Barátta Abbas er rétt að byrja

Palestínumenn ganga til kosninga á morgun og kjósa sér forseta. Nær öruggt er talið að Mahmoud Abbas muni bera öruggan sigur úr býtum. Ekki er þó kálið sopið þótt í ausuna sé komið því mikið verk bíður Abbas við að sameina Palestínumenn og byggja upp traust hjá Ísraelum og Bandaríkjamönnum í garð þeirra. Kynlegar kosningar Þegar Yasser Arafat andaðist á sóttarsæng í nóvember síðastliðnum skapaðist ákveðið tómarúm á meðal palestínskra ráðamanna því Arafat hafði engan eftirmann útnefnt og ekki lá fyrir hvernig skipta bæri völdum að honum gegnum. Nú tæpum tveimur mánuðum síðar kjósa Palestínumenn nýjan forseta heimastjórnar sinnar en ekki hefur verið kosið um embættið síðan 1996. Íbúar Vesturbakkans, Gazastrandarinnar og Austur-Jerúsalem hafa einir kosningarétt en hvorki Palestínumenn með ísraelskan ríkisborgararétt né flóttamenn geta greitt atkvæði. 1,1 milljón kjósenda hefur skráð sig til þátttöku, um sextíu prósent atkvæðisbærra manna. Eitt þúsund kjörstaðir hafa verið settir upp og hundruð erlendra kosningaeftirlitsmanna fylgjast með framkvæmd kjörfundar. Talsverðar deilur hafa verið um umgjörð kosninganna. Fastlega er búist við að þorri íbúa Austur-Jerúsalem muni sniðganga þær þar sem ísraelsk yfirvöld hafa bannað þeim að kjósa í sjálfri borginni. Í staðinn verða þeir að ferðast talsverðan spöl og greiða atkvæði utan kjörstaðar. Samtök á borð við Hamas hafa einnig ákveðið að hunsa kjörfundinn. Frambjóðendur hafa undanfarna daga kynnt sig og stefnumál sín en baráttan hefur ekki gengið snurðulaust fyrir sig. Í gær handtók ísraelska lögreglan Mustafa Barghouti þegar hann var á leið til bænhalds í al Aqsa moskunni í Jerúsalem. Honum var sleppt stuttu síðar. Abbas hætti við svipaða för þar sem ísraelsk yfirvöld neituðu að hleypa honum á svæðið nema í fylgd ísraelskra hermanna, honum til verndar að sögn Ísraelsmanna. Erfitt verk framundan Mahmoud Abbas er frambjóðandi Fatah, stærstu fylkingarinnar innan Frelsissamtaka Palestínumanna PLO. Hann var fyrsti forsætisráðherra palestínsku heimastjórnarinnar en lét af embætti árið 2003 vegna samstarfsörðugleika við Arafat. Hann þykir hófsamur og hefur hvatt til þess að Palestínumenn leggi niður vopn. Því er ekki að undra að Abbas njóti velvildar ísraelskra og bandarískra ráðamanna enda binda menn vonir við að nýtt skeið sé að hefjast í friðarferlinu fyrir botni Miðjarðarhafs. Það er óhugnanleg staðreynd að könnun sem The Economist segir frá sýnir að tveir af hverjum þremur Palestínumönnum telja að hryðjuverk og vopnuð barátta hafi skilað þeim meiri árangri en samningaleiðin. Því kemur það ef til vill á óvart kosningaspár sýna að yfirgnæfandi meirihluti kjósenda hyggst greiða þessum hófsama manni atkvæði sitt á morgun. Skýringin liggur að hluta til í kosningabaráttunni en þar hefur Abbas boðað herskárri stefnu en hann er vanur. Þannig hefur hann sett rétt flóttamanna til að snúa aftur á oddinn, svo og tafarlausa lausn palestínskra fanga úr ísraelskum fangelsum. Síðan má líka gera ráð fyrir að flestir Palestínumenn séu einfaldlega orðnir langþreyttir ófriðnum við Ísraela og óeiningunni innan þeirra eigin raða. Þeir telja að Abbas sé maðurinn sem geti sameinað þá og náð fram friði. Eigi Abbas að takast þetta er lykilatriði að hann beri öruggan sigur úr býtum svo hann fái afgerandi umboð til að leiða þjóð sína til friðar. Klofningurinn á meðal Palestínumanna er verulegt vandamál og verði sigur Abbas tæpur verður staða hans veik gagnvart órólegri fylkingunum innan PLO og þar með gagnvart viðsemjendum sínum. Stóra spurningin er hvenær og undir hvaða kringumstæðum friðarumleitanir geta hafist á ný. Vítahringurinn er gamalkunnur, Ísraelar neita að lyfta litlafingri fyrr en hryðjuverkamönnum en Palestínumenn segja þá og því aðeins leggja niður vopn þegar Ísraelar sýna meiri samstarfsvilja. Stjórnmálaskýrendur telja að Abbas fái sína eitt hundrað hveitibrauðsdaga. Vonandi tekst honum að nýta þá vel.