Reykjavíkurheilkennið

Margir þekkja til Stokkhólmsheilkennisins (The Stockholm Syndrome). Hópur ræningja réðst inn í banka í Stokkhólmi, tók fólk í gíslingu og hélt því föngnu í sex daga. Gíslunum tók að þykja vænt um mannræningjana, vörðu málstað þeirra og vildu helst ekki að lögreglan bjargaði gíslunum. Þessi væntumþykja hélt jafnvel áfram eftir að gíslarnir höfðu verið frelsaðir.

Þetta kynduga atferli minnir óneitanlega mikið á afstöðu íslenskrar þjóðar til manna og flokka við þingkosningar. Fjórðungur eða kannski meira að segja þriðjungur kjósenda kallar yfir sig sömu flokkana og sömu frambjóðendur sem endurtekið hafa svikið gefin loforð. Stjórnmálamenn sem hafa verið uppvísir að endurteknum lygum, spillingu, samtryggingu, undirferli og þöggun. Hlífiskildi er jafnvel haldið yfir barnaníðingum. Dómsmálaráðherra brýtur lög. Núverandi fjármálaráðherra (fyrrverandi forsætisráðherra) er bendlaður við fjármálamisferli og að ganga erinda gróðafíkinna ættingja sem aldrei virðast ætla að fá nóg.

Í haust þegar barnaníðingsmálið (þöggunarmál þáverandi forsætisráðherra) var í hámæli las ég grein í norsku blaði þar sem fjallað var um spillinguna á Íslandi. Þar stóð þessi setning: „Þessi sami flokkur sem átti hvað drýgstan þátt í því að bankarnir voru seldir fjárglæframönnum skömmu eftir aldamót og sem átti svo stóran þátt í bankahruninu 2008 er enn vel metinn á Íslandi. Hvers vegna í ósköpunum eruð þið, þessi vel menntaða þjóð, að kjósa yfir ykkur þennan sama flokk, aftur og aftur?“ Já, er von að menn spyrji. Flokk sem er með slóð á eftir sér af spillingarmálum og sviknum loforðum. Flokk sem setur eiginhagsmuni ofar almannaheill. Flokk sem pukrast með skandala.

Til þess að halda höfuðborgartengslunum hef ég leyft mér að kalla þennan undirlægjuhátt og þessa ótrúlegu tilbeiðslu á spilltum stjórnmálamönnum: Reykjavíkurheilkennið.

Einstaklingur er haldinn Reykjavíkurheilkenninu ef hann uppfyllir sex af eftirfarandi skilmerkjum:

1. Hann hefur óbilandi trú á öllu því sem formaður Flokksins segir hvort sem hallað er réttu máli eða ekki. Formaðurinn segir ekki ósatt. Það eru bara pólitískir andstæðingar sem misskilja orð hans.

2. Hann ber blak af formanninum þótt upp hafi komist að hann eigi einhverja aura í skattaskjólum og þótt formaðurinn og faðir hans hafi bjargað einhverjum hundruðum milljóna út úr Glitni korteri fyrir hrun. Hvað um það þótt hann hafi setið einhvern næturfund um stöðu bankans degi fyrir Hrun?

3. Hann er flokkshollur. Allt sem þingmenn og ráðherrar Flokksins gera er rétt.

4. Hann er umburðarlyndur gagnvart því sem aðrir kalla spillingarmál sem upp koma í Flokknum.

5. Hann kýs alltaf Flokkinn sinn aftur jafnvel þótt Flokkurinn hafi verið á vakt þegar Hrunið skall á og einnig árin á undan meðan fjaraði undan fjárhag landsins.

6. Hann er ekki að gjamma um spillingarmál sem koma upp á Valhallarheimilinu. „What happens in Vegas, stays in Vegas“.

7. Hann vill græða á daginn og grilla á kvöldin.

8. Hann veit að loforðin fyrir kosningar, t.a.m. að bæta kjör eldri borgara og öryrkja, verða ekki efnd, enda hefur það alltaf verið þannig, og hvað með það?

Rannsóknir mínar á eðli og atferli Íslendinga benda til að þriðji til fjórði hver Íslendingur sé haldinn Reykjavíkurheilkenninu. Það er einkar athyglisvert í ljósi þess að forfeður okkar voru að stórum hluta flóttamenn frá Noregi sem ekki undu ágirnd og óheilindi Noregskonugs. Má leiða að því getum að ákveðnar stökkbreytingar hafi orðið í genum Íslendinga í þau rúmu þúsund ár sem liðin eru frá landnámi og ákveðni og staðfesta í skapgerð hafi vikið fyrir undirlægjuhætti og auðsveipni. En þetta þarf auðvitað að rannsaka betur.

Höfundur varð óvart læknir en ætlaði að verða erfðafræðingur.

Höfundur er læknir