Jarðhiti sem samkeppnisforskot Helga Kristín Jóhannsdóttir Af hverju orkudrifin verkefni horfa til HellisheiðarHvar er best að byggja upp starfsemi sem byggir á orku?Í heimi þar sem samkeppni um hreina orku, innviði og hæft starfsfólk fer vaxandi skiptir staðsetning sífellt meira máli. Fyrirtæki sem reiða sig á orku, varma, vatn eða aðrar náttúruauðlindir þurfa aðgang að innviðum, hraðri uppbyggingu og rekstrarumhverfi sem styður vöxt til lengri tíma.Á Hellisheiði hefur á undanförnum árum orðið til umhverfi þar sem þessir þættir koma saman á einstakan hátt. Þar býður Jarðhitagarðurinn fyrirtækjum aðgang að endurnýjanlegri raforku, varmaorku á mismunandi hitastigum, heitu og köldu ferskvatni, jarðhitavökva og steinefnum auk sameiginlegra innviða og skipulagðra lóða til uppbyggingar.Sérstaða svæðisins er að þessar auðlindir eru aðgengilegar á einum stað. Jarðhitagarðurinn hefur verið byggður upp við Hellisheiðarvirkjun Orku náttúrunnar með það að markmiði að skapa vettvang þar sem fyrirtæki geta nýtt endurnýjanlegar auðlindir til nýsköpunar, rannsókna og atvinnuuppbyggingar. Jafnframt er lögð áhersla á að nýta auðlindir svæðisins sem best með hringrásarhugsun að leiðarljósi og skapa þar með aukin verðmæti.Fyrir fyrirtæki sem undirbúa ný verkefni skiptir miklu máli að geta unnið með einum samstarfsaðila sem hefur yfirsýn yfir auðlindir, innviði og þróunarmöguleika svæðisins. Það einfaldar undirbúning, styttir leiðina frá hugmynd að framkvæmd og eykur fyrirsjáanleika í uppbyggingu og rekstri.Styttri leið frá hugmynd að rekstriFyrir mörg fyrirtæki er stærsta áskorunin ekki hugmyndin sjálf heldur að koma henni í framkvæmd. Á Hellisheiði eru lykilforsendur eins og orka, varmi, vatn og uppbyggingarsvæði þegar til staðar. Það styttir leiðina frá fjárfestingarákvörðun til rekstrar, dregur úr áhættu og gerir fyrirtækjum kleift að einbeita sér að þróun lausna og uppbyggingu starfsemi.Þar sem orka og þekking mætastJarðhitagarðurinn er staðsettur í um tuttugu mínútna akstursfjarlægð frá Reykjavík. Nálægðin við höfuðborgarsvæðið veitir fyrirtækjum aðgang að sérhæfðu vinnuafli, rannsóknastofnunum, háskólasamfélagi og öflugu nýsköpunarumhverfi.Þessi samsetning er sjaldgæf á alþjóðlegan mælikvarða. Á mörgum stöðum þar sem aðgangur að orku og auðlindum er mikill er langt í rannsóknir, sérfræðiþekkingu og vinnuafl. Á Hellisheiði fara þessir þættir saman og skapa forsendur fyrir hraðari þróun og auknu samstarfi.Vistkerfi sem skapar ný tækifæriVAXA og Climeworks eru dæmi um fyrirtæki sem þróuðu lausnir sínar í nánu samspili við auðlindir svæðisins og byggðu upp starfsemi sem hefur vakið alþjóðlega athygli.Sameiginlegt með þessum fyrirtækjum er að þau fengu tækifæri til að þróa hugmyndir sínar í umhverfi þar sem aðgangur að orku, þekkingu og samstarfi var til staðar. Með tímanum hefur orðið til vistkerfi þar sem fyrirtæki njóta ekki aðeins auðlindanna heldur einnig tengslanets, reynslu og þekkingar sem hefur byggst upp á svæðinu.Næsti áfangi: Frá tilraun til vaxtarReynslan sýnir að nýjar hugmyndir þurfa svigrúm til að þróast áður en þær eru tilbúnar til uppbyggingar á stærri skala. Frá og með árinu 2027 verður aukin áhersla lögð á að skapa fyrirtækjum aðstöðu til að prófa nýjar hugmyndir og tæknilausnir við raunverulegar aðstæður.Þar mun Glóð gegna lykilhlutverki. Glóð er ný miðstöð nýsköpunar og rannsókna þar sem frumkvöðlar, fyrirtæki og háskólar geta þróað og sannreynt lausnir sem byggja á orku og auðlindum svæðisins.Markmiðið er að fyrirtæki geti farið alla leið á einum stað,frá fyrstu hugmynd til atvinnustarfsemi á stærri skala.Að byggja samfélag um nýsköpun og auðlindanýtinguUppbyggingin á Hellisheiði snýst ekki eingöngu um að skapa aðstöðu fyrir einstök fyrirtæki. Markmiðið er að byggja upp samfélag þar sem fyrirtæki, frumkvöðlar, rannsóknaraðilar og sérfræðingar vinna saman og skapa ný tækifæri á grunni endurnýjanlegra auðlinda.Fá svæði í heiminum bjóða upp á jafn sterka samsetningu af endurnýjanlegri orku, fjölbreyttum auðlindastraumum, tilbúnum uppbyggingarsvæðum, aðgengi að sérhæfðu vinnuafli og virku samfélagi fyrirtækja og rannsóknaaðila.Þegar aðgangur að orku, vatni, þekkingu og innviðum fer saman á einum stað skapast aðstæður sem erfitt er að endurskapa annars staðar. Þar geta hugmyndir þróast í verkefni, verkefni í fyrirtæki og fyrirtæki í alþjóðlega starfsemi.Markmiðið er að fyrirtæki geti vaxið á sama stað, frá fyrstu hugmynd til uppbyggingar á stærri skala. Það er það sem gerir jarðhitann að samkeppnisforskoti.Fjöldi íslenskra sérfræðinga í jarðhita og nýtingu hans verður á World Geothermal Congress 2026 í Calgary í Kanada í næstu viku. WGC er haldin á þriggja ára fresti og þar koma saman helstu sérfræðingar, vísindafólk og fulltrúar stærstu fyrirtækja úr jarðhitageiranum, alls staðar að úr heiminum. Þar verður hægt að ræða hugmyndir, samstarfsmöguleika og sjá hvort næsta stóra verkefni geti orðið til í Jarðhitagarðinum á Hellisheiði.Höfundur er deildarstjóri Jarðhitagarðs Orku Náttúrunnar. Skoðun 1.6.2026 15:32
Ef fyrirtæki nota AI til að fækka fólki, eru þau að hugsa of smátt Gervigreindin mun breyta vinnumarkaðnum — en stærsta tækifærið felst ekki í niðurskurði, heldur í vexti. Fyrirtæki sem sjá hana eingöngu sem sparnaðartæki missa af stærri myndinni. Skoðun 1.6.2026 15:00
Hugleiðingar flugmanns Flugið er fallvaltur heimur. Við flugmenn erum fyrst frá borði þegar seglin dragast saman hvort sem það er vegna vetraruppsagna sökum árstíðarsveiflna eða áfalla eins og bankahruns, kyrrsetninga véla, heimsfaraldurs eða stríðs. Við nýtum uppsagnir iðulega til að afla okkur frekari menntunar eða sækja á ný mið. Engu að síður komum við flugmenn Icelandair yfirleitt öll aftur til baka. Hvers vegna? Jú, við elskum starfið okkar. Okkur þykir gríðarlega vænt um Icelandair og erum stolt af hlutverkinu sem það gegnir fyrir samfélagið. Það er því sárt að heyra því haldið fram að ásetningur okkar sé að skaða félagið. Þvert á móti eigum við allt okkar undir því að Icelandair gangi vel. Skoðun 1.6.2026 14:28
Gervigreindarkapphlaup sem Norðurlöndin geta unnið Spjallmenni eins og ChatGPT, Claude og Gemini skrifa texta, svara spurningum og leysa ýmis verkefni af undraverðri fimi. Skoðun 1.6.2026 07:30
Kerfislægt ofbeldi og pólitísk svik við ungu kynslóðina - tvöföld eignaupptaka Það er til óskráður en heilagur sáttmáli í hverju heilbrigðu samfélagi. Hann hljómar einfaldlega svona: Ef þú leggur hart að þér, menntar þig, sýnir ábyrgð, mætir til vinnu og leggur þitt af mörkum til samfélagsins, þá mun það samfélag tryggja þér grunnskilyrði til mannlegs lífs. Skoðun 1.6.2026 07:01
Hugsum stærra Það má færa rök fyrir því að leika í eða með hljómsveit endurspegli samskiptareglur samfélagsins – eða kannski öllu heldur hvernig þær ættu að virka. Hljómsveit er skipuð ólíkum hljóðfærahópum sem allir hafa sitt hlutverk, sína rödd. Skoðun 31.5.2026 22:32
Kerfislægt ofbeldi og pólitísk svik við ungu kynslóðina - tvöföld eignaupptaka Sigurður Sigurðsson Skoðun
Leigufélög eignast fasteignamarkaðinn, fjárfestar eignast Garðabæ Þegar ég byrjaði í fasteignasölu keypti venjulegt fólk íbúðir til að búa í, sjaldan til að leigja út. Ungir kaupendur, eldri kaupendur, fyrstu kaupendur og fjölskyldur sem voru að stækka. Það er enn meirihlutinn. En tölurnar segja okkur skýra og óhugnanlega sögu. Skoðun 31.5.2026 16:02
Mannauðsvald stjórnar meiru en margir halda Undanfarnar vikur hefur alþjóðleg umræða um vaxandi áhrif mannauðssviða og vinnustaðamenningar varpað ljósi á spurningu sem fáir ræða opinskátt: Hver stjórnar í raun skipulagsheildum eins og fyrirtækjum, stofnunum, félagasamtökum o.s.frv? Um leið vakna áhugaverðar spurningar um hvernig vald dreifist í nútíma skipulagi. Skoðun 31.5.2026 15:30
Viðskiptaráð rýnir í skólakerfið á árunum 2016–2026 – var nokkuð í gangi þá? Viðskiptaráð birti nýverið greiningu þar sem því er haldið fram að tækifæri barna ráðist fremur af því hvaða grunnskóla þau sækja en raunverulegri getu. Skoðun 31.5.2026 15:01
Liðbólgusjúkdómar – fræðsla skiptir máli Gigtarsjúkdómar eru margvíslegir með mismunandi orsakir og horfur. Hluti þeirra eru svokallaðir liðbólgusjúkdómar en undir þá flokkast meðal annars liðagigt (iktsýki), sóragigt, hryggikt og fylgigigt. Skoðun 31.5.2026 14:30
Í stormi reynir á leiðtogana Það eru blikur á lofti hjá Icelandair. Olíuverð hefur hækkað, samkeppnin á alþjóðlegum flugmarkaði harðnar og óleystar kjaradeilur við bæði flugmenn og flugvirkja eru nú komnar inn á borð ríkissáttasemjara. Á sama tíma hafa aflýsingar og tafir vegna áhafnaskorts sýnt hversu viðkvæmt rekstrarumhverfið er orðið þegar sumarvertíðin er að hefjast. Skoðun 31.5.2026 12:00
Á bak við hverja gigtargreiningu er fjölskylda sem verður fyrir áhrifum af sjúkdómnum. Gigtarfélagið er með vitundarvakningarmánuð í maí á hverju ári til að vekja athygli á gigtarsjúkdómum og áhrifum þeirra á þá sem eru með sjúkdómana og fjölskyldur þeirra. Alvarlegir sjálfsofnæmissjúkdómar leggjast oft þyngst á konur á barneignaraldri, en gigtarsjúkdómar geta komið fram hjá hverjum sem er, líka börnum. Skoðun 31.5.2026 08:32
Er virkilega ekki um neitt að semja? „Það er ekki um neitt að semja.“ Þetta eru líklega algengustu rökin hjá þeim sem vilja ekki að Ísland hefji að nýju viðræður við Evrópusambandið. Við eigum að spara tíma og peninga því niðurstaðan liggi hvort sem er fyrir. Skoðun 31.5.2026 08:02
Um laun, arðgreiðslur og skatta Það er örugglega gaman fyrir suma að hafa ofurlaun og líka fyrir aðra að hafa háar arðgreiðslur, en hafa ber í huga að kakan er bara ákveðið stór hvort sem er hjá einkafyrirtækjum eða hjá ríkinu og ef sumir taka "ofursneiðar" þá er bara minna til skiptanna fyrir hina. Skoðun 31.5.2026 07:31
Aftur til fortíðar: Tóbaks- og nikótínvarnir Í áratugi hefur Ísland verið meðal þeirra þjóða sem státað hafa af góðum árangri í tóbaksvörnum. Reykingar hafa minnkað verulega, okkur þykir sjálfgefið að umhverfi okkar sé reyklaust og almennur skilningur ríkir á því að tóbak getur valdið alvarlegum sjúkdómum og ótímabærum dauðsföllum. Skoðun 31.5.2026 07:00
Hvers konar samfélag viljum við byggja með gervigreind? Ég las nýverið áhugaverða grein þar sem varað var við samfélagslegri þróun tengdri gervigreind. Margt sem kom fram í henni á fullt erindi og ég tek undir flestar þær áhyggjur sem þar eru reifaðar. Það er full ástæða til að staldra við. Skoðun 31.5.2026 07:00
Brennandi hús Í umræðu um Evrópumál er oft gripið til gífuryrða og stórkarlalegra fullyrðinga. Það er yfirleitt lítið gagn af því ef fólk vill í alvöru ræða Evrópumál og hugsanlega aðild Íslands að ESB. Skoðun 30.5.2026 23:45
Hvaleyrarvatn - ekki byggja í Vatnshlíð Svæðið kringum Hvaleyrarvatn er ómetanleg perla fyrir Hafnfirðinga og aðra sem njóta þess. Það að geta notið útivistar í ósnortinni náttúru er mikils virði og hefur góð áhrif á andlegt og líkamlegt heilbrigði. Skoðun 30.5.2026 23:30
Ósýnilegi aldurshópurinn í íslenskum sviðslistum Í umræðu um fjölbreytni, aðgengi og þátttöku í listum er einn hópur sem sjaldan ber á góma. Það er eldra sviðslistafólk. Helst kemst það í sviðsljósið, yfirleitt einn á ári, þegar heiðursverðlaun Grímunnar eru veitt fyrir ævistarfið. Ég vil nota tækifærið til að óska Þórunni Elísabetu Sveinsdóttur leikmynda- og búningahöfundi innilega til hamingju með verðskuldaðan heiður og frábært starf sem er hvergi nærri lokið. Skoðun 30.5.2026 17:00
Svona verndum við Ísland fyrir útlendingum Segjum það hreint út: Íslandi stafar hætta af útlendingum. Það er mögulegt að einstaklingar misnoti íslenska velferðarkerfið og að glæpastarfsemi, mansal eða önnur alvarleg vandamál fylgi þegar eftirlit og stjórnun eru ekki nægilega sterk. Skoðun 30.5.2026 16:32
Hverju getur aukið sjálfstraust og sérþekking skilað komandi kynslóðum? Umræða um Evrópusambandið snýst oft um hvað Ísland gæti misst. Miklu sjaldnar er spurt: Hvað gæti Ísland áunnið? Skoðun 30.5.2026 12:00
Að byggja brú til þeirra sem bíða Það myndast alltaf örlítið hik þegar kennari segir: „Nú ætlum við að vinna saman í hópum.“ Flest börn snúa sér strax að einhverjum. Stólar færast til, blöð ganga á milli handa og samtöl byrja næstum ósjálfrátt. Skoðun 30.5.2026 10:31
Gerviskoðanakönnun — eða 9,44 prósent? Hvers vegna umræðan í Kastljósi á fimmtudag átti að snúast um vexti, ekki form Skoðun 30.5.2026 10:00
Enginn lærir í afneitun Viðskiptaráð birti í vikunni greiningu á nýjum gögnum mennta- og barnamálaráðuneytisins um námsframvindu og árangur nemenda eftir grunnskólum. Gögnin varpa ljósi á tvö vandamál í grunnskólakerfinu. Skoðun 30.5.2026 07:32