Kæru landar – af hverju eigum við að segja nei í ágúst? Þorvaldur Ingi Jónsson skrifar 10. júní 2026 10:00 Þann 29. ágúst stöndum við frammi fyrir einni mikilvægustu ákvörðun sem þjóðin hefur tekið um framtíð Íslands um langa hríð. Þess vegna langar mig að spyrja: Af hverju eigum við að segja nei? Ekki nei við aðild að Evrópusambandinu. Ekki nei við evrunni. Ekki nei við breytingum á stjórn landsins. Heldur nei við því að fá upplýsingar. Nei við því að sjá hvaða samning Ísland gæti náð. Nei við því að þjóðin fái tækifæri til að taka upplýsta ákvörðun síðar. Það er erfitt að skilja af hverju við ættum að hafna samningi sem enginn hefur enn séð. Þetta er ekki flokkapólitík Þetta mál er stærra en allir stjórnmálaflokkar. Það er stærra en ríkisstjórnir og stærra en eitt kjörtímabil. Þegar við hugsum um framtíð Íslands næstu 50 eða 100 árin á flokkapólitík ekki að ráða ferðinni. Við eigum ekki að spyrja hvað sé best fyrir Viðreisn, Sjálfstæðisflokkinn, Samfylkinguna eða Miðflokkinn. Við eigum að spyrja: Hvað er best fyrir Ísland? Hvað ef samningurinn reynist góður? Hvað ef samningurinn styrkir samkeppnishæfni Íslands? Hvað ef hann opnar ný tækifæri fyrir ungt fólk? Hvað ef hann eykur möguleika íslenskra fyrirtækja á stærri mörkuðum? Hvað ef hann styrkir stöðu Íslands gagnvart náttúruhamförum, netógnum og öðrum áskorunum framtíðarinnar? Og ef samningurinn reynist ekki þjóna hagsmunum Íslands? Þá segir þjóðin einfaldlega nei. Það er einmitt tilgangurinn með því að ljúka viðræðum. Að fá staðreyndir á borðið áður en endanleg ákvörðun er tekin. Hagsmunir ungs fólks skipta mestu Við eigum að horfa sérstaklega til þeirra sem eru að hefja búskap, stofna fyrirtæki og byggja framtíð sína. Ungir Íslendingar búa við hærri vexti, meiri verðbólgu og meiri óvissu en margir jafnaldrar þeirra í Evrópu. Þeir eiga erfiðara með að eignast húsnæði og fyrirtæki greiða hærri fjármagnskostnað en samkeppnisaðilar þeirra víða annars staðar. Er ekki eðlilegt að kanna hvort hægt sé að bæta þessi skilyrði? Er ekki eðlilegt að skoða hvaða tækifæri felast í nánara samstarfi við okkar mikilvægasta markað og almennt með sterkari stöðu gangvart mörkuðum heimsins? Öryggi skiptir meira máli en áður Heimurinn hefur breyst. Stríð hefur snúið aftur til Evrópu. Spenna eykst á Norðurslóðum. Við höfum sjálf upplifað eldgos, jarðhræringar og náttúruhamfarir sem geta kostað þjóðina hundruð milljarða. Er ekki skynsamlegt að kanna hvort samningur geti styrkt stöðu Íslands þegar kemur að öryggi, viðbúnaði og alþjóðlegu samstarfi? Kæru landar. Áður en sagt er nei í ágúst er mikilvægt að spyrja: Af hverju eigum við ekki fyrst að sjá samninginn? Höfundur er viðskiptafræðingur og áhugamaður um farsæld á Íslandi. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Skoðun: Þjóðaratkvæðagreiðsla um ESB-viðræður Mest lesið Maðurinn sem treysti þjóðinni, en ekki lengur Halldór Jörgen Olesen Skoðun Töpum við fullveldinu ef við göngum í ESB? Gunnar Ármannsson Skoðun UT-mál Reykjavíkurborgar Haukur Arnþórsson Skoðun Samningurinn sem allir hafa lesið Skoðun Var þetta sýndarsamráð? Sigurborg Kr. Hannesdóttir Skoðun Hræðslubandalag elítunnar í fílabeinsturninum Sveinn Atli Gunnarsson Skoðun Prófessorinn, hagfræðingurinn og fullveldið Gunnar Ármannsson Skoðun Er Ísland tilbúið fyrir dánaraðstoð? Ingrid Kuhlman Skoðun Ferðaþjónustan er ekki endalaus tekjulind fyrir ríkissjóð Björn Ragnarsson Skoðun Þegar allt verður forgangsmál Hjálmar Bogi Hafliðason Skoðun Skoðun Skoðun Hef trú á Arnari Ögmundur Jónasson skrifar Skoðun Börn eiga ekki að bíða meðan kerfið rífst Guðmundur Ármann skrifar Skoðun Júlí - mánuður fötlunarstolts Freyja Haraldsdóttir ,Jana Birta Björnsdóttir skrifar Skoðun Níutíu ár af sameiginlegu öryggi Ragnar Þór Ingólfsson skrifar Skoðun Var þetta sýndarsamráð? Sigurborg Kr. Hannesdóttir skrifar Skoðun Hvað vitum við í ágúst? Staðreyndir og möguleikar Íslands Þorvaldur Ingi Jónsson skrifar Skoðun Töpum við fullveldinu ef við göngum í ESB? Gunnar Ármannsson skrifar Skoðun Samningurinn sem allir hafa lesið skrifar Skoðun UT-mál Reykjavíkurborgar Haukur Arnþórsson skrifar Skoðun Er Ísland tilbúið fyrir dánaraðstoð? Ingrid Kuhlman skrifar Skoðun Þolendur sem vitni í eigin málum Inga Valgerður Henriksen Bergdal skrifar Skoðun Maðurinn sem treysti þjóðinni, en ekki lengur Halldór Jörgen Olesen skrifar Skoðun Mælanlegt sjálfstæði þjóðar Sigurður Friðleifsson skrifar Skoðun Af hverju er netöryggisfræðsla grunninnviður? Margrét Valgerður Helgadóttir skrifar Skoðun Ferðaþjónustan er ekki endalaus tekjulind fyrir ríkissjóð Björn Ragnarsson skrifar Skoðun Hlustum á börn – líka þegar þau eru ósammála okkur Tótla I. Sæmundsdóttir skrifar Skoðun Stærsta hópverkefni Íslands Einar Örn Einarsson skrifar Skoðun Úr gráu yfir í grænt með hjálp 50.000 trjáa Margrét Rós Sigurjónsdóttir skrifar Skoðun Er Ísland að undirbúa nemendur fyrir framtíðina? Íris Þóra Birgisdóttir skrifar Skoðun Laugavegur 1: Húsvernd á villigötum Þórður Magnússon skrifar Skoðun Hræðslubandalag elítunnar í fílabeinsturninum Sveinn Atli Gunnarsson skrifar Skoðun Mikilvægi Fjarðarheiðarganga Steinar Björgvinsson skrifar Skoðun Prófessorinn, hagfræðingurinn og fullveldið Gunnar Ármannsson skrifar Skoðun Varnarsamningurinn og fullveldið Jóhannes Hraunfjörð Karlsson skrifar Skoðun Já, áfram Ísland! Óli Rúnar Ástþórsson skrifar Skoðun Þegar allt verður forgangsmál Hjálmar Bogi Hafliðason skrifar Skoðun Sjálfstætt Grænland hefði bæði víðtækari rétt og meiri möguleika en Ísland innan ESB Júlíus Valsson skrifar Skoðun Takk, en NEI takk Jón Pétur Zimsen skrifar Skoðun Reyndi að hindra að Ísland nyti réttlætis Hjörtur J. Guðmundsson skrifar Skoðun Upptaka evru áhættusöm fyrir lítil hagkerfi Kristinn Sv. Helgason skrifar Sjá meira
Þann 29. ágúst stöndum við frammi fyrir einni mikilvægustu ákvörðun sem þjóðin hefur tekið um framtíð Íslands um langa hríð. Þess vegna langar mig að spyrja: Af hverju eigum við að segja nei? Ekki nei við aðild að Evrópusambandinu. Ekki nei við evrunni. Ekki nei við breytingum á stjórn landsins. Heldur nei við því að fá upplýsingar. Nei við því að sjá hvaða samning Ísland gæti náð. Nei við því að þjóðin fái tækifæri til að taka upplýsta ákvörðun síðar. Það er erfitt að skilja af hverju við ættum að hafna samningi sem enginn hefur enn séð. Þetta er ekki flokkapólitík Þetta mál er stærra en allir stjórnmálaflokkar. Það er stærra en ríkisstjórnir og stærra en eitt kjörtímabil. Þegar við hugsum um framtíð Íslands næstu 50 eða 100 árin á flokkapólitík ekki að ráða ferðinni. Við eigum ekki að spyrja hvað sé best fyrir Viðreisn, Sjálfstæðisflokkinn, Samfylkinguna eða Miðflokkinn. Við eigum að spyrja: Hvað er best fyrir Ísland? Hvað ef samningurinn reynist góður? Hvað ef samningurinn styrkir samkeppnishæfni Íslands? Hvað ef hann opnar ný tækifæri fyrir ungt fólk? Hvað ef hann eykur möguleika íslenskra fyrirtækja á stærri mörkuðum? Hvað ef hann styrkir stöðu Íslands gagnvart náttúruhamförum, netógnum og öðrum áskorunum framtíðarinnar? Og ef samningurinn reynist ekki þjóna hagsmunum Íslands? Þá segir þjóðin einfaldlega nei. Það er einmitt tilgangurinn með því að ljúka viðræðum. Að fá staðreyndir á borðið áður en endanleg ákvörðun er tekin. Hagsmunir ungs fólks skipta mestu Við eigum að horfa sérstaklega til þeirra sem eru að hefja búskap, stofna fyrirtæki og byggja framtíð sína. Ungir Íslendingar búa við hærri vexti, meiri verðbólgu og meiri óvissu en margir jafnaldrar þeirra í Evrópu. Þeir eiga erfiðara með að eignast húsnæði og fyrirtæki greiða hærri fjármagnskostnað en samkeppnisaðilar þeirra víða annars staðar. Er ekki eðlilegt að kanna hvort hægt sé að bæta þessi skilyrði? Er ekki eðlilegt að skoða hvaða tækifæri felast í nánara samstarfi við okkar mikilvægasta markað og almennt með sterkari stöðu gangvart mörkuðum heimsins? Öryggi skiptir meira máli en áður Heimurinn hefur breyst. Stríð hefur snúið aftur til Evrópu. Spenna eykst á Norðurslóðum. Við höfum sjálf upplifað eldgos, jarðhræringar og náttúruhamfarir sem geta kostað þjóðina hundruð milljarða. Er ekki skynsamlegt að kanna hvort samningur geti styrkt stöðu Íslands þegar kemur að öryggi, viðbúnaði og alþjóðlegu samstarfi? Kæru landar. Áður en sagt er nei í ágúst er mikilvægt að spyrja: Af hverju eigum við ekki fyrst að sjá samninginn? Höfundur er viðskiptafræðingur og áhugamaður um farsæld á Íslandi.
Skoðun Sjálfstætt Grænland hefði bæði víðtækari rétt og meiri möguleika en Ísland innan ESB Júlíus Valsson skrifar