Aðstandendur lýsa aðstæðum á Kópavogshæli: "Hann bíður þess ekki bætur að hafa verið þarna“

Systir og mágur manns, sem dvaldi á Kópavogshæli í tæp þrjátíu ár, segja aðstæður á deild sem hann var vistaður á sem barn hafa verið skelfilegar. Hann muni ekki bíða þess bætur að hafa dvalið þar.

Yngri bróðir Elsu Baldursdóttur var tólf ára gamall þegar hann var vistaður á Kópavogshæli. Hann er í dag greindur með einhverfu en einstaklingarnir sem dvöldu á Kópavogshæli glímdu við margskonar fatlanir. Allt frá líkamlegri fjölfötlun til andlegra veikinda.

„Það gekk ekki að hafa hann heima. Hvar átti þetta fólk að vera? Það voru engin úrræði. En þetta var náttúrlega mjög erfitt oft og ógeðfellt á tímum,“ segir Elsa. 

Naktir einstaklingar gerðu þarfir sínar á gólfið

Elsa segir aðstæður á Kópavogshæli hafa verið misslæmar eftir deildum. Verstar voru þær á deildum eitt og tvö.

„Þar voru einstaklingarnir bara naktir. Og ráfuðu um eins og maður segir. Það var ósköp að þau bara gerðu sínar þarfir á gólfið og svona. Sumir í spennitreyjum,“ segir Kristján Guðmundsson, eiginmaður Elsu.

„Þetta varð til þess að brjóta hann algjörlega niður, að setja hann innan um þessa einstaklinga sem skriðu þarna um á gólfinu. Og ég veit ekki hvort það má segja það, þú klippir það þá bara út, fitluðu við hann. Það var bara svoleiðis. Þeir vissu ekkert. Voru bara að fróa sér og svona bara þarna á gólfinu,“ segir Elsa.

Hjónin taka fram að í dag býr bróðir Elsu á sambýli við góðan kost, þar sem hann er mjög ánægður, kominn á sextugsaldur. Hann hefur aldrei tjáð sig um vistina á Kópavogshælinu, enda talar hann lítið sem ekkert. Skýrslan hefur varpað ljósi á ýmislegt.

Borðaði þar til hann kastaði upp 

„Maður skildi aldrei hvað hann var ofsalega mikið fyrir að fá strax að borða þegar hann kom til mömmu sinnar. Það þurfti alltaf að byrja á að gefa honum að borða. Og það þurfti yfirleitt að stjórna því. Ef að þú stoppaðir hann ekki þá borðaði hann stundum þar til að hann kastaði upp,“ segja hjónin.

Haldið þið að þetta lifi með honum, að hann geti beðið þess bætur að hafa upplifað þetta og verið þarna?

„Nei. Hann er orðinn vel fullorðinn þegar hann fer af Kópavogshælinu og þá að fara að kenna honum. Það hefði verið hægt að kenna honum sem barni, maður sér það núna. Það var bara ekkert gert. Hann bíður þess ekkert bætur að hafa verið þarna, langt frá því. Við verðum að læra af þessu. Við getum ekki farið svona með einstaklinga.“