Dómur er fallinn

Dómur er fallinn. Samkvæmt dómi Héraðsdóms Reykjavíkur á Fanney Björk Ásbjörnsdóttir ekki rétt á nýjustu lyfjum við lifrarbólgu-C. Þar með hafa mannréttindi verið fótum troðin á Íslandi. Héraðsdómur hefur orðið sér til skammar. Í dag skammast ég mín fyrir að vera Íslendingur. Einu sinni áttum við gott heilbrigðiskerfi. Sjúklingum var ekki mismunað og allir fengu þá meðferð sem þeir þurftu á að halda. Svona mál hefði ekki þurft að fara fyrir dómstóla og það hefði þótt sjálfsagt að Fanney fengi þau lyf sem hún þyrfti, óháð kostnaði.

Lifrarbólga-C er ekkert grín. Samkvæmt upplýsingum á síðu landlæknisembættisins fá um það bil 80% þeirra sem smitast af lifrarbólgu-C viðvarandi lifrarbólgu og hluti þeirra fær eftir mörg ár skorpulifur og lifrarkrabbamein. Sjúklingurinn getur smitað aðra á meðan veiran er til staðar. Þetta er alvarlegur sjúkdómur og það er því allra hagur, sjúklingsins og samfélagsins, að þeir sem hafa smitast af lifrarbólgu-C fái að fara í meðferð.

Nú er komið nýtt lyf til sögunnar, lyf sem Fanney óskar eftir að fá. Þetta lyf heitir Harvoni og er ætlað til inntöku í 12 vikur. Það hefur sáralitlar aukaverkanir og batalíkur eftir meðferð eru yfir 90%. Gamla meðferðin sem íslenskum sjúklingum hefur boðist til þessa hefur falist í 24 eða 48 vikna meðferð með sprautum og pillum, miklum aukaverkunum og mun minni líkum á bata. Fanney hefur prófað þessa aðferð og hún heppnaðist ekki. Ég fékk að fara tvisvar í slíka meðferð sem varði í 48 vikur í bæði skiptin. Aukaverkanir voru miklar og um tíma meðan á meðferðinni stóð var ég óvinnufær. Í fyrra skiptið voru batalíkur um 50% og lyfin dugðu ekki til að drepa veiruna. Í seinna skiptið bættist annað lyf við og batalíkur færðust upp í um 70% og þá var ég heppin því í lok meðferðar mældist veiran ekki lengur. Þess vegna er mér fyrirmunað að skilja hvers vegna sjúklingi er neitað um mun mannúðlegri og styttri meðferð, sem er jafnframt mun líklegra að leiði til bata.

Sagt er að lyfið sé of dýrt til að hægt sé að láta Fanneyju hafa það. Meðferðin mun kosta 9-10 milljónir. Mér reiknaðist svo til að mín meðferð hafi kostað um 6 milljónir og þar sem ég þurfti að fara tvisvar í meðferð var kostnaðurinn alls um 12 milljónir þegar upp er staðið. Er heil brú í þessu? Þeir sem smitast af lifrarbólgu-C verða fyrir miklum fordómum. Þessi sjúkdómur er algengur meðal fíkla og þeir smitast gjarnan með því að nota sprautur hver annars. En hægt er að smitast eftir öðrum leiðum, næstalgengasta smitleiðin er við blóðgjöf. Er það einmitt þannig sem Fanney smitaðist. Hún fékk blóðgjöf eftir barnsburð á sjúkrahúsi hérlendis. En það er ekki það sem skiptir höfuðmáli. Að mínu mati á ekki að skipta máli hvernig menn smitast. Allir ættu að eiga rétt á þeirri meðferð sem er tiltæk, já, allir, óháð kostnaði. Sjúku fólki á ekki að mismuna.

Íslenskt samfélag hlýtur að geta séð um sína sjúku. Ef það er ekki hægt getum við ekki verið stolt af að tilheyra því. Ef það er ekki hægt erum við augljóslega ekki að forgangsraða rétt. Ef það er ekki hægt getum við ekki talið okkur til þjóða þar sem mannréttindi eru virt. Baráttukveðjur til Fanneyjar og allra þeirra sem bíða eftir nýja lyfinu!