Ný fjar­skipta­kerfi séu við­kvæmari hvað varðar út­breiðslu

Í kjölfar lokunar 2G- og 3G-kerfanna sé útbreiðsla nýju 4G- og g 5G-kerfanna öðruvísi. Nýju kerfin séu viðkvæmari hvað varðar útbreiðslu. Sums staðar á landinu sé hún mun betri en annars staðar lakari.

Mikið hefur verið fjallað um verra símasamband víðs vegar á landbyggðinni í sumar, í sumum tilfellum hefur fólk ekki náð sambandi við Neyðarlínuna þegar þörf krefur. Nú síðast greindi Austurfrétt frá því að illa hafi gengið að ná sambandi þegar einstaklingur slasaðist á sveitabæ í Fljótsdal í byrjun vikunnar.

Hrafnkell V. Gíslason, forstjóri Fjarskiptastofu, segir stofnuninni hafa borist ábendingar bæði frá einstaklingum og sveitarstjórnum um verra símasamband eftir að fjarskiptafélögin lokuðu gömlum 2G og 3G sendum. Lokanir hófust á höfuðborgarsvæðinu í apríl og í kjölfarið var öllum 3G-kerfum lokað á landsbyggðinni í maí.

Vandamálið sé í raun tvíþætt. Annars vegar hvað varðar svokölluð „rauð tæki“, símtæki sem fari í svokallaðan „neyðarham“ og noti 2G eða 3G þegar hringt er í Neyðarlínuna.

Markmið fjarskiptafélaganna og Fjarskiptastofu sé að útrýma svokölluðum rauðum tækjum sem hafi gengið vel. Fyrr í sumar voru rauð tæki á landinu um sex þúsund talsins en þeim hafi fækkað um 30 prósent og séu því nú rúmlega fjögur þúsund. Í byrjun árs hafi þau verið um þrjátíu þúsund.

„Það hefur ótrúlega margt gerst á þó ekki lengri tíma og við vonumst til þess að þegar líður á þetta ár þá verði þessi tæki, ég segi ekki núll, en þau verði mun færri,“ segir Hrafnkell. 

Hins vegar hvernig útbreiðsla á fjarskiptaþjónustu hafi breyst í kjölfar lokunar 2G- og 3G-kerfanna og tilkomu þeirra nýju. Sums staðar á landinu hafi útbreiðslan batnað en annars staðar versnað eða breyst.

Mikil vinna hafi farið í aðlögun nýju kerfanna

Fjarskiptastofa geri ýmsar kröfur til félaganna um útbreiðslu dreifikerfanna.

„Það eru settar útbreiðslukröfur varðandi dreifbýli, þar sem eru lögheimili, bæði í Reykjavík og þéttbýli úti á landi. Þar eru útbreiðslukröfur mjög háar. Að öðru leyti skal útbreiðslan ekki vera lakari að meðaltali nú en hún var með 2G og 3G.

Við erum að beina þeim mjög ákveðnu tilmælum til félaganna að lesa nú vel skilmála tíðniheimildanna, að þau verði að gera þetta þannig að þetta sé ekki lakara að meðaltali en það hefur verið.“

Auk þess muni slitlaus þjónusta á þjóðvegakerfinu auka útbreiðslu.

„Það þarf að stilla hvern einn og einasta af þessum sendum. Það þarf að setja hann upp með réttum hætti, tíðnirnar á honum þurfa að vera réttar, það þarf að beina loftnetunum í rétta átt. Þetta er vinnan sem er búin að vera í gangi í allt sumar.“

Ekki hafi verið hægt að fara í þessa vinnu af fullum krafti fyrr en búið var að loka fyrir gömlu kerfin. Nú í sumar hafi því farið mikil vinna í að aðlaga nýju kerfin og bæta við sendum um land allt, bæði til þess að auka afköst sendanna og útvíkka dreifikerfið.

„Þessi vinna er í gangi og hún mun halda áfram. Við munum fylgja þessu eftir þangað til við teljum að ástandið sé orðið eins og lög krefjast og tíðniheimildir skilgreina.

Þetta er bara hluti af mjög stóru og flóknu verkferli,“ segir Hrafnkell. 

Milljón dollara spurning hvort hefði verið hægt að sjá stöðuna fyrir

Aðspurður hvort það hefði mátt sjá breytingu á útbreiðslu fyrir eða hvort slíkar breytingar séu óhjákvæmilegur hluti útskipta á kerfunum segir Hrafnkell.

„Þetta er náttúrulega milljón dollara spurning.

Það var planið hjá félögunum að fara í þessa herðingu á kerfunum og auka útbreiðslu. Það er klárlega hluti af tíðniheimildunum sem við gefum út og erum að hafa eftirlit með og munum gera mælingar,“ segir Hrafnkell. 

„Þannig að þau máttu vita það að hérna þið þurftuð að bæta útbreiðsluna. Hvort það er hægt að taka þessi einstaka atvik og heimfæra það upp á það að þau hefðu getað lagað það, ég bara get ekki sagt já eða nei við því núna.“

Í september verði útbreiðslan kortlögð á landsvísu á vegum öflugs alþjóðlegs fyrirtækis sem sérhæfir sig í slíkum mælingum. Síðast var slík mæling gerð árið 2023.