir Ragnar Sær Ragnarsson, framkvæmdastjóri Þjóðhags. Hann hefur kynnt hugmyndir um fastar afborganir á erlendum lánum, í félagi við Sverri Geirdal ráðgjafa.

Eftir yfirtöku bankanna beindi ríkið þeim tilmælum til banka að skuldurum yrði boðið upp á frystingu erlendra húsnæðislána í fjóra til sex mánuði. Ragnar telur að þetta hafi verið nauðsynlegt, því annars væru afborganir um tvöfalt hærri en áður.

„En fólk er mjög kvíðið fyrir því sem tekur við þegar frystingu lánanna lýkur. Sumir hafa mælst til þess að erlend lán einstaklinga verði felld niður að einhverju leyti og að skattar verði hækkaðir sem því nemur, en við teljum það ekki ganga upp. Það vantar allt jafnræði í þá hugmynd,“ segir Ragnar.

Hugmynd þeirra Sverris er afar einföld. Hafi skuldari tekið lán sem gerði ráð fyrir um 120.000 króna afborgunum á mánuði, verður sú upphæð hækkuð um næstum 40 prósent og í 168.000 á mánuði, en vegna gengishrunsins gæti greiðslan numið allt að 220.000 krónum að óbreyttu. Með þessu væri hægt að halda láninu í horfinu, það er greiða vextina. Það sem eftir stendur bættist svo fyrir aftan lánið svo það lengdist í því; afborgunum slegið á frest. Nái gengið svo aftur fyrri hæðum nýttist umframgreiðslan til að stytta lánið að nýju.

„Þetta er sáraeinfalt og gæti dugað fyrir um 70 prósent lántakenda. En þetta þarf að vera samræmd ákvörðun. Ríkið þarf að koma að þessu. Auðvitað gæti ríkið komið með einhverja aðra hugmynd og við skorum á stjórnvöld að gera það. Okkar leið er hins vegar mjög auðveld, því þetta er bara kerfisbreyting. Það er ákveðin skuldbinding sem fylgir þessu, en þetta er afar auðvelt í framkvæmd,“ segir Ragnar.

Teygjulánsleiðin komi í veg fyrir sveiflur vegna gengis og tryggi þannig bönkunum reglulegar greiðslur, sem auðveldar þeim að fjármagna sig.