Skólpvatn sitrar í Þingvallavatn

Þjóðgarðsvörðurinn Ólafur Örn Haraldsson brást illa við grein sem ég ritaði í Fréttablaðið um fráveitumál í þjóðgarðinum á Þingvöllum og á vatnasviði Þingvallavatns og sendir mér tóninn í blaðinu í gær og sakar mig um þvætting, þekkingarleysi og aulafyndni. Viðbrögð Ólafs vekja mikil vonbrigði en til þessa hef ég átt gott samstarf við hann og ráðlagt honum og Þingvallanefnd heilt um málefni þjóðgarðsins. Þar byggi ég m.a. á áratugareynslu af rannsóknum í Þingvallavatni, sem enn standa yfir.

Í grein minni, sem ber heitið Þingvallavatn – viðkvæmur viðtaki, staðhæfi ég að skólpvatn sitri út í umhverfið úr langflestum þróm í þjóðgarðinum og á vatnasviði Þingvallavatns. Þetta fer fyrir brjóstið á Ólafi Erni sem ber á mig varðandi þjóðgarðinn að ég hafi ...„ekkert fyrir mér og engar upplýsingar til að styðja sitt mál.“ Þá segir Ólafur Örn að ég byggi grein mína á upplýsingum sem séu ..„margra ára gamlar og ekkert til í þeim.“ Vegna þessara ómaklegu ummæla Ólafs Arnars skal tekið fram að fyrir aðeins rúmri viku fór ég á Þingvöll ásamt tveimur fræðimönnum sem þekkja vel til náttúru svæðisins gagngert til að spá í fráveitumál í þjóðgarðinum. Þar var m.a. rætt við tvo starfsmenn Ólafs Arnars um fráveitumál á Hakinu, við þjónustumiðstöðina á Leirum og fleiri stöðum. Þær upplýsingar sem starfsmennirnir veittu um ástand mála staðfesta mitt mál og stangast á við ávirðingar Ólafs Arnars, enda er haft eftir öðrum starfsmanninum í Fréttablaðinu að ...„kerfið sem sjái um skólpið í þjóðgarðinum nái því miður ekki að afkasta því sem í það fer.“

Samkvæmt þeim gögnum sem ég hef undir höndum um fyrirkomulag við rotþrær, siturlagnir og tæmingu þróa í þjóðgarðinum er vart við öðru að búast en að skólpvatn sitri út í umhverfið, enda eru langflest kerfin á staðnum sett upp með þetta í huga. Þetta er einkum viðbúið á álagstímum, t.d. á góðum sumardegi þegar fimm til tíu þúsund manns heimsækja þjóðgarðinn. Nákvæmar mælingar á fjölda gesta og úrgangslosun þeirra liggja því miður ekki fyrir, aðeins gróft mat, sem er alvarlegt, ekki aðeins í ljósi stöðunnar í dag heldur einnig m.t.t. spár um áframhaldandi aukningu ferðamanna í þjóðagarðinum á allra næstu árum.

Varðandi þá skoðun Ólafs að óviðeigandi sé að hvetja þjóðgarðsgesti til að létta á sér áður en þeir koma á Þingvöll skal ferðafrömuðurinn minntur á þá gullnu reglu góðra ferðalanga að þeir fara á snyrtinguna áður en þeir leggja af stað í ferðalag. Þegar um er að ræða eina helstu náttúruperlu landsins, þjóðgarðinn á Þingvöllum og Þingvallavatn, er þetta sérstaklega mikilvægt. Slíkt er líka mun ódýrara en að aka öllu skólpi um langan veg. Þingvallavatn er mjög viðkvæmur viðtaki fyrir nitri, en hann er að finna í miklum mæli í skólpvatni sem, vel að merkja, er annað en seyra sem ku vera tæmd úr þróm á vatnasviði Þingvallavatns. Á meðan fráveitukerfi í þjóðgarðinum eru ekki afkastameiri en gögn benda til og í ljósi sívaxandi ferðamannastraums er eðlilegt að gestir þjóðgarðsins séu vel meðvitaðir um viðkvæmni svæðisins og hlífi því eftir bestu getu.