„Engin örugg skref, bara eitt illa unnið penna­strik“

Fyrsta umræða um frumvarp ríkisstjórnarinnar um veiðigjald stendur nú yfir á Alþingi og er útlit fyrir að hún muni standa yfir langt fram eftir kvöldi. Hildur Sverrisdóttir tók forskot á sæluna og spurði Kristrúnu Frostadóttur forsætisráðherra út í veiðigjaldamálið í óundirbúnum fyrirspurnartíma.

Eins og fimm ára plan kommúnistanna

„Frú forseti. Í umræðu um skattlagningu á atvinnugreinar þessa lands má ekki gleymast að það eru atvinnugreinarnar sem nýta auðlindirnar okkar og koma þeim í verð, þjóðinni til heilla. Án þessara atvinnugreina væru lífskjör hér á landi ekki á þeim öfundsverða stað sem þau eru á í dag,“ sagði Hildur.

Sagði hún svo að nú ætli ríkisstjórnin að hækka skatta á þessa undirstöðuatvinnugrein landsins. Hún rifjaði upp orð sem Kristrún lét falla fyrir um ári síðan um veiðigjöldin:

„Getum við komist, á tíu ára tímabili, nær 20 milljörðum? Getum við skapað einhver skipti til þess að við losnum við þessa hræðslu að eftir hverjar kosningar verði stórkostlegar kerfisbreytingar?“

Hildur segir að Kristrún hafi þá einnig lofað því að engar kúvendingar yrðu á veiðigjaldakerfinu.

„Ekki fór betur fyrir tíu ára plani forsætisráðherra í þessu máli en fimm ára plani kommúnistanna austan tjalds. Nú á að komast nær 20 milljörðum í einni svipan. Ég spyr: Hvað breyttist?“

Sagði hún svo að breytingarnar hefðu verið unnar án nauðsynlegs undirbúnings.

„Vinnubrögðin vond, greiningar og samráð við sveitarfélög, lífeyrissjóði og fyrirtæki í og tengd sjávarútvegi var og eru enn í mýflugumynd. Ekkert nema vond vinnubrögð, frú forseti, því miður, og hvað? Kúvending. Hæstvirtur forsætisráðherra, hvað breyttist?“

Engin kúvending að leiðrétta rangt verð

Kristrún svaraði því til að það væri ekki kúvending að leiðrétta sem löngum virðist hafa verið vitað, að hér sé ekki verið að greiða rétt verð.

„Það [var] líka þannig að tekin var ákvörðun á sínum tíma þegar gert var ráð fyrir að við myndum sækja þó þennan þriðjung, ekki allt, ekki tvo þriðju, ekki helming heldur þriðjung, að þetta umrædda veiðigjald yrði byggt á ákveðnum útreikningi.“

„Endum við í tvöföldun? Nei, við endum reyndar ekki í tvöföldun vegna þess að hvað er gert? Jú, eftir umfangsmiklar greiningar, eftir umfangsmikið samtal og samráð var til að mynda ákveðið að áður en þetta frumvarp yrði lagt fram yrðu frítekjumörk hækkuð þannig að minnstu og millistóru útgerðirnar eru að eða munu borga minna en áður var búist við. Því sýnir allt í vinnubrögðum þessa máls að vel er að því staðið.“

„En þarna getum við líka einfaldlega verið ósammála um að það er pólitík í þessum sal og mér finnst allt í lagi að það sé skýrt,“ sagði Kristrún.

Engin greining á afleiddum áhrifum

Hildur sagði þá að ekki lægi fyrir nein auðlindastefna eða mælikvarðar á réttlæti auðlindagjalda. Ekki lægju allar forsendur á borðinu, og greiningar á áhrifum hækkunar veiðigjalds hafi lengi skort, og þótt bætt hafi verið úr því séu þær langt frá því að teljast ásættanlegar.

„Ekki liggja enn fyrir greiningar á afleiddum áhrifum á sjávarbyggðir, sveitarfélög og verðmætasköpun af ýmsum toga. Útreikningar, segir hæstvirts ráðherra, en þar sem greiningarnar skortir er rétt að spyrja forsætisráðherra hvort hún geti fullyrt með útreikningum sínum að kakan muni stækka en ekki einfaldlega minnka við þær breytingar sem frumvarpið boðar.“

Telur ekki um skattahækkun að ræða

Kristrún kvaðst þá ósammála því að um skattahækkun væri að ræða.

„Þetta er auðlindarenta. Það liggur fyrir að það er hagfræðilega þekkt forsenda að þegar kemur að auðlindarentu þá hefur dreifing hennar ekki áhrif á hvernig fyrirtækin ákveða að skipta sínum framleiðsluþáttum vegna þess að þetta er hrein renta. Þetta hefur ekkert að gera með ákvöðunartöku þessara fyrirtækja.“

Þá sagði hún að umfangsmiklar greiningar væru til staðar í greinargerð frumvarpsins og hvatti hún alla í sal alþingis til að lesa greinargerðina.