Breytingar í ferðaþjónustu fatlaðs fólks framfaraskref

Þann 1. janúar sl. hóf Strætó bs. umsýslu með rekstri ferðaþjónustu fatlaðs fólks á höfuðborgarsvæðinu og á sama tíma urðu breytingar á reglum sveitarfélaganna á höfuðborgarsvæðinu. Þá stækkaði þjónustusvæði Strætó bs., þjónustuver voru sameinuð og ný síma- og tölvukerfi tekin í notkun. Einnig tóku nýir verktakar við akstrinum, með nýja bíla og bílstjóra. Því miður hafa hnökrar verið í innleiðingunni en starfsfólk Strætó bs. í samvinnu við notendur vinnur ötullega við að fara ofan í kjölinn á frávikum í þjónustunni, til þess að bæta hana.

Breytingarnar má rekja til ársins 2006 þegar Sjálfsbjörg, landssamband fatlaðra, sendi sveitarfélögunum fyrirspurn um þróun í ferðaþjónustunni. Í kjölfarið vann starfshópur sveitarfélaganna ásamt hagsmunasamtökum að tillögum að samræmdri ferðaþjónustu. Hópurinn tók ekki afstöðu til sameiginlegs reksturs, en mat að skoða þyrfti þjónustu Strætó bs. með hliðsjón af þörfum fatlaðs fólks. Árið 2011 lagði framkvæmdahópur Sambands sveitarfélaga á höfuðborgarsvæðinu um ferðaþjónustu til að farið yrði í sameiginlegt útboð og stofnaður yrði sérstakur undirbúningshópur til að skoða með hvaða hætti fatlað fólk geti nýtt sér almenningssamgöngur í meira mæli. Undirbúningshópurinn lagði til að gert yrði samkomulag um sameiginlega ferðaþjónustu. Tillaga stjórnar Sambands sveitarfélaga á höfuðborgarsvæðinu að samkomulagi og þjónustulýsingu var samþykkt af öllum sveitarfélögunum í lok apríl 2014. Auk þess voru samþykktar sameiginlegar reglur byggðar á lögum um málefni fatlaðs fólks og leiðbeinandi reglum velferðarráðuneytisins. Í samkomulaginu felst að sveitarfélögin fela Strætó bs. að annast framkvæmd þjónustunnar með rekstri sérstaks þjónustuvers og með því að annast útboð á öllum akstri sem tengist ferðaþjónustunni.

Samráð við notendur

Í aðdraganda útboðs voru haldnir tveir samráðsfundir með notendum. Einnig leitaði Strætó bs. til notenda þegar unnið var að útfærslu öryggisþátta í útboðsgögnunum. Samráð var haft við notendur í sveitarfélögunum við mótun reglna bæði í formi funda og með skriflegum umsögnum.

Nýr þjónustuhópur um ferðaþjónustuna, skipaður fulltrúa samráðshóps félagsmálastjóra sveitarfélaganna, Strætó bs., notendum og verktaka fylgist nú með framkvæmdinni, þ.e. fer reglulega yfir framvindu þjónustunnar og árangur og fjallar um atriði sem betur mega fara. Einnig koma notendur að reglulegum námskeiðum fyrir bílstjóra og taka þátt í að auka skilning þeirra og hæfni.

Allir notendur geta nú pantað sér ferðir með tveggja klukkustunda fyrirvara í stað eins sólarhrings. Opnunartími þjónustuvers Strætó bs. er mun lengri en áður var. Áður var þjónustuver fyrir fatlað fólk opið virka daga frá kl. 08:00 til 16:00 og 08:00-12:00 á laugardögum. Nú er sameiginlegt þjónustuver opið alla daga frá kl. 07:00 til 22:30. Öryggiskröfur eru hertar, bæði varðandi hæfni bílstjóra og öryggi notenda í bílunum. Einnig hvað varðar endurnýjun á bílum og reglubundnar gæða- og öryggisúttektir á þeim.

Hnökrar eru óhjákvæmilegir í breytingarferli og mikilvægt að fjölmiðlar, pólitískt kjörnir fulltrúar, starfsfólk sveitarfélaga, starfsfólk Strætó bs., verktakar og notendur séu samstíga í því framfaraskrefi sem nú er verið að taka.