Þúsaldarmarkmið Sameinuðu þjóðanna – mikilvægur árangur hefur náðst

Þann 7. júlí síðastliðinn kom út árleg skýrsla Sameinuðu þjóðanna um stöðu Þúsaldarmarkmiðanna, sem samþykkt voru á svokölluðum Þúsaldarfundi árið 2000. Markmiðin eru átta talsins með mælanlegum og tímasettum undirmarkmiðum sem eiga að nást fyrir lok ársins 2015. Tilgangurinn er að stuðla að bættum hag fólks um allan heim með því að draga úr fátækt og hungri, efla þróun, mannréttindi og umhverfisvernd. Í skýrslunni er farið yfir hvert markmið fyrir sig, þær framfarir sem hafa átt sér stað og þar sem lítið hefur áunnist. Í skýrslunni er kveðið á um mikilvægi þess að áreiðanleg gögn séu til staðar svo hægt sé að mæla og meta árangur.

Mikilvægur árangur

Mikill árangur hefur náðst frá því að Þúsaldarmarkmiðin voru samþykkt. Niðurstöður skýrslunnar sýna að samstilltar aðgerðir ríkisstjórna, alþjóðasamfélagsins, borgarasamfélaga og einkageirans hafa borið árangur. Samkvæmt skýrslunni hefur tekist að ná mörgum undirmarkmiðum eins og að draga úr fátækt, auka aðgengi að drykkjarvatni og bæta lífsskilyrði íbúa í fátækrahverfum stórborga. Einnig hefur hlutfall mæðradauða í heiminum lækkað um 45% frá árinu 1990. Líkurnar á að barn deyi fyrir 5 ára aldur hafa minnkað um nær helming á undanförnum 20 árum, sem þýðir að um 17.000 börnum er bjargað daglega. Skólaganga barna hefur aukist en 90% barna á grunnskólaaldri í þróunarlöndum ganga í skóla og hlutfall stúlkna í skólum hefur einnig aukist. Betra aðgengi að meðferð við HIV er talið hafa bjargað um 6,6 milljónum mannslífa frá árinu 1995 og aðgerðir til að draga úr útbreiðslu berkla og malaríu í heiminum hafa borið mikinn árangur.

Enn er þó langt í land

Þrátt fyrir þann árangur sem þegar hefur náðst er enn langt í land á mörgum sviðum. Ekki er talið víst að markmiðið um að fækka um helming þeim íbúum heims sem búa við hungursneyð náist fyrir lok ársins 2015, nema með verulega auknu átaki á komandi ári. Í skýrslunni kemur fram að helsta dánarorsök ungra barna eru sjúkdómar sem hægt er að koma í veg fyrir. Það sama á við um helstu orsakir mæðradauða en árið 2013 dóu um 300.000 konur í heiminum við barnsburð eða á meðgöngu. Dregið hefur úr vannæringu meðal ungra barna en samt sem áður er talið að um 162 milljónir barna séu vannærð, sem er óásættanlegt ástand. Þrátt fyrir aukna þátttöku barna í skólum eru 58 milljónir barna ekki í grunnskóla, helmingur þeirra býr á átakasvæðum. Hlutfall brottfalls úr skólum er einnig hátt. Í skýrslunni er einnig tekið fram að þrátt fyrir miklar framfarir í að bæta aðgengi og áreiðanleika tölfræðigagna er upplýsingaöflun enn ófullnægjandi í mörgum löndum.

Hvað tekur við eftir 2015?

Mikil vinna er nú í gangi hjá Sameinuðu þjóðunum við að móta ný þróunarmarkmið sem munu taka við eftir árið 2015. Í skýrslunni segir að áframhaldandi framfarir næstu mánuði séu nauðsynlegar og muni byggja sterkan grunn fyrir nýja þróunaráætlun. Nú þegar einungis eitt ár er til stefnu þurfi að setja aukinn kraft í vinnuna og sameiginlegt átak allra þjóða sé nauðsynlegt til að hægt sé að ná Þúsaldarmarkmiðunum fyrir lok árs 2015 og bæta lífsskilyrði fólks í heiminum.

Skýrsluna má nálgast á síðunni www.2015.is