Höfum í raun ekkert val um annað en að sækja um ESB-aðild

Í síðasta ávarpi sínu sem forseti fór Grétar yfir þá miklu erfiðleika sem blasa við Íslendingum. Sagði hann ekki hægt að vinna á vandanum nema að Íslendingar sköpuðu trú umhverfisins á að við gætum unnið á honum. Ísland væri í augum umheimsins rúið trausti.

Sagði hann mikilvægt að óska aðstoðar Alþjóðagjaldeyrissjóðsins og í framhaldinu að fara í viðræður um aðild að Evrópusambandinu til að byggja upp traust alþjóðasamfélagsins á getu okkar til að standa við skuldbindingar og treysta stoðir atvinnulífsins. „Því lengur sem við drögum að viðurkenna stöðuna eins og hún er og leita okkur aðstoðar - þeim mun alvarlegri verður hættan á að við sökkvum enn dýpra en orðið er. Það að afneita vandamálinunum og gera minna úr þeim, gerir þau enn verri. Tíminn vinnur ekki með okkur núna," sagði Grétar.

Lærum af mistökunum

Þá sagði hann mikilvægt að fara ofan í saumana á atburðarásinni að undanförnu. Stöðunni væri ekki lýst öðruvísi en algjör skipbroti þeirrar efnahagsstefnu sem fylgt hefði verið undanfarin ár. Hann vildi ekki finna sökudólga heldur hreinsa andrúmsloftið og læra af mistökunum. „Í mínum huga mun verkalýðshreyfingin gegna mikilvægu hlutverki í þessari yfirferð. Það þarf að velta öllum steinum við," sagði hann enn fremur.

Hann sagði enn fremur mikilvægt að taka á bráðavandanum, að tryggja að gangvirki atvinnulífsins héldi áfram, að lækka vexti hratt og í stórum skrefum og þá þyrfti að styrkja gengi krónunnar eins hratt og mögulegt væri. Að öðrum kosti yrði hætta á óðaverðbólgu.

Vill skoða sameiginlega launastefnu

Þá þyrfti aðgerðaáætlun til að tryggja stöðugleika á vinnumarkaði. „Ég er þeirrar skoðunar að við þessar aðstæður geti verið skynsamlegt að láta á það reyna hvort við - í samvinnu við samtök opinberra starfsmanna og samtök atvinnurekenda - getum komið okkur saman um sameiginlega launastefnu. Slík stefna hlýtur að fela það í sér að allt launafólk fái sambærilegar launahækkanir á þessu ári og næstu tveimur árum. Það myndi treysta stöðu þeirra tekjulægstu samfara því að skapa aukið félagslegt og efnahagslegt öryggi og stöðugleika.

Á móti þessu hljótum við að gera ýmsar kröfur til atvinnurekenda. Fyrirtæki og opinberir aðilar verða að gæta aðhalds í gjaldskrám og verðhækkunum. Opinberir aðilar verða að setja mannaflsfrek verk - svo sem viðhaldsframkvæmdir í forgang, til að tryggja atvinnu. Slík verkefni er hægt að setja af stað með skömmum fyrirvara og þau þarf ekki að bjóða út á evrópska efnahagssvæðinu," sagði forseti ASÍ.

Ekki vikist undan því að endurskoða lífeyriskerfið

Þá sagði Grétar að tryggja yrði stöðu Íbúðalánasjóðs við þessar aðstæður og sömuleiðis lífeyrissjóðanna. Breyta þyrfti fyrirkomulagi þeirra. „Það verður ekki lengur vikist undan því að endurskoða lífeyriskerfið með það fyrir augum að allir landsmenn sitji við sama borð - hvort sem þeir eru á almennum vinnumarkaði eða hinum opinbera," sagði Grétar og bætti við: „Verði lífeyrissjóðir launafólks á almennum markaði fyrir alvarlegum skakkaföllum, bitnar það á réttindum sjóðsfélaganna. Verði opinberu lífeyrissjóðirnir fyrir skakkaföllum, fá skattgreiðendur bakreikninginn. Að meginstofni eru skattgreiðendurnir sama fólkið og á að taka á sig skerðingarnar vegna stöðu almennu sjóðanna," sagði Grétar.

Grétar hverfur nú frá starfi forseta ASÍ eftir tólf og hálft ár og þakkaði hann þeim sem unnið hefðu með honum samfylgdina. „Ég hefði gjarnan viljað yfirgefa þessa vakt við aðrar aðstæður en við okkur blasa - en eins og ég sagði - þá er aðeins einn úr hópnum að stíga til hliðar og maður kemur í manns stað," sagði hann enn fremur.