Valdeflandi stuðningur fyrir konur á Gaza

Mariam vinnur fyrir kvennasamtökin Aisha sem beita sér fyrir mannréttindavernd kvenna og stúlkna. Ég hitti hana fyrst rétt eftir loftárásirnar á Gaza 2014. Þær loftárásir voru þær mannskæðustu sem gerðar hafa verið og manntjónið enn meira en í árásunum 2008-2009 og 2012. Ég undraði mig á jákvæðni og bjartsýni Mariams enda þurfti hún margoft að flýja heimili sitt sumarið 2014. Hún býr í Shejaiya-hverfinu sem varð fyrir hörðustu árásunum og fjöldi heimila þar var lagður í rúst. Ég spurði hana hvernig hún færi að því að halda í glaðværðina og jákvæðnina. Hún svaraði eitthvað á þessa leið: „Ég komst lífs af og hef ekkert annað val en að vera bjartsýn og glöð. Þannig sýni ég þakklæti mitt fyrir að vera lifandi.“

Svar hennar lýsir vel nálgun kvennasamtakanna Aisha sem merkir Lifandi. Í fyrsta sinn sem ég kom á skrifstofu samtakanna blasti við íslenski fáninn! Hann var gjöf frá Félaginu Ísland-Palestína sem hefur stutt starf samtakanna frá árinu 2010. Mariam og Reem Fraina veita samtökunum forstöðu og eru mjög þakklátar fyrir þann stuðning sem þær fá frá Íslandi. Hann er nýttur til að aðstoða konurnar sem til þeirra leita eða er vísað til þeirra. Flestar búa við erfiðar heimilis- eða fjölskylduaðstæður vegna ofbeldis eða fátæktar. Meira en 80% íbúa Gaza eru háðir mannúðaraðstoð frá stofnunum Sameinuðu þjóðanna og alþjóðlegum hjálparsamtökum svo af nógu er að taka.

Aðstoðin sem Aisha veitir felst í að veita félagslegan stuðning, lagalega ráðgjöf til þeirra sem leita réttar síns og síðast en ekki síst möguleika á að læra og tileinka sér eitthvað nytsamlegt til að aflað eigin tekna. Konurnar geta lært iðn og að gera einfaldar viðskiptaáætlanir, markaðssetningu og fleira sem skiptir máli í rekstri. Með tónleikunum Konur á Gaza er sérstaklega verið að safna fyrir síðastnefnda þættinum.

Starfskonur Aisha eru líka meðvitaðar um mikilvægi sambandsins á milli líkama og sálar enda koma áhrif áfalla oftar en ekki fram í líkamlegum einkennum eins og svefnleysi, kvíða og þunglyndi. Þá skiptir engu hvort áfallið er að missa heimili sitt eða ástvini í loftárás eða vegna kynbundins ofbeldis. Konurnar í Aisha veita stöllum sínum margskonar sálrænan stuðning og kynna þær fyrir jóga, djúpöndun og fleiru sem tengir saman líkama og sál. 

Aisha samtökin eru líka málsvarar kvenréttinda á opinberum vettvangi og beita sér gegn kynbundu ofbeldi sem tala má um sem faraldur með rætur í menningu feðraveldisins. Það endurspeglast meðal annars í lagasetningu og viðhorfum löggæslu og dómskerfisins. Aisha hefur fengið karlmenn til liðs við sig í baráttunni auk þess að eiga samvinnu við önnur kvenréttindasamtök á Gaza og Vesturbakkanum. Það er á brattann að sækja ekki síst vegna hernámsins sem gerir það að verkum að kvenréttinda- og jafnréttismál eru ekki talin vera forgangsmál stjórnmálanna. 

Konurnar sem leita eða er vísað til Aisha eru margar brotnar á sál og líkama. Eftir að komast að hjá Aisha, sem annar ekki eftirspurn, er hægt að fullyrða að þær séu síður á flæðiskeri staddar enda er öllum konum og stúlkum mætt með umhyggjusemi, hlýju og glaðværð sem reyndar liggur í loftinu. Aisha leggur mikla áherslu á að bjóða konum ekki ölmusu heldur miðar aðstoðin að því að efla konurnar og gera þeim kleift að takast betur á við sinn veruleika og að leita réttar síns. Aisha er eins og örugg höfn þar sem konur geta byggt sig upp áður en þær sigla út aftur betur búnar en áður að takast á við lífsins ólgusjó.

Það sem kemur manni alltaf jafn mikið á óvart er seiglan sem býr í fólkinu á Gaza. Það er þó ekki endalaust hægt að komast áfram á seiglunni og því er stuðningur við samtök eins og Aisha lífæð enda reiða samtökin sig eingöngu á utanaðkomandi stuðning. Aisha merkir Lifandi. Það sem samtökin þurfa er stuðningur til að halda þeim lifandi sem þangað leita og þjónar sama tilgangi og vatn og súrefni. Án vatns grær ekkert og án súrefnis deyr eldurinn. 

Magnea Marínósdóttir í Jerúsalem vinnur fyrir sænsku kvenna- og friðarsamtökin Kvinna till Kvinna. Hún er ein fárra sem hefur stöðu sinnar vegna heimild til að ferðast inn á Gaza og hefur margoft heimsótt kvennasamtökin Aisha síðustu ár. Allur aðgangseyrir tónleikanna Konur á Gaza sem haldnir eru í Háskólabíói miðvikudagskvöldið 10. maí kl. 20 renna til þeirra samtaka. 

Miða á fjáröflunartónleikanna má fá hér.