Endurræsum fyrir börnin okkar og kennarana Jón Pétur Zimsen skrifar 22. janúar 2026 09:45 Öllum almenningi er ljóst að endurræsa þarf menntakerfið. 40% nemenda eru ekki með grunnfærni í lesskilningi eftir 10 ára skyldunám og 2–3 ár í leikskóla. Kerfið er dýrt en skilar langt frá því þeim árangri sem börnin okkar eiga rétt á. Í umræðunni síðustu mánuði hefur hver höndin verið uppi á móti annarri og ýmsu haldið fram sem venjulegt fólk finnur að stenst ekki. Ýmsir ,,fræðimenn“ þvæla og þykjast vita, en staðan versnar samt ár frá ári. Fólk sér í gegnum þetta, það er ekki fífl. Síðastliðin rúm 20 ár hefur grafið um sig, í menntakerfinu, vírus sem hefur fengið að dafna að mestu óáreittur. Þetta gerðist hægt og rólega, þannig að margir stjórnmálamenn, allra flokka, brugðust ekki við með réttum hætti þrátt fyrir mikla ábyrgð. Það eru ekki ýkja margir einstaklingar sem breiða út vírusinn, en þeir eru valdamiklir og hafa stýrt ferð menntakerfisins, ásamt fylgihnöttum sínum, í þágu eigin valda en ekki barnanna okkar. Það er nefnilega fólk sem stýrir því í hvað tíma og fjármagni er varið, ekki andlitslaust kerfi. Þetta fólk er m.a. að finna í ráðuneytum, stofnunum, háskólum og samtökum, og sumt af því hefur varið ríkjandi stöðu og völd með blaðaskrifum og viðtölum. Hefur einhver orðið var við að þessir valdamenn hafi síðastliðin 20 ár sagt:„Við eigum hlut í stöðu menntakerfisins. Við berum ábyrgð.“ Enginn hefur axlað ábyrgð á stöðunni en margir tilbúnir að verja ríkjandi stöðu, sjálfsmynd sína og eigin völd. Kennarar hafa þurft að þola þetta árum saman. Það veldur vanlíðan að leggja hart að sér og námsárangur mælist ítrekað lítill. Það er niðurbrjótandi að vinna eftir dagskrá/aðalnámskrá sem er óskýr, villandi og sundrandi. Langflestir kennarar eru hugsjónamenn en vinna við ómögulegar aðstæður á köflum og eiga svo miklu betra skilið. Vírusinn festi rætur fyrir um 20 árum og hefur smitað kerfið víða. Með endurræsingu myndum við uppfæra stöðuna, setja inn nýtt vírusvarnarforrit og hreinsa sérhagsmunina út. Þetta er ekki skyndilausn heldur heildarlausn sem þarf ekki að kosta mikið og myndi leysa kennarana og menntakerfið úr viðjum þeirra sem hafa slegið eignarrétti sínum á það. Sem betur fer hafa skólar blótað í laumi og unnið utan kerfisins og árangurinn er eftir því: Mikill námsárangur, góð líðan nemenda, ánægðir foreldrar og lágur kostnaður. Þetta er hægt – en þá þarf að endurræsa. Höfundur er þingmaður Sjálfstæðisflokksins. Viltu birta grein á Vísi? Sendu okkur póst. Senda grein Jón Pétur Zimsen Skóla- og menntamál Sjálfstæðisflokkurinn Mest lesið Enginn á að vera einn í Reykjavík Ellen Calmon Skoðun Samfélag sem ýtir undir nærandi tengsl Sanna Magdalena Mörtudóttir Skoðun Með sniglaslím í andlitinu Karl Pétur Jónsson Skoðun Af hverju fjölgar öryrkjum? Svarið er ekki það sem þú heldur Sisa Berglind Kristjánsdóttir Skoðun Þúsund milljarða högg á ríkissjóð – svartasta sviðsmyndin á Nýjum Landspítala Sigurður Sigurðsson Skoðun Gini borgar ekki leiguna Birna Gunnlaugsdóttir Skoðun Aðalmeðferð í dómsmáli um netsölu áfengis eftir 2 daga Siv Friðleifsdóttir Skoðun Hlutverk sem ég tek með auðmýkt og ábyrgð Grétar Ingi Erlendsson Skoðun Ég hlakka til Alexandra Briem Skoðun Kapphlaupið um sumarnámskeiðin Magnea Gná Jóhannsdóttir Skoðun Skoðun Skoðun Samfélag sem ýtir undir nærandi tengsl Sanna Magdalena Mörtudóttir skrifar Skoðun Enginn á að vera einn í Reykjavík Ellen Calmon skrifar Skoðun Ég heyri og hlusta: Um heyrnarskimun í grunnskólum Alma D. Möller skrifar Skoðun Hlutverk sem ég tek með auðmýkt og ábyrgð Grétar Ingi Erlendsson skrifar Skoðun Ég hlakka til Alexandra Briem skrifar Skoðun Megum við fá bita, háttvirtur ráðherra? Katla Ósk Káradóttir skrifar Skoðun Barbabrella hægrisins í leikskólamálum Stefán Pálsson skrifar Skoðun Aðalmeðferð í dómsmáli um netsölu áfengis eftir 2 daga Siv Friðleifsdóttir skrifar Skoðun Aukin misskipting leysir ekki verðbólguvandann Finnbjörn Hermannsson,Sonja Ýr Þorbergsdóttir skrifar Skoðun Kjarnorkuvopnavæðing Norðurlanda Arnór Sigurjónsson skrifar Skoðun Móðurmálið er gjöf sem endist ævinlangt Guðbjörg Magnúsdóttir,Renata Emilsson Pesková skrifar Skoðun Heyra heilbrigðisyfirvöld? Tótla I. Sæmundsdóttir skrifar Skoðun Týndu börnin Telma Sigtryggsdóttir skrifar Skoðun Heyrnin tengir okkur Karen Ósk Gylfadóttir skrifar Skoðun Dýraskólinn: þegar stöðluð próf eru blekking jafnréttis Ásgeir Jónsson skrifar Skoðun Heyrnarskimun er ekki kostnaður – hún er fjárfesting í framtíð barna Hildur Heimisdóttir,Kristbjörg Gunnarsdóttir,Ólafur Hjálmarsson skrifar Skoðun Verndum börn gegn ofbeldi á netinu Þorbjörg Sigríður Gunnlaugsdóttir skrifar Skoðun Gini borgar ekki leiguna Birna Gunnlaugsdóttir skrifar Skoðun Kynjajafnrétti forsenda þróunar og framgangs Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir skrifar Skoðun Þegar landið logar Hrefna Sigurjónsdóttir skrifar Skoðun Kapphlaupið um sumarnámskeiðin Magnea Gná Jóhannsdóttir skrifar Skoðun Hvað á unga fólkið að kjósa? Daníel Þröstur Pálsson skrifar Skoðun Með sniglaslím í andlitinu Karl Pétur Jónsson skrifar Skoðun Þegar Bítlakynslóðin verður gömul Gunnar Salvarsson skrifar Skoðun Hagkvæmt húsnæði á hagkvæmum kjörum Jónas Yngvi Ásgrímsson skrifar Skoðun Úkraína - 24. febrúar 1956 og 2022 Erlingur Hansson skrifar Skoðun Aðgerðir gegn ofbeldi meðal barna Eygló Harðardóttir skrifar Skoðun Þar sem er reykur, þar er eldur Helgi Áss Grétarsson skrifar Skoðun Sterkara Austurland – saman, ekki sitt í hvoru lagi Erlendur Magnús Jóhannsson skrifar Skoðun Latína er list mæt Arnar Freyr Sigurðsson skrifar Sjá meira
Öllum almenningi er ljóst að endurræsa þarf menntakerfið. 40% nemenda eru ekki með grunnfærni í lesskilningi eftir 10 ára skyldunám og 2–3 ár í leikskóla. Kerfið er dýrt en skilar langt frá því þeim árangri sem börnin okkar eiga rétt á. Í umræðunni síðustu mánuði hefur hver höndin verið uppi á móti annarri og ýmsu haldið fram sem venjulegt fólk finnur að stenst ekki. Ýmsir ,,fræðimenn“ þvæla og þykjast vita, en staðan versnar samt ár frá ári. Fólk sér í gegnum þetta, það er ekki fífl. Síðastliðin rúm 20 ár hefur grafið um sig, í menntakerfinu, vírus sem hefur fengið að dafna að mestu óáreittur. Þetta gerðist hægt og rólega, þannig að margir stjórnmálamenn, allra flokka, brugðust ekki við með réttum hætti þrátt fyrir mikla ábyrgð. Það eru ekki ýkja margir einstaklingar sem breiða út vírusinn, en þeir eru valdamiklir og hafa stýrt ferð menntakerfisins, ásamt fylgihnöttum sínum, í þágu eigin valda en ekki barnanna okkar. Það er nefnilega fólk sem stýrir því í hvað tíma og fjármagni er varið, ekki andlitslaust kerfi. Þetta fólk er m.a. að finna í ráðuneytum, stofnunum, háskólum og samtökum, og sumt af því hefur varið ríkjandi stöðu og völd með blaðaskrifum og viðtölum. Hefur einhver orðið var við að þessir valdamenn hafi síðastliðin 20 ár sagt:„Við eigum hlut í stöðu menntakerfisins. Við berum ábyrgð.“ Enginn hefur axlað ábyrgð á stöðunni en margir tilbúnir að verja ríkjandi stöðu, sjálfsmynd sína og eigin völd. Kennarar hafa þurft að þola þetta árum saman. Það veldur vanlíðan að leggja hart að sér og námsárangur mælist ítrekað lítill. Það er niðurbrjótandi að vinna eftir dagskrá/aðalnámskrá sem er óskýr, villandi og sundrandi. Langflestir kennarar eru hugsjónamenn en vinna við ómögulegar aðstæður á köflum og eiga svo miklu betra skilið. Vírusinn festi rætur fyrir um 20 árum og hefur smitað kerfið víða. Með endurræsingu myndum við uppfæra stöðuna, setja inn nýtt vírusvarnarforrit og hreinsa sérhagsmunina út. Þetta er ekki skyndilausn heldur heildarlausn sem þarf ekki að kosta mikið og myndi leysa kennarana og menntakerfið úr viðjum þeirra sem hafa slegið eignarrétti sínum á það. Sem betur fer hafa skólar blótað í laumi og unnið utan kerfisins og árangurinn er eftir því: Mikill námsárangur, góð líðan nemenda, ánægðir foreldrar og lágur kostnaður. Þetta er hægt – en þá þarf að endurræsa. Höfundur er þingmaður Sjálfstæðisflokksins.
Þúsund milljarða högg á ríkissjóð – svartasta sviðsmyndin á Nýjum Landspítala Sigurður Sigurðsson Skoðun
Skoðun Aukin misskipting leysir ekki verðbólguvandann Finnbjörn Hermannsson,Sonja Ýr Þorbergsdóttir skrifar
Skoðun Móðurmálið er gjöf sem endist ævinlangt Guðbjörg Magnúsdóttir,Renata Emilsson Pesková skrifar
Skoðun Heyrnarskimun er ekki kostnaður – hún er fjárfesting í framtíð barna Hildur Heimisdóttir,Kristbjörg Gunnarsdóttir,Ólafur Hjálmarsson skrifar
Þúsund milljarða högg á ríkissjóð – svartasta sviðsmyndin á Nýjum Landspítala Sigurður Sigurðsson Skoðun