Auðveldum fyrstu íbúðarkaupin

Með hækkandi fasteignaverði getur orðið erfitt fyrir ungt fólk að komast inn á húsnæðismarkaðinn og sú staðreynd virðist blasa við ungu fólki í dag að það tekur lengri tíma en áður að safna fyrir útborgun í fyrsta íbúðarhúsnæðinu. Fyrir suma virðist það nær óyfirstíganleg hindrun og þá ekki síst fyrir leigjendur þar sem ekki er óalgengt að stór hluti mánaðarlegra ráðstöfunartekna fari í leigugreiðslur. Við höfum fjölmörg dæmi um þetta hjá Íslandsbanka. Við því þarf að bregðast og því höfum við kynnt til sögunnar nýtt aukalán fyrir þá sem eru að kaupa sína fyrstu íbúð.

Á fertugsaldri heima hjá mömmu og pabbaHjá Íslandsbanka hafa verið unnar greiningar á fasteignamarkaðnum, bæði innanhúss en einnig af utanaðkomandi sérfræðingum. Síðastliðið vor vann Magnús Árni Skúlason, hagfræðingur hjá Reykjavik Economics, skýrslu fyrir Íslandsbanka undir heitinu „Íbúðamarkaðurinn – Endurreisn eða bóla“. Í skýrslunni verður Magnúsi tíðrætt um mikilvægi fyrstu kaupenda fyrir húsnæðismarkaðinn í heild sinni. Í því samhengi bendir Magnús Árni á aldurssamsetningu íslensku þjóðarinnar og þá staðreynd að fólki á „fyrstu kaupa“-aldri fer nú fjölgandi og að það muni knýja áfram eftirspurn á íbúðamarkaðnum næstu árin. Ennfremur bendir Magnús Árni á þá alþjóðlegu þróun að fyrstu kaupendur eru að jafnaði eldri en áður. Samkvæmt rannsóknum í Bretlandi er meðalaldur fyrstu kaupenda árið 2012 kominn yfir 35 ár en var 30 ár fimm árum áður og 28 fyrir áratug. Ekki hafa verið gerðar opinberar kannanir á því hvernig þessu er háttað á Íslandi en ekki er ólíklegt að aldur fyrstu kaupenda hafi hækkað töluvert. Einhvers staðar verður ungt fólk að búa og það er ekki óalgengt að fólk búi lengur í foreldrahúsum en áður eða leiti á leigumarkaðinn.

Sparnaður fyrir útborgunFyrir flesta krefst það bæði tíma og þolinmæði að safna fyrir útborgun á fyrsta íbúðarhúsnæðinu. Því er mikilvægt að foreldrar hvetji börnin sín til að byrja snemma að huga að sparnaði. Síðastliðin ár hefur Íslandsbanki boðið upp á húsnæðissparnaðarreikninga þar sem hægt er að leggja grunninn að útborgun í íbúðarhúsnæði. Þegar að íbúðarkaupum kemur er veittur helmingsafsláttur af lántökugjaldi húsnæðislána hjá Íslandsbanka sem og frítt greiðslumat.

Þá er stigið mikilvægt skref með séreignarúrræði stjórnvalda til að létta ungu fólki leiðina að kaupum á sínu fyrsta íbúðarhúsnæði en þá er ekki greiddur tekjuskattur af sparnaðinum. Þeir sem eiga ekki íbúðarhúsnæði fyrir þurfa ekki að sækja sérstaklega um úrræðið fyrr en að húsnæðiskaupum kemur sem hægt er að fresta allt fram til ársins 2019. Í þessu samhengi er því lykillinn að vera með viðbótarlífeyrissparnað til að ávinna sér réttindi næstu þrjú árin.

Aukalán fyrir kaupum á fyrstu íbúðAlmennt býður Íslandsbanki upp á fjármögnun á 80% af kaupverði íbúðarhúsnæðis en hefur nú tekið ákvörðun um að bjóða þeim sem eru að kaupa sína fyrstu eign sérstaka aukafjármögnun að hámarki 1.500.000 kr. þó ekki hærra en sem nemur 90% af kaupverði íbúðarhúsnæðis. Þetta er gert til að auðvelda ungu fólki að fjármagna kaup á sínu fyrsta íbúðarhúsnæði.

Þessi viðbótarfjármögnun getur skipt sköpum fyrir fyrstu kaupendur. Sé dæmi tekið um kaup á íbúð sem kostar 22 milljónir króna þá er almenn húsnæðisfjármögnun 17,6 milljónir kr. og útborgun 4,4 milljónir kr. en fyrir þann sem er að kaupa sína fyrstu eign og nýtir sér aukafjármögnunina þá er útborgunin 2,9 milljónir króna. Um helmingur þeirra sem kaupa sér íbúð í fyrsta skipti kaupa eign á 25 milljónir króna eða minna.

Fyrir utan að standast allar almennar kröfur til lántakanda, s.s. að standast greiðslumat, þá er skilyrði fyrir aukafjármögnun vegna fyrstu íbúðarkaupa að lántaki sé skráður í viðbótarlífeyrissparnað, óháð vörsluaðila, og hafi þannig rétt til að nýta sér skattfrjálsa niðurgreiðslu næstu þrjú árin. 

Húsnæðislánaráðgjafar okkar í útibúum Íslandsbanka aðstoða ungt fólk og foreldra við að fara yfir þá valkosti sem í boði eru vegna fyrstu íbúðarkaupanna.