Opnari umræða um dauðann nauðsynleg

„Enginn veit hvenær síðasti dagurinn rennur upp, en margir óttast hann og því er nauðsynlegt að opna umræðuna um dauðann,“ segir Arndís Jónsdóttir hjúkrunarfræðingur, en hún er ein þeirra sem koma að ráðstefnunni Listin að deyja sem haldin verður í dag.

Ráðstefnan fer fram í hátíðarsal Háskóla Íslands og er hlutverk hennar að stíga fyrstu skrefin í að opna umræðu um dauðann. Arndís segir fjölda manns koma að ráðstefnunni, en að henni standa Landspítalinn, Háskóli Íslands, Þjóðkirkjan auk Ráðgjafarþjónustu Krabbameinsfélagsins og margra annarra félaga. Arndís er í undirbúningsnefnd ráðstefnunnar og starfar sem sérfræðingur í líknarhjúkrun á Landspítalanum. Hún býður sig fram sem fulltrúi aðstandenda, en hún missti báða foreldra sína á síðastliðnu ári.

Hún leggur ríka áherslu á mikilvægi þess að opna umræðuna um dauðann í samfélaginu. „Þetta getur reynst mörgum mjög erfitt því manneskjan vill forðast dauðann í lengstu lög og margir bera ótta í brjósti við að yfirgefa jarðvistina. Þetta getur valdið miklum erfileikum og þjáningum þegar fólk verður veikt eða dauðvona. Slíkt getur reynst fjölskyldunni enn erfiðara í sorginni. Því er nauðsynlegt að ræða óskir sínar og hvernig hafa á hlutina,“ segir Arndís og telur að opnari umræða muni hjálpa fólki að undirbúa og ganga frá sínum hlutum.

Peter Fenwick, prófessor emeritus í taugasálfræði, mun halda fyrirlestur á ráðstefnunni. Hann hefur stundað rannsóknir á upplifun fólks, virkni heilans og reynslu í aðdraganda andláts.

„Þó rannsóknirnar séu á örlítið gráu svæði, þar sem erfitt er að hafa tvíblindar rannsóknir sem styðja kenningarnar, er hann mjög merkur og hefur verið lengi í sínu fagi,“ segir Arndís. Á ráðstefnunni mun Sveinn Kristjánsson kynna vefinn ævi.is. „Það er vefur sem er í vinnslu þar sem fólk getur haft sitt eigið svæði, talað til ástvina sinna og til dæmis deilt myndum,“ segir Arndís.

Pallborðsumræður munu svo fara fram þar sem Arndís, ásamt hópi fólks, mun sitja fyrir svörum. „Við reyndum að hafa aldursskiptingu sem breiðasta hjá þeim sem munu svara spurningum fólks úr salnum. Markmiðið með því er í grunninn að ná til fólks í samfélaginu og spegla ólík sjónarmið,“ segir Arndís.

Ásamt Arndísi munu Andri Snær Magnason rithöfundur, Jón Ásgeir Kalmansson heimspekingur, Sólveig Birna Ólafsdóttir sálfræðinemi, Vigfús Bjarni Albertsson sjúkrahúsprestur og Þórhildur Kristinsdóttir læknir sitja fyrir svörum.