Kirkjan hyggur á endurheimt votlendis

Þjóðkirkjan hefur markað sér stefnu um að verða virkur þátttakandi í baráttunni gegn hnattrænni hlýnun vegna losunar gróðurhúsalofttegunda. Ákveðið hefur verið að endurheimta votlendi á kirkjujörðum og fyrst í Skálholti.

Í áramótaávarpi sínu kallaði biskup Íslands, Agnes M. Sigurðardóttir, eftir að allir sýndu ábyrgð í verki er varðar umhverfismál og að þjóðkirkjan vilji leggja sitt af mörkum. Vísaði hún til loftslagsráðstefnunnar í París í desember þar sem samkomulag náðist á milli 195 þjóða. Með samkomulaginu á meðal annars að tryggja að hlýnun verði innan við tvær gráður miðað við tímann fyrir iðnbyltingu.

„Ákveðið hefur verið að endurheimta votlendi í Skálholti og til skoðunar er að slíkt eigi sér stað á fleiri kirkjujörðum. Endurheimt votlendis er mikilvægt skref í átt að breytingu á kolefnisbúskapnum. 

Mýrar hafa að geyma óhemju magn af kolefni og allar breytingar í kolefnisbúskap þessara vistkerfa eru því mikilvægar á hnattræna vísu. Hingað til höfum við einblínt á mengun frá farartækjum og slæma umgengni um náttúruna, sem er vel. Það hefur komið mörgum á óvart að endurheimt votlendis hefði svo mikil áhrif sem raun ber vitni í átt til byggilegri heims,“ sagði Agnes.

Séra Halldór Reynisson, verkefnisstjóri í Skálholti, segir að allar jarðir sem kirkjan á komi til greina með endurheimt votlendis en verkefnið sé á undirbúningsstigi. Fyrst þurfi að fara fram mat á aðstæðum á hverjum stað í samráði við ábúendur. 

Að stofni til sé um að ræða prestssetursjarðir sem enn eru í eigu kirkjunnar. Þar ber að líta til þess að með svokölluðu kirkjujarðasamkomulagi frá 1998 fóru flestar jarðir kirkjunnar til ríkisins, en þær voru nokkur hundruð. Í eigu kirkjunnar eru því nokkrir tugir jarða í dag, og hafa verið nefndar jarðir eins og Oddi og Reynivellir í Kjós.

Árið 2014 voru setnar prestsseturs­jarðir kirkjunnar 26 alls. Auk þess á kirkjan átta prestssetursjarðir sem ekki eru setnar eða í umsjá presta: Mosfell í Mosfellsbæ, Reykhóla, Vatnsfjörð, Árnes, Mælifell, Háls, Desjarmýri og Mosfell í Grímsnesi. Um jörðina Skálholt gilda sérstakar reglur. 

Ríkið hyggst hefjast handa í sumar

Eitt 16 verkefna í sóknaráætlun stjórnvalda snýr sérstaklega að endurheimt votlendis.

Sett verður á fót verkefni um endurheimt votlendis. Ráðist verður í fyrstu verkefnin undir þeim hatti sumarið 2016 á grunni vinnu starfshóps, sem hefur kortlagt vænleg svæði til endurheimtar, m.a. á þjóðlendum.

Áfram verður unnið að kortlagningu framræstra svæða sem koma til greina við endurheimt votlendis í samvinnu við bændur, landeigendur og náttúruverndarsamtök.