Hinn sjö mánaða Sam Fahd Abu Haikal Sveinn Þórhallsson skrifar 11. júní 2026 08:16 Á föstudaginn var sat hinn sjö mánaða Sam í fangi móður sinnar í aftursæti bifreiðar fjölskyldunnar þegar þau voru á heimleið eftir að hafa ekið ömmu hans heim til sín. Þegar fjölskyldan var að aka framhjá ólöglegri landtökubyggð í Hebron á Vesturbakkanum, nálægt heimili ömmunnar, sáu þau ísraelska hernámsliða gefa þeim merki um að stoppa. Faðir Sam, Fahd, sem ók bílnum hægði á og stöðvaði og rétti upp hendurnar til að sýna svo enginn vafi léki á að engin hætta stafaði af þeim. Þrátt fyrir það miðaði einn hermanna hernámsliðsins riffli sínum og skaut í gegnum framrúðu bílsins. Kúlan straukst við hönd Fahd og hæfði svo Sam beint í andlitið áður en hún festist að lokum nálægt hjarta móður hans. Sam dó af sárum sínum. Hinir ísraelsku hernámsliðar veittu enga aðstoð og komu sér af vettvangi. Sjö mánaða. Maður spyr sig hvernig þetta geti gerst. Hvernig hermaður getur miðað á bíl fjölskyldu og hleypt af? Svarið finnst ekki einungis í persónulegum misbrestum eða illsku þessa tiltekna hermanns, heldur þeim hlutum sem ísraelskt samfélag hefur talið sér í trú um Palestínumenn áratugum saman. Strax árið 1957 orðaði þáverandi forsætisráðherra Ísraels, hin úkraínsk-fædda Golda Meir, þetta á þennan hátt: „Friður kemst á þegar Arabarnir elska börnin sín meira en þau hata okkur“ Þessi setning hefur verið endurtekin svo oft í gegnum tíðina að fólk er hætt að pæla hvað Meir var raunverulega að segja. Hún sagði að palestínskir foreldrar elskuðu börnin sín minna en annað fólk. Að palestínskir foreldrar séu hreinlega minna mennsk en við hin, sem elskum börnin okkar. Sam Fahd Abu Haikal Trúir því einhver virkilega í alvöru að Fahd hafi elskað son sinn minna en aðrir feður elska sína syni? Að hann hafi ekki strokið honum um hárið? Að hann hafi ekki brosað þegar hann hló barnslegum hlátri sínum? Að hann hafi ekki vaknað um miðjar nætur til að hugga hann? Ekki gert áætlanir um framtíð hans? Ekki reynt að sjá fyrir sér manninn sem hann myndi verða? Samt er það nákvæmlega það sem fólst í orðum Goldu Meir. Að palestínskir foreldrar séu á einhvern hátt frábrugðnir öðrum foreldrum. Að ást þeirra á börnum sínum sé veikari. Síðri. Að sorg þeirra sé minni. Að börnin þeirra skipti þau minna máli. Golda Meir er ekkert einsdæmi. Þessi hugsunarháttur, þessi afmennskun á Palestínumönnum, hefur litað ísraelskt samfélag alveg frá upphafi. Það er í skjóli þessarar afmennskunar sem hermaður í hernámsliði skýtur á fjölskyldubifreið sem stöðvað hefur för sína og honum stafar engin hætta af. Sam er fyrir vikið langt frá því að vera einn. Hind Rajab var fimm ára gömul þegar hún sat föst í bifreið umkringd líkum fjölskyldu sinnar og grátbað björgunarsveitir um hjálp í síma. Ísraelskir hernámsliðar skutu bílinn 335 sinnum og drápu hana, og drápu svo sjúkraflutningamenn Rauða hálfmánans sem sendir voru á vettvang til að bjarga henni. Muhammad Abu Khdeir var sextán ára þegar honum var rænt af ísraelskum landtökumönnum, hann barinn og síðan brenndur lifandi. Á Gaza hafa tugir þúsunda barna verið drepin af ísraelska hernámsliðinu frá október 2023 og hundruð frá meintu vopnahléi. Svona get ég haldið lengi áfram. Á dögunum fékk de Volksrant evrópsku fréttaverðlaunin fyrir rannsókn sína á mynstri sem læknar alls staðar að úr heiminum sáu hjá börnum á Gaza meðan þeir störfuðu þar: Börn komu endurtekið inn á sjúkrahús og skurðstofur þeirra með eitt skotsár í höfði eða í bringu. Að minnsta kosti 114 slík tilfelli voru skráð, en ætla má að þau séu mun fleiri í ljósi þess að læknarnir sem greindu frá þeim störfuðu aðeins á nokkrum sjúkrahúsa Gaza og yfirleitt bara í stuttan tíma. Það má líka draga þá ályktun að flest börn sem skotin voru á þennan hátt hafi líkast til dáið samstundis og fyrir vikið aldrei verið færð undir læknishendur og þess vegna ekki talin með í neinum tölum. Hverju sem líður er ljóst að þetta var ekki aðeins algengt, heldur kerfisbundið. Höfuð eru lítil skotmörk. Barnshöfuð eru enn minni skotmörk. Með öðrum orðum, svona gerist ekki bara, sérstaklega ekki að þessu umfangi. Einhver miðaði á þessi börn og ætlaði sér að hæfa þau í höfuðið eða bringuna. Ætlaði sér að drepa þau. Slíkt getur aðeins átt sér stað þegar viðkomandi sér ekki barnið sem barn. Sér ekki manneskjuna sem manneskju. Þessi hugsunarháttur lýsir framgöngu ísraelska hernámsliðsins á Gazaströndinni undanfarin þrjú ár og birtist vel í orðum þáverandi varnarmálaráðherra Ísraels, Yoav Galant, þegar hann sagði þann 9. október 2023 að þeir væru að berjast við „mennsk dýr“, sem kallast svo sannarlega á við inntak orða Golda Meir 76 árum fyrr. En afmennskunin einskorðast ekki við slík orð né einstaka hermenn sem framfylgja vilja þeirra sem svona tala. Afmennskunin byrjar ekki þar. Hún byrjar þegar palestínskir foreldrar eru taldir elska börnin sín minna en aðrir foreldrar. Hún byrjar þegar sorg palenstínskrar móður er talin minna virði en sorg annarrar móður. Hún byrjar þegar palestínskt barn hættir að vera barn og verður fyrst og fremst . Í augum þess sem alist hefur upp í samfélagi sem afmennskar heila þjóð var Sam einfaldlega ekki barn sem átti skilið að lifa. Hann var Palestínumaður. Hind var ekki barn. Hún var Palestínumaður. Börnin í rannsókn de Volkskrant voru ekki börn. Þau voru Palestínumenn. Tugir þúsunda barna sem drepin hafa verið á Gaza undanfarin þrjú ár voru ekki börn. Þau voru Palestínumenn. Og þess vegna gat sjö mánaða drengur setið í fangi móður sinnar á leiðinni heim frá ömmu sinni og verið skotinn í andlitið. Höfundur er faðir. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Mest lesið Kostnaður og ávinningur af ESB-aðild – um 15-faldur miðað við brúttóframlag og 30-faldur miðað við nettóframlag Baldur Pétursson Skoðun Rauða rútan er mætt! Varist rauðu rútuna Þórður Snær Júlíusson Skoðun Við viljum ekki ganga í ESB Jón Ívar Einarsson Skoðun „Ég er bara að vera hreinskilinn“ Sigurður Árni Reynisson Skoðun Að vinna rökræður án röksemda, Þekkir þú Gish gallop tæknina? Guðni Freyr Öfjörð Skoðun Vilt þú að Ísland ábyrgist 250 ma.kr. af skuldum ESB? Eiríkur S. Svavarsson Skoðun Er EES biðstofa eða endastöð? Skoðun Sjálfstæðisbaráttan hættir aldrei Anton Kristinn Guðmundsson Skoðun Þegar kennivald kemur í stað raka Sigurður Sigurðsson Skoðun Málþing bændasamtakanna frá sjónarhóli bónda Sigríður Ólafsdóttir Skoðun Skoðun Skoðun Leiftursókn gegn lýðheilsu Árni Guðmundsson skrifar Skoðun Er Ísland í alvöru svo miklu ríkara en umheimurinn? Egill Almar Ágústsson skrifar Skoðun Hvers vegna ég segi nei 29. ágúst Sunna G. Sigurðardóttir skrifar Skoðun Þjóðin er alltaf klofin Gunnar Salvarsson skrifar Skoðun Auðlindirnar eru okkar, hvort sem við erum í EES eða ESB Lárus M. K. Ólafsson skrifar Skoðun Bændur á bremsunni Gunnar Hólmsteinn Ársælsson skrifar Skoðun Vilt þú að Ísland ábyrgist 250 ma.kr. af skuldum ESB? Eiríkur S. Svavarsson skrifar Skoðun Hver er munurinn fyrir vinstrið á EES og ESB? Jökull Sólberg Auðunsson skrifar Skoðun Við viljum ekki ganga í ESB Jón Ívar Einarsson skrifar Skoðun Málþing bændasamtakanna frá sjónarhóli bónda Sigríður Ólafsdóttir skrifar Skoðun Rauða rútan er mætt! Varist rauðu rútuna Þórður Snær Júlíusson skrifar Skoðun Er EES biðstofa eða endastöð? skrifar Skoðun Að vinna rökræður án röksemda, Þekkir þú Gish gallop tæknina? Guðni Freyr Öfjörð skrifar Skoðun Þegar kennivald kemur í stað raka Sigurður Sigurðsson skrifar Skoðun Sjálfstæðisbaráttan hættir aldrei Anton Kristinn Guðmundsson skrifar Skoðun Kostnaður og ávinningur af ESB-aðild – um 15-faldur miðað við brúttóframlag og 30-faldur miðað við nettóframlag Baldur Pétursson skrifar Skoðun „Ég er bara að vera hreinskilinn“ Sigurður Árni Reynisson skrifar Skoðun Lífsgæði og samheldni íslenskrar þjóðar Bjarni Herrera skrifar Skoðun Loddaralist í aðdraganda 29. ágúst Daði Freyr Ólafsson skrifar Skoðun Norðmenn eru farnir að horfa á okkur Baldur Johnsen skrifar Skoðun Dánaraðstoð án laga, en ekki án veruleika Ingrid Kuhlman skrifar Skoðun Meira en bara reglur og byrðar Jóna Þórey Pétursdóttir skrifar Skoðun Þegar fyrrverandi forseti stjórnlagadómstóls stærsta hagkerfis Evrópu varar við því að ríkið sé komið að vendipunkti er ástæða til að hlusta Erna Bjarnadóttir skrifar Skoðun Eftir almyrkvann – þakklæti og stolt Gerður B. Sveinsdóttir skrifar Skoðun Erum við að fóðra glæpaheiminn og bótakerfin? Davíð Bergmann skrifar Skoðun „Voðalega er hún Anna orðin erfið“ Helena Jónsdóttir skrifar Skoðun Um skuldir – og þakkarskuldir Jón Baldvin Hannibalsson skrifar Skoðun Hver á hugmyndina um tvöfalda þjóðaratkvæðagreiðslu? Halldóra Lillý Jóhannsdóttir skrifar Skoðun Hugsum og spyrjum saman – Hvað þjónar Íslandi best til framtíðar? Þorvaldur Ingi Jónsson skrifar Skoðun Árangur íslenskra stjórnmálamanna Steinn Kári Ragnarsson skrifar Sjá meira
Á föstudaginn var sat hinn sjö mánaða Sam í fangi móður sinnar í aftursæti bifreiðar fjölskyldunnar þegar þau voru á heimleið eftir að hafa ekið ömmu hans heim til sín. Þegar fjölskyldan var að aka framhjá ólöglegri landtökubyggð í Hebron á Vesturbakkanum, nálægt heimili ömmunnar, sáu þau ísraelska hernámsliða gefa þeim merki um að stoppa. Faðir Sam, Fahd, sem ók bílnum hægði á og stöðvaði og rétti upp hendurnar til að sýna svo enginn vafi léki á að engin hætta stafaði af þeim. Þrátt fyrir það miðaði einn hermanna hernámsliðsins riffli sínum og skaut í gegnum framrúðu bílsins. Kúlan straukst við hönd Fahd og hæfði svo Sam beint í andlitið áður en hún festist að lokum nálægt hjarta móður hans. Sam dó af sárum sínum. Hinir ísraelsku hernámsliðar veittu enga aðstoð og komu sér af vettvangi. Sjö mánaða. Maður spyr sig hvernig þetta geti gerst. Hvernig hermaður getur miðað á bíl fjölskyldu og hleypt af? Svarið finnst ekki einungis í persónulegum misbrestum eða illsku þessa tiltekna hermanns, heldur þeim hlutum sem ísraelskt samfélag hefur talið sér í trú um Palestínumenn áratugum saman. Strax árið 1957 orðaði þáverandi forsætisráðherra Ísraels, hin úkraínsk-fædda Golda Meir, þetta á þennan hátt: „Friður kemst á þegar Arabarnir elska börnin sín meira en þau hata okkur“ Þessi setning hefur verið endurtekin svo oft í gegnum tíðina að fólk er hætt að pæla hvað Meir var raunverulega að segja. Hún sagði að palestínskir foreldrar elskuðu börnin sín minna en annað fólk. Að palestínskir foreldrar séu hreinlega minna mennsk en við hin, sem elskum börnin okkar. Sam Fahd Abu Haikal Trúir því einhver virkilega í alvöru að Fahd hafi elskað son sinn minna en aðrir feður elska sína syni? Að hann hafi ekki strokið honum um hárið? Að hann hafi ekki brosað þegar hann hló barnslegum hlátri sínum? Að hann hafi ekki vaknað um miðjar nætur til að hugga hann? Ekki gert áætlanir um framtíð hans? Ekki reynt að sjá fyrir sér manninn sem hann myndi verða? Samt er það nákvæmlega það sem fólst í orðum Goldu Meir. Að palestínskir foreldrar séu á einhvern hátt frábrugðnir öðrum foreldrum. Að ást þeirra á börnum sínum sé veikari. Síðri. Að sorg þeirra sé minni. Að börnin þeirra skipti þau minna máli. Golda Meir er ekkert einsdæmi. Þessi hugsunarháttur, þessi afmennskun á Palestínumönnum, hefur litað ísraelskt samfélag alveg frá upphafi. Það er í skjóli þessarar afmennskunar sem hermaður í hernámsliði skýtur á fjölskyldubifreið sem stöðvað hefur för sína og honum stafar engin hætta af. Sam er fyrir vikið langt frá því að vera einn. Hind Rajab var fimm ára gömul þegar hún sat föst í bifreið umkringd líkum fjölskyldu sinnar og grátbað björgunarsveitir um hjálp í síma. Ísraelskir hernámsliðar skutu bílinn 335 sinnum og drápu hana, og drápu svo sjúkraflutningamenn Rauða hálfmánans sem sendir voru á vettvang til að bjarga henni. Muhammad Abu Khdeir var sextán ára þegar honum var rænt af ísraelskum landtökumönnum, hann barinn og síðan brenndur lifandi. Á Gaza hafa tugir þúsunda barna verið drepin af ísraelska hernámsliðinu frá október 2023 og hundruð frá meintu vopnahléi. Svona get ég haldið lengi áfram. Á dögunum fékk de Volksrant evrópsku fréttaverðlaunin fyrir rannsókn sína á mynstri sem læknar alls staðar að úr heiminum sáu hjá börnum á Gaza meðan þeir störfuðu þar: Börn komu endurtekið inn á sjúkrahús og skurðstofur þeirra með eitt skotsár í höfði eða í bringu. Að minnsta kosti 114 slík tilfelli voru skráð, en ætla má að þau séu mun fleiri í ljósi þess að læknarnir sem greindu frá þeim störfuðu aðeins á nokkrum sjúkrahúsa Gaza og yfirleitt bara í stuttan tíma. Það má líka draga þá ályktun að flest börn sem skotin voru á þennan hátt hafi líkast til dáið samstundis og fyrir vikið aldrei verið færð undir læknishendur og þess vegna ekki talin með í neinum tölum. Hverju sem líður er ljóst að þetta var ekki aðeins algengt, heldur kerfisbundið. Höfuð eru lítil skotmörk. Barnshöfuð eru enn minni skotmörk. Með öðrum orðum, svona gerist ekki bara, sérstaklega ekki að þessu umfangi. Einhver miðaði á þessi börn og ætlaði sér að hæfa þau í höfuðið eða bringuna. Ætlaði sér að drepa þau. Slíkt getur aðeins átt sér stað þegar viðkomandi sér ekki barnið sem barn. Sér ekki manneskjuna sem manneskju. Þessi hugsunarháttur lýsir framgöngu ísraelska hernámsliðsins á Gazaströndinni undanfarin þrjú ár og birtist vel í orðum þáverandi varnarmálaráðherra Ísraels, Yoav Galant, þegar hann sagði þann 9. október 2023 að þeir væru að berjast við „mennsk dýr“, sem kallast svo sannarlega á við inntak orða Golda Meir 76 árum fyrr. En afmennskunin einskorðast ekki við slík orð né einstaka hermenn sem framfylgja vilja þeirra sem svona tala. Afmennskunin byrjar ekki þar. Hún byrjar þegar palestínskir foreldrar eru taldir elska börnin sín minna en aðrir foreldrar. Hún byrjar þegar sorg palenstínskrar móður er talin minna virði en sorg annarrar móður. Hún byrjar þegar palestínskt barn hættir að vera barn og verður fyrst og fremst . Í augum þess sem alist hefur upp í samfélagi sem afmennskar heila þjóð var Sam einfaldlega ekki barn sem átti skilið að lifa. Hann var Palestínumaður. Hind var ekki barn. Hún var Palestínumaður. Börnin í rannsókn de Volkskrant voru ekki börn. Þau voru Palestínumenn. Tugir þúsunda barna sem drepin hafa verið á Gaza undanfarin þrjú ár voru ekki börn. Þau voru Palestínumenn. Og þess vegna gat sjö mánaða drengur setið í fangi móður sinnar á leiðinni heim frá ömmu sinni og verið skotinn í andlitið. Höfundur er faðir.
Kostnaður og ávinningur af ESB-aðild – um 15-faldur miðað við brúttóframlag og 30-faldur miðað við nettóframlag Baldur Pétursson Skoðun
Skoðun Kostnaður og ávinningur af ESB-aðild – um 15-faldur miðað við brúttóframlag og 30-faldur miðað við nettóframlag Baldur Pétursson skrifar
Skoðun Þegar fyrrverandi forseti stjórnlagadómstóls stærsta hagkerfis Evrópu varar við því að ríkið sé komið að vendipunkti er ástæða til að hlusta Erna Bjarnadóttir skrifar
Skoðun Hver á hugmyndina um tvöfalda þjóðaratkvæðagreiðslu? Halldóra Lillý Jóhannsdóttir skrifar
Skoðun Hugsum og spyrjum saman – Hvað þjónar Íslandi best til framtíðar? Þorvaldur Ingi Jónsson skrifar
Kostnaður og ávinningur af ESB-aðild – um 15-faldur miðað við brúttóframlag og 30-faldur miðað við nettóframlag Baldur Pétursson Skoðun