Endurskoðun úr takti við við vöxt bankanna

Leiðbeinandi tilmæli Fjármálaeftirlitsins (FME) á innri endurskoðuni fjármálafyrirtækja komu allt of seint fram, þótt þær hefðu verið til bóta, að mati Rannsóknarnefndar Alþingis. Tilmælin voru gefin út 24. September 2008, tæpum mánuði fyrir hrun bankanna og níu dögum eftir fall Lehman Brothers bankans í Bandaríkjunum.

Ekki brugðist við veikleikum

Ekki var brugðist við ábendingum um að áhætta vegna lausafjárskorts og fjármögnun bankanna væri orðin of mikil vorið 2008. Rannsóknarnefnd Alþingis vegna bankahrunsins bendir þó á að vegna markaðsástæðna í heiminum hafi bönkunum á þessum tíma verið orðið erfitt að bregðast við.

Hætta af erlendum lánum var vanmetin

Bankarnir tóku ekki að fullu tillit til gjaldreyrisáhættu vegna lána í erlendum myntum, að því er fram kemur í skýrslu rannsóknarnefndar Alþingis um bankahrunið.

Lán veitt án efnislegrar skoðunar og trygginga

Bein tengsl fulltrúa eigenda bankanna í stjórnum viðskiptabankanna við æðstu stjórnendur virðast hafa orðið til þess að fjölmargar ákvarðanir um stórar lánveitingar voru teknar án efnislegrar skoðunar, sem settar reglur gerðu kröfu um og áttu að vera forsenda ákvörðunar um einstakar lánveitingar, segir í skýrslu rannsóknarnefndar Alþingis.

Litu framhjá hjónabandi Jóns Ásgeirs og Ingibjargar

Glitnir tengdi ekki saman áhættu á Stím ehf., og FL Group, síðar Stoða, þrátt fyrir að Fjármálaeftirlitið hafi talið umtalsverðar líkur á að ef FL Group lenti í fjárhagslegum erfiðleikum myndi Stím ehf. jafnframt lenda í fjárhagslegum erfiðleikum.

Peningamarkaðssjóðir til saksóknara

Rannsóknarnefnd Alþingis fullyrðir að mikill fjöldi innherja hafi tekið eign sína úr peningamarkaðssjóðum rétt fyrir hrun bankann og hefur farið fram á að saksóknari rannsakari hvort stjórnendur 94 sjóða hafi gerst brotlegir við lög.

Landsbankinn bannaði innlausn kaupréttarsamninga

Landsbankinn bannaði starfsmönnum sínum að innleysa kaupréttarsamninga í árslok 2007. Grunur leikur á um að þetta hafi verið gert til að koma í veg fyrir lækkun á hlutabréfaverði bankans og að þetta geti flokkast sem markaðsmisnotkun.

Robert Tchenguiz skuldaði mest - 20 stærstu

Robert Tchenguiz er sá einstaklingur sem skuldaði íslensku bönkunum mest samanlagt í lok ársins 2007, eftir því sem fram kemur í skýrslu Rannsóknarnefndar Alþingis. Nefndin birtir lista yfir tíu stærstu skuldaran

Sigurjón Árnason með 35 milljónir í mánaðarlaun 2008

Sigurjón Árnason, bankastjóri Landsbankans, fékk ríflega launahækkun á milli áranna 2007 og 2008. Mánaðarlaun bankastjórans námu tæpum 19,8 milljónum króna árið 2007. Þau voru komin í rúmar 34,8 milljónir ári síðar. Bankastjórinn var þó langt í frá launahæsti starfsmaður bankans.

Krónuhrun þegar Kaupþing ryksugaði gjaldeyrismarkaðinn

„Þeir ryksuguðu gjaldeyrismarkaðinn og svo þegar þeir eru búnir að því þá hætta þeir að kvóta inn á swap-markaðinn sem gerir það að verkum að í mars 2008 bara hrynur krónan og við stóðum náttúrulega algjörlega ráðþrota í málinu því að þegar þetta gerist fara CDS-in (skuldatryggingarálagið, innsk. blm.) á bankann upp og það eru komnar alls konar áhyggjur af þeim þannig að erlendir aðilar sem eiga krónur þeir bara fara í panik að selja."

FME þjakað af reynsluleysi

Afleiðing þess að Fjármálaeftirlitið hafði of litlar tekjur, en Vísir greindi frá því fyrr í dag að hagsmunaðilar unnu markvisst gegn styrkingu FME, var að fjölgun starfsmanna hélt ekki í við mikinn vöxt fjármálakerfisins og aukin verkefni sem því voru samfara.

Sextán starfsmenn fengu 8,4 milljarða lán hjá Glitni

Sextán starfsmenn Glitnis fengu rúma 8,4 milljarða króna að láni hjá bankanum. Kristinn Þór Geirsson, framkvæmdastjóri fjármála- og rekstrarsviðs bankans, fékk rúma 1,2 milljarða króna en fimm aðrir fengu átta hundruð milljónir.

Stjórnarformaður FME var beinlínis notaður til þess að kynna Icesave

Rannsóknarnefnd Alþingi segir í skýrslu sinni að stjórnarformaður Fjármálaeftirlitsins árið 2008, Jón Sigurðsson, hafi verið notaður beinlínis í þeim tilgangi að kynna Icesave-reikninga Landsbankans á opinberum vettvangi.

Landsbankinn handstýrði virði Iceland Group

Landsbankinn hækkaði verð á hlutabréfum bresku matvöruverslunarinnar Iceland Food Group um sextíu prósent á sama tíma og verð lækkaði á sambærilegum fyrirtækjum. Hækkunin jók bókfærðan hagnað bankans á fyrri helmingi 2008 um átta milljarða króna.

Stjórnendur bankanna brutu lög

Stjórnir og framkvæmdastjórar þeirra fjármálafyrirtækja sem féllu í hruninu fylgdu ekki í öllum tilvikum reglum um starfsemi bankanna og brutu starfsskyldur sínar við stjórnun og eftirlit með refsiverðum hætti. Rannsóknarnefnd Alþingis mælist til þess að saksóknari taki málið til rannsóknar.

Kjallari Seðlabankans fullur af skuldabréfum á brettum

Síðasta mánuðinn fyrir hrun bankanna árið 2008 var kjallari Seðlabankans orðinn fullur af brettum með skuldabréfum frá stóru bönkunum þremur og öðrum fjármálastofnunum.

Hagsmunaðilar unnu markvisst gegn því að auka rekstrafé FME

Stjórnendur Fjármálaeftirlitsins lýsa þeim viðhorfum sínum í skýrslu rannsóknanefndarinnar að hagsmunaðilar hafi á fyrstu sex árum FME unnið markvisst gegn því að rekstrafé stofnunarinnar væri aukið og álögð eftirlitsgjöld á eftirlitsskylda aðila hækkuð.

Lán veitt í gegnum Lúxemborg til að draga úr gagnsæi

Rannsóknarnefnd Alþingis telur að Kaupþing í Lúxemborg hafi að miklu leyti fjármagnað sömu viðskiptavini og móðurfélag bankans á Íslandi. Í skýrslunni segir að sérstaka athygli veki að fimm stærstu áhættuskuldbindingar bankans varði stóra eigendur hans.

Kaupþing bjargaði Baugi

Tvö félög tengd Bónusfjölskyldunni, Baugur Group og Gaumur, voru komin í fjárhagsvanda snemma árs 2008 og lá fyrir að Baugur gæti ekki staðið við skuldbindingar sínar um vorið án aðstoðar. Kaupþing lánaði því öðru félagi fjölskyldunnar, 1998, ehf, 30,6 milljarða króna til að kaupa Haga úr úr Baugi ásamt því að kaupa tvö félög af Baugi og tengdum aðilum.

Endurskoðendur fá á baukinn hjá rannsóknarnefnd

Það er álit rannsóknarnefndar Alþingis að skort hafi á að endurskoðendur sinntu nægilega skyldum sínum við endurskoðun reikningsskila fjármálafyrirtækjanna árið 2007 og við hálfársuppgjör 2008, að því er varðar rannsókn þeirra og mat á virði útlána til stærstu viðskiptaaðila fyrirtækjanna, meðferð á hlutabréfaeign starfsmanna og fyrirgreiðslu fjármálafyrirtækja til kaupa á hlutabréfum í sjálfum sér.

Glitnir lánaði Baugi og FL Group 80 prósent af eiginfé

Útlán Glitnis til Baugur Group og tengdra aðila, sér í lagi FL Group, voru veruleg. Raunar voru allir stóru bankarnir þrír sem og Straumur-Burðarás með veruleg útlán til þessa hóps.

Óeðlileg fyrirgreiðsla til stærstu eigenda

Rannsóknarnefnd Alþingis telur að eigendur allra stóru bankanna þriggja og Straums-Burðaráss hafi fengið óeðlilega greiðan aðgang að lánsfé hjá þessum bönkum að því er virðist í krafti eignarhalds síns.

Fjármálaeftirlitið réði ekki við ofvöxt bankanna

Rannsóknarnefnd Alþingis segir að að vöxtur bankanna hafi verið svo mikill og áhættusamur að hann hafi ekki samræmst langtímahagsmunum trausts banka. Hins vegar hafi verið sterkir hvatar til vaxtar innan bankanna.

Baugur og tengdir aðilar fengu hátt í þúsund milljarða

Baugur Group stendur upp úr þegar kemur að stórum áhættulánum bankanna á árunum fyrir hrun. Þegar mest lét skuldaði Baugur og tengd félög hátt í þúsund milljarða króna hjá stóru bönkunum þremur miðað við gengi dagsins í dag.

Landsbankinn sagður hafa brotið lög en FME sat aðgerðalaust hjá

Heildarskuldbindingar Björgólfs Thors Björgólfssonar og félaga hans gagnvart Landsbankanum árið 2005 námu 56,2 milljörðum króna, eða 54,5 prósent af eigin fé bankans. Þetta var niðurstaða Fjármálaeftirlitsins sem tók út bankann 30. júní 2005. Svo há skuldbinding varðar við lög.

Ótvíræð tengsl milli Ólafs og Al-Thani kaupa í Kaupþingi

Rannsóknarnefnd Alþingis kemst að þeirri niðurstöðu að ótvíræð tengsl hafi verið á milli Ólafs Ólafssonar og kaupa Al-Thani á Kaupþingsbréfunum haustið 2008.

FME vissi um risavaxnar skuldbindingar en gerði ekkert

STRAX á árinu 2004 komst þáverandi starfsmaður Fjármálaeftirlitsins að þeirri niðurstöðu í samantekt hvorki Kaupþing né Landsbankinn hefðu tengt stórar áhættuskuldbindingar, þ.e lánveitingar, saman á réttan hátt, m.a að því er varðar Baug Group og tengda aðila. Þetta kemur fram í áttunda kafla skýrslu rannsóknarnefndar Alþingis um útlán íslensku bankanna.

Lán til Baugs Group jók áhættuna í bankakerfinu

Lán bankanna til Baugs Group jók kerfislæga áhættu bankakerfisins, að mati Rannsóknarnefndar Alþingis. Félagið fékk lán hjá öllum stóru bönkunum þremur auk Straums Burðaráss. Sama máli gegndi um lán til Existu, Björgólfs Thors Björgólfssonar, Björgólfs Guðmundssonar, og Ólafss Ólafssonar.

Fjármálaeftirlitið notaðist við gallað álagspróf

Álagsprófið sem Fjármálaeftirlitið notaði í opinberri upplýsingagjöf var ófullkomið að mati Rannsóknarnefndar Alþingis en upplýsingagjöf FME gaf til kynna að bankarnir stæðu traustum fótum og veittu bæði markaðnum og Fjármálaeftirlitinu sjálfu falskt öryggi. Gölluð álagspróf höfðu þannig mikil áhrif á opinbera upplýsingagjöf Fjármálaeftirlitsins.

Ritstjóri Pressunnar skuldaði yfir hálfan milljarð í Kaupþingi

Í skýrslu rannsóknarnefndar Alþingi um lán til fjölmiðlamanna kemur fram að Björn Ingi Hrafnsson, ritstjóri Pressunnar, skuldaði á tímabili 563 milljónir kr. í Kaupþingi. Tveir aðrir fjölmiðlamenn skulduðu yfir 100 milljónir en það voru Óli Björn Kárason og Styrmir Gunnarsson.

Björgólfur Thor mokaði fé úr Landsbankanum viku fyrir hrun

Björgólfur Thor Björgólfsson fékk 153 milljóna evra lán hjá Landsbankanum 30. september árið 2008, um viku áður en FME tók bankann yfir. Þetta jafngilti þá tæpum 24 milljörðum króna þá. Rannsóknarnefnd Alþingis segir Seðlabankann ekki haft lagt mat á það hvort Landsbankinn ætti við lausafjár- eða eiginfjárvanda að stríða.

FME lauk afar fáum málum með beitingu valdheimilda

Fjármálaeftirlitið lauk afar fáum málum með formlegri beitingu valdheimilda samkvæmt niðurstöðu Rannsóknarnefndar Alþingis. Í skýrslunni segir að það hafi vakið sérstaka athygli, miðað við þau alvarlegu brot sem Fjármálaeftirlitið benti sjálft á í skýrslum sínum.

Tortryggni Davíðs í garð ráðherra hamlaði upplýsingagjöf

Af rás atburða árið fyrir fall bankanna er ljóst að ákveðin tortryggni og samstarfserfiðleikar settu mark sitt á samskipti Davíðs Oddssonar, formanns stjórnar Seðlabanka Íslands, og flestra ráðherra Samfylkingarinnar.

Kröfuhafar eignast Landsbankann í Hollandi

Skilanefnd og slitastjórn gamla Landsbankans hafa samið um yfirtölu á útibúi gamla bankans í Amsterdam í Hollandi. Yfirtaka tekur gildi á morgun.

Veðlán bankanna hjá ECB námu 770 milljörðum

Veðlán jukust verulega hjá öllum þremur bönkunum eftir að lausafjárþurrðin ágerðist árið 2007. Haustið 2007 voru veðlán bankanna um tveir milljarðar evra, mestmegnis frá Seðlabanka Íslands. Við fall bankanna höfðu þau aukist í yfir níu milljarða evra og var þá tæplega helmingur þeirra frá Seðlabanka Evrópu (ECB) eða um 770 milljarðar kr.

Bankarnir voru með 300 milljarða í eigin hlutabréfum

Bankarnir voru með fjármagn bundið í eigin hlutabréfum. Hlutafé í félagi sem það fjármagnar sjálft er ekki sú vörn gegn tapi sem því er ætlað að vera. Hér er það nefnt veikt eigið fé. Hjá bönkunum þremur nam veikt eigið fé samtals um 300 milljörðum króna um mitt ár 2008. Á sama tíma var eiginfjárgrunnur bankanna samtals um 1.186 milljarðar króna. Þannig var veikt eigið fé rúmlega 25% af eiginfjárgrunni bankanna.

Evrugengi Microsoft hefur sparað 2 milljarða

Microsoft Íslandi hefur samið við höfuðstöðvar Microsoft um áframhald svokallaðs evrugengis Microsoft fram til júníloka á þessu ári. Hljóðar samkomulagið um að viðskipti Microsoft við íslensk fyrirtæki, stofnanir og almenning verði gerð á evrugenginu 150 krónum. Þetta gengi hefur hingað til sparað 2 milljarða kr. í gjaldeyri.

Arion banki semur um viðskiptavakt við LS

Í dag skrifaði Arion banki hf. undir samninga hjá Lánasjóði sveitarfélaga (LS) í tengslum við viðskiptavakt á eftirmarkaði með bréf sjóðsins í flokki LSS150224. Tilgangur samningsins er að styrkja aðgang lánasjóðsins að lánsfé og efla verðmyndum á eftirmarkaði með bréf sjóðsins.

Nauðungarsölum fasteigna fækkar milli ára

Í lok mars 2010 höfðu 59 fasteignir verið seldar nauðungarsölu hjá sýslumanninum í Reykjavík á árinu. Þetta eru nokkuð færri nauðungarsölur en urðu á sama tímabili í fyrra þegar þær voru 72 talsins.

Thule Investments sektað um eina milljón

Þann 23. febrúar 2010 tók stjórn Fjármálaeftirlitsins (FME) ákvörðun um að sekta Thule Investments ehf. um eina milljón kr. vegna brota á lögum um verðbréfasjóði og fjárfestingarsjóði.

FME sektar Íslandssjóði um þrjár milljónir

Stjórn Fjármálaeftirlitsins (FME) ákvörðun um að sekta Íslandssjóði hf. um þrjár miljónir kr. vegna brota á lögum um verðbréfasjóði og fjárfestingarsjóði.

Eignir lífeyrissjóða komnar yfir 1.800 milljarða

Hrein eign lífeyrissjóða var 1.802 milljarðar kr. í lok febrúar sl. og hækkaði um 4,8 milljarða kr. í mánuðinum.

Skipta má út nafni Lehman fyrir Glitni

„Í stað Lehman Brothers gæti allt eins staðið Glitnir,“ segir Mark T. Williams, höfundur nýrrar bókar um fall bandaríska fjárfestingarbankans Lehman Brothers. Williams er Íslandi að góðu kunnur, hefur komið hér bæði til námskeiðahalds og sem ráðgjafi í áhættustýringu.

Selja flöskuvatn á landi sem láði

Vatnsfyrirtækið Icelandic Water Holdings hefur samið um sölu á flöskuvatninu Icelandic Glacial við bandaríska fyrirtækið HMSHost Corporation.

Sparisjóður höfðar mál á hendur ábyrgðarmönnum

Sparisjóður Vestmannaeyja hefur höfðað dómsmál á hendur tveimur ábyrgðarmönnum konu sem fór í greiðsluaðlögun. Sparisjóðurinn krefst þess að ábyrgðarmennirnir greiði skuldir hennar þrátt fyrir að það sé bannað samkvæmt lögum. Sjóðurinn telur ákvæðin í nýlegum ábyrgðamannalögum andstæð stjórnarskrá.