Álverið haft mjög jákvæð áhrif á búsetu og lífskjör á Austurlandi

Álverið á Reyðarfirði er ein þriggja lífskjarabyltinga Austurlands, að mati sóknarprests Breiðdælinga, Gunnlaugs Stefánssonar, fyrrverandi alþingismanns, sem segist hugsa með skelfingu til þess hver örlög búsetu hefðu orðið á Austfjörðum hefði álverið ekki komið. 

Við upptökur á þættinum „Um land allt“ heimsóttum við þingmanninn fyrrverandi, Gunnlaug Stefánsson, sem fyrir þrjátíu árum flutti úr Hafnarfirði til að gerast sóknarprestur í Heydölum í Breiðdal. Þegar Gunnlaugur horfir yfir samfélagsbreytingar á Austurlandi á þessum tíma segir hann þrennt standa upp úr, sem nálgist það að vera lífskjarabyltingar: 

Í fyrsta lagi hafi samgöngur tekið stakkaskiptum, þótt enn sé margt ógert. Þær séu ekki í líkingu við það sem var þegar hann kom austur. Hann nefnir meðal annars heilsárstengingu Norður- og Austurlands um Möðrudalsöræfi með uppbyggingu Háreksstaðaleiðar. 

Í öðru lagi nefnir Gunnlaugur komu lágvöruverðsverslana, með opnun Bónuss á Egilsstöðum, sem hafi skipt verulegu máli fyrir lífskjör fólks á Austurlandi. 

„Maður hafði horft á fólk fara héðan af Austurlandi suður til Reykjavíkur einfaldlega vegna þess að vöruverð var svo hátt á nauðsynjum. Það hafði bara ekki efni á því að búa hérna,“ segir Gunnlaugur.

Í þriðja lagi nefnir hann álver Alcoa Fjarðaáls, sem hafi skipt verulegu máli fyrir atvinnu fólks á Austurlandi og haft hvetjandi áhrif á mörgum sviðum fyrir búsetuna. 

Þess má geta að Gunnlaugur hefur beitt sér opinberlega í þágu umhverfisverndar á Austurlandi með baráttu gegn laxeldi í sjó. Þá var hann á sínum tíma formaður umhverfisnefndar Alþingis þegar fyrstu lög voru sett um mat á umhverfisáhrifum. 

„Og ég hugsa bara með hrolli og skelfingu til þess ef álverið hefði ekki komið. Hvað hefði þá orðið um búsetu hér á Austurlandi? Ég vil ekki hugsa það til enda. 

Þannig að hvað sem sagt verður um álverið að öðru leyti þá hefur það haft mjög jákvæð áhrif fyrir búsetu og lífskjör fólks hér á Austurlandi öllu,“ segir Gunnlaugur Stefánsson. 

Nánar verður rætt við Gunnlaug í þættinum „Um land allt“ á Stöð 2 annaðkvöld, mánudagskvöld, sem fjallar um mannlíf í Breiðdal og á Breiðdalsvík. Hér má sjá brot úr þættinum.