Segir tekjujöfnuð hafa aukist í fyrra

Framkvæmdastjóri Viðskiptaráðs varar við óupplýstri umræðu um vaxandi misskiptingu í samfélaginu. Tekjujöfnuður hafi aukist á síðasta ári samkvæmt nýjum tölum Hagstofunnar, en ungt fólk sé sá hópur sem helst hefur setið eftir.

Viðskiptaráð gaf í gær út greiningu byggða á nýjum tölum Hagstofunnar um heildartekjur einstaklinga 2017. Þar má m.a. sjá talsverðan mun á kaupmáttaraukningu mismunandi aldurshópa, en í fyrra hækkaði kaupmáttur 75 ára og eldri langmest, en minnst hjá yngstu aldurshópunum. Sé litið lengra aftur í tímann hækkaði kaupmáttur 75 ára og eldri um tæplega 40% milli 2010 og 2017, en einungis um 16% hjá 25-34 ára samkvæmt greiningunni.

Horft til reynslu frekar en menntunar

„Eitt af þeim atriðum sem við höfum spurt sjálf okkur og komið inn á áður hjá Viðskiptaráði er hvort það sé breyting hjá atvinnurekendum, og þeir séu í auknum mæli að horfa á reynslu frekar en menntun. Nú hefur fjölgun háskólamenntaðra verið gífurleg á undanförnum árum, en á sama tíma hefur þróunin verið sú að fjárhagslegur ávinningur háskólamenntunar hefur minnkað,“ segir Ásta S. Fjeldsted, framkvæmdastjóri Viðskiptaráðs.

Þá kemur einnig fram að tekjujöfnuður hafi aukist hlutfallslega þegar litið er til heildartekna einstaklinga, þ.e. heildartekjur þeirra tekjulægri hækkað meira en þeirra tekjuhærri.

„Til dæmis hafa tekjur tekjulægsta hópsins, þ.e.a.s. þau tíu prósent landsmanna sem eru með hvað lægstu launin, þau hafa hækkað um tólf prósent, á meðan þeir sem hafa hærri laun en 90 prósent landsmanna hafa hækkað um fimm prósent,“ segir Ásta.

Tekjuhæsta eina prósentið sker sig úr

Þegar rýnt er í súluritið má þó sjá að tekjuhæsta eina prósentið sker sig aðeins úr meðal þeirra hæstu – en heildartekjur þeirra jukust hlutfallslega nokkuð meira en hæstu fimm, tíu og tuttugu prósentanna – en þó ekki jafn mikið og meðal tekjulægstu hópanna. Ásta ítrekar hins vegar að gögnin sýni ótvírætt að tekjujöfnuður sé að aukast og sé raunar samkvæmt alþjóðlegum stöðlum einhver sá mesti innan OECD ríkjanna. Mikilvægt sé að umræðan byggist á áreiðanlegum gögnum frekar en upphrópunum.

„Við viljum ekki falla í þann pytt sem við erum að horfa upp á vestan megin við Norður-Atlantshafið þar sem ákveðinn popúlismi og annað slíkt er að ráða ríkjum,“ segir Ásta.