Sigmundur Davíð telur að Ísland hafi ekki átt að vera á lista viljugra þjóða

Sigmundur Davíð Gunnlaugsson, forsætisráðherra, telur að Ísland hefði ekki átt að vera á lista viljugra þjóða vegna Íraksstríðsins árið 2003.

Þá voru Framsóknarflokkur og Sjálfstæðisflokkur í ríkisstjórn, líkt og nú, en Davíð Oddsson, þáverandi forsætisráðherra, og Halldór Ásgrímsson, þáverandi utanríkisráðherra, ákváðu að Íslandi færi á listann.

Afstaða Sigmundar Davíðs kemur fram í skriflegu svari hans við fyrirspurn Svandísar Svavarsdóttur, þingmanns Vinstri grænna, varðandi það hvort ráðherrann ætli að biðja Íslendinga afsökunar á því að vera á listanum.

Vísar Svandís þar í afsökunarbeiðni Tony Blair, fyrrverandi forsætisráðherra Breta, á rangri upplýsingagjöf til bresks almennings í aðdraganda Íraksstríðsins.

Í svari Sigmundar Davíðs kemur ekkert fram um það hvort hann ætli að gangast fyrir sambærilegri afsökunarbeiðni, eins og Svandís spyr hann um, en í svarinu kemur fram að mati Sigmundar er ekki líku saman að jafna. Hins vegar segir hann:

„Það er skoðun ráðherra að ekki hefði átt að heimila bandarískum stjórnvöldum að skrá Ísland á lista sem tengdur var við hernaðaraðgerðir og að eftir birtingu listans hefði verið æskilegt að Íslendingar hefðu áréttað betur, opinberlega, að vera á listanum fæli ekki í sér stuðning við hernaðaraðgerðir eins og fulltrúa bandarískra stjórnvalda hafði verið gert ljóst þegar hann afhenti listann.“

Þá er jafnframt rakið að í þeim gögnum sem liggja fyrir um aðdraganda stuðnings Íslands við Íraksstríðið verði ekki séð „að íslensk stjórnvöld hafi haft nokkra aðkomu að ákvörðun um árás Bandaríkjanna og bandamanna þeirra í Írak, [...].

Þvert á móti sýna gögn málsins að skráning Íslands á lista sem í daglegu tali gekk undir nafninu „listi hinna viljugu þjóða“ hafi verið að frumkvæði bandarískra stjórnvalda og að sá fulltrúi íslenska utanríkisráðuneytisins (skrifstofustjóri alþjóðaskrifstofu) sem veitti listanum viðtöku hafi gert erindreka bandarískra stjórnvalda ljóst að Ísland væri herlaust ríki og gæti ekki stutt hernaðaraðgerðir.“