Innflutningsbannið áfall fyrir þjóðarbúið í heild

Fjármálaráðherra segir eitthvað verða undan að láta þegar 18 prósenta tollur sé á íslenskan makríl í Evrópusambandinu á sama tíma og Íslendingar missi markaði í Rússlandi vegna þátttöku í þvingunaraðgerðum sambandsins gegn Rússum. Innflutningsbann Rússa sé áfall fyrir þjóðarbúið í heild.

Ríkisstjórnin ræddi innflutningsbann Rússa á fundi sínum í dag og ákvað að setja á laggirnar samráðshóp til að vinna að lausn á málinu. Gunnar Bragi Sveinsson utanríkisráðherra  sagði að loknum ríkisstjórnarfundi að aðgerðir Rússa hittu Íslendinga illa en engar tillögur hafi verið lagðar fram um breytingar á stefnunni í utanríkismálum.

Það dylst engum að áhrifin af innflutningsbanni Rússa eru mikil á útgerðarfyrirtækin á Íslandi. Til að mynda eru 17 prósent tekna HB Granda af útflutningi til Rússlands og eitthvað svipað hjá Samherja. Aðgerðirnar hafa líka áhrif á útflutningstekjur þjóðarinnar í heild.

Eðlilegt að staldra við í stöðunni

Forstjóri Samherja sagði í hádegisfréttum Bylgjunnar að innflutningsbannið hefði áhrif á störf sjómanna og fiskverkafólks hér á landi og starfsemi fyrirtækja í Rússlandi sem unnið hafi í markaðssetningu á íslenskum fiski. Stjórnvöld hefðu getað unnið heimavinnuna sína betur áður þau tóku þátt í aðgerðum Evrópusambandsins.

Bjarni Benediktsson fjármálaráðherra segir ástæðu til að staldra við þegar svona stór mál komi upp. Mikil samstaða sé um málið á þingi og enginn þurfi að efast um stefnu íslenskra stjórnvalda gagnvart framkomu Rússa á Krímskaga. En Íslendingar hafi síðan tekið þátt í aðgerðum sem Evrópusambandið setti saman án aðkomu Íslendinga.

„Og síðan vindur þetta upp á sig smám saman og við höldum áfram að taka undir. Ég held að það sé full ástæða fyrir okkur að velta því fyrir okkur með hvaða hætti við viljum taka upp og innleiða slíkar viðskiptaþvinganir almennt. Það er alveg sjálfsagt að ræða það og eðlilegt ,“ sagði Bjarni að loknum ríkisstjórnarfundi.

Nú sé nauðsynlegt að eiga diplómatísk samskipti við Rússa og aðrar þjóðir um framhaldið. Umfang málsins sé mikið og fyrsta skref að athuga með nýja makaði. Málið sé mun þyngra fyrir Íslendinga en t.d. Evrópusambandið sem hafi digra sjóði eða Bandaríkjamenn þar sem innflutningsbann hafi lítl áhrif.

Hefur áhrif á landsframleiðslu

Bjarni segir að á Íslandi sé verið að tala um útflutning upp á 1 % til 1,5% af landsframleiðslu og 5 prósent af útflutningsverðmæti þjóðarinnar.

„Og það er ákveðið áfall fyrir þjóðarbúið í heild sinni. Við skulum hins vegar vona að það spilist þannig úr þessu að þessar afurðir allar fari ekki forgörðum. Heldur að þær seljist á aðra markaði á sama verði eða eftir atvikum á lægra verði. Þannig verði tjónið ekki öll þessi fimm prósent. En það er alveg ljóst að við erum að ræða hér um hagsmuni sem snerta þjóðarbúið í heild,“ segir fjármálaráðherra.

Það skjóti skökku við að vegna þess að Íslendingar stilli sér upp með bandamönnum leiði það til þess þeir tapi markaði fyrir makríl í Rússlandi.

„Á sama tíma erum við með 18 % toll inn í Evrópusambandið fyrir makríl og stöndum reyndar í stríði við þá um rétt okkar til að stunda þær veiðar sem við teljum eðlilegar. Eitthvað verður undan að láta þegar svona staða kemur upp,“ segir Bjarni Benediktsson.