And­lit Ís­lands birtist 25. júní

„Allt hefur svip, andlitsfall og ímynd. Forseti Íslands er eitt af mörgum andlitum Íslands.“

Andlit Ísland sem skiptist í marga þætti, einn þeirra er náttúran. Stórbrotið andlit hennar er meðal annars sett saman úr margskonar múlum; hamramúli, fjarðarmúli; einnig klettahyrnu, núp og enni, svo ekki sé minnst á önnur andlitsföll eins og gljúfrur, jökla, háhitasvæði, vatnsríkið og allt það.

Gildin (dyggðir, tilfinningar, viðhorf) eru annar þáttur í ásýnd Íslands. Hvaða mannkostum er teflt fram á Íslandi, hvaða kosti er verið að efla um þessar mundir og hvaða gallar eru á undanhaldi? Er verið að kenna heiðarleika og virðingu, rækta kærleika og festa jafnrétti í sessi – eða ekki? Eða er lymskulega mælt með þátttöku í spillingu og er græðgin taumlaus? Er ef til vill alið á ótta við mótspyrnu? Þarf fólk að hugsa sig tvisvar um áður en það segir skoðun sína?

Þjóðin vill ganga til góðs

Það orkar sennilega tvímælis að lýsa því yfir hver þjóðgildi Íslendinga eru á þessari stundu en þó má greina í gegnum söguna þrá til að efla traust, heiðarleika, menntun og að teljast vera dugleg þjóð, bjartsýn og að hafa löngun til að lifa heilsusamlegu líferni. Þjóðin vill ganga til góðs en veit ekki alveg í hvaða átt ber að stefna.

Á 21. öldinni hafa, sem betur fer, borgarar sem þora að mótmæla yfirgangi og óréttlæti, orðið hluti af þeim svip sem birtist þegar fólk hugsar um Ísland. Hugrökk þjóð hafnar ofstæki og knýr hrokafulla stjórnmálamenn til að stíga niður af stöllum sínum. Það er lofsverður mannkostur að þora þrátt fyrir hræðsluáróðurinn.

Borgarar annarra þjóða líta á þá sem búa á Íslandi sem upplitsdjarfa þjóð. Hún vill vissulega standa undir því orðspori og hún getur það ef hún vill, enda segja margir oft: Vilji er allt sem þarf. Ef hún vill vera hugrökk, þarf hún að hætta að sleikja svokallaðar smjörklípur og að slökkva elda þar sem ekkert brennur nema villiljós.

Auglit, ásján, ásjóna, ásýnd; fés, múli, smetti, snápur, snoppa, svipur, trýni, upplit. Allt hefur svip, andlitsfall og ímynd. Forseti Íslands er eitt af mörgum andlitum Íslands. Sá eða sú sem gegnir embættinu hverju sinni tekur hlutverkið alvarlega og vill væntanlega gera sitt besta. Það skiptir máli hvaða áherslur viðkomandi setur og hvernig hann gerir það, því slík viðleitni mótar andlit Íslands.

Óhræddur hugsjónamaður

Áherslur Andra Snæs Magnasonar rithöfundar vísa í heillavænlega átt fyrir þjóðina. Hann hefur markvisst unnið að betra samfélagi í störfum sínum og er óhræddur hugsjónamaður sem býr yfir nægu hugrekki til að segja það sem þarf að segja og skora á fólk til að hugsa málin og taka ákvarðanir óháð hagsmunaaðilum.

Andri Snær er friðsemdarmaður en einnig feikilega öflugur baráttumaður og af þeim sökum yrði hann mikilsverður þáttur í ásýnd og ímynd landsins. Hann yrði rödd sem tæki þátt í því að bjarga verðmætum þegar þess er þörf m.a. vegna þess að forseti getur sett mál á dagskrá. Hann gæti til dæmis boða til óvæntra blaðamannafunda um hálendið, tungumálið og næstu stjórnarskrá ef hann teldi almannahagsmunum ógnað.

Andri getur verið beittur penni og orðhvöss tunga en sérkenni í framkomu hans eru þrátt fyrir það vinsemd og sátt, auk þess að búa yfir skarpri sýn á betri framtíð. Slíkur forseti yrði engin lydda, heldur óstýrilátur gagnvart skammsýni og þröngsýni.

Andri Snær er djarfmæltur í þeim málaflokkum sem hann teflir fram um land, tungu og þjóð. Tökum hann okkur til fyrirmyndar. Ekki missa af gullnu tækifæri til að móta ásýnd Íslands með vali á næsta forseta Íslands. Valið hefur áhrif í nokkrum málaflokkum sem falla m.a. undir stjórnarskrá, náttúruvernd og tungumál.