Af hverju er engin slökkvi­stöð í Kópa­vogi?

Það er engin slökkvistöð í Kópavogi. Í efri byggðum Kópavogs er viðbragðstími slökkviliðs 15 til 19 mínútur. Það segir sig sjálft að þegar bráð hætta steðjar að skiptir hver mínúta máli. Þetta er óviðunandi staða og því hefur lengi verið ákall, bæði af hálfu slökkviliðsins og íbúa, um að byggðar séu slökkvistöðvar með sólarhringsmönnun víðar á höfuðborgarsvæðinu, sér í lagi þar sem viðbragðstíminn er of langur.

Það stendur til að reisa slökkvistöð í Tónahvarfi, í efri byggðum Kópavogs, fyrir árið 2030. Vinna við undirbúning framkvæmda hefur hins vegar staðið í stað í eitt og hálft ár. Ástæðan er sú að Kópavogsbær, undir forystu núverandi meirihluta og bæjarstjóra Sjálfstæðismanna, hefur neitað að láta lóð af hendi til stöðvarinnar nema Slökkvilið höfuðborgarsvæðisins greiði byggingarréttargjald fyrir lóðina. Slíkt hefur hingað til ekki tíðkast við uppbyggingu þessara sameiginlegu öryggisinnviða og er það fordæmalaus krafa af hálfu bæjarins sem hefur haldið uppbyggingu stöðvarinnar í Tónahvarfi í gíslingu.

Það er á ábyrgð hvers sveitarfélags að sinna brunavörnum. Á höfuðborgarsvæðinu er þetta gert sameiginlega í gegnum byggðasamlag. Byggðasamlagið er fjármagnað með framlögum frá sveitarfélögunum á höfuðborgarsvæðinu, í hlutfalli við íbúafjölda. Frá upphafi hafa sveitarfélögin hins vegar lagt til lóðir undir slökkvistöðvar án þess að byggingarréttargjald sé tekið fyrir.

Um þá ákvörðun Kópavogsbæjar að krefjast skyndilega byggingaréttargjalds má ýmislegt segja, til dæmis augljóst óréttlæti gagnvart öðrum sveitarfélögum sem þegar hafa lagt til lóðir vegna slökkviliðsstarfs í þágu höfuðborgarsvæðisins alls, þar með talið Kópavogs. Hér verður hins vegar látið nægja að benda á að pólitísk forysta bæjarins stendur í vegi fyrir uppbyggingu bráðnauðsynlegra öryggisinnviða í þágu bæjarbúa. Og fyrir hvað? Byggingarréttargjald af einni eða tveimur lóðum. Framvinda verkefnisins hefur verið engin frá því að Kópavogur lagði fyrst fram kröfu sína haustið 2024. Í ágúst 2025 var meginforsendum fjármálaáætlunar slökkviliðsins breytt vegna fyrirsjáanlegrar frestunar á uppbyggingu slökkvistöðvarinnar og enn sér ekki fyrir úrlausn málsins.

Hjá því verður ekki komist að benda á að þetta er hluti af stærra stefi meirihlutans í Kópavogi, að forgangsraða skammtímaniðurstöðum í bókhaldi bæjarins fram fyrir nauðsynlega grunnþjónustu. Þjónusta við íbúa efri byggða Kópavogs er skert á nær öllum sviðum. Þótt meirihlutinn undir forystu Sjálfstæðisflokksins virðist lítinn áhuga hafa á að bæta hana er óforsvaranlegt að hann standi í vegi fyrir að tryggja betur öryggi íbúa. Starfsfólk slökkviliðs höfuðborgarsvæðisins vinnur þrekvirki í þágu Kópavogsbúa. En til þess að sinna þjónustunni á sívaxandi svæði þurfa innviðir að fylgja með. Það getur skipt öllu hvort viðbragðstími þeirra er 19 mínútur eða fjórar. Þessar 15 mínútur væru virði byggingarréttargjaldsins þó það væri ekki nema einu sinni sem þær teldu.

Höfundur er oddviti Samfylkingarinnar í Kópavogi