Upphaf og endalok samgönguviku

Samgönguvika í Reykjavík er á enda en átaksvikunni var ætlað að virkja almenning til umhugsunar um ferðavenjur sínar og að hvetja til notkunar á vistvænum ferðamáta, almenningssamgöngum, að hjóla eða ganga. Samtökin Hjólafærni undir stjórn Sesselju Traustadóttur stóðu fyrir ráðstefnunni Hjólum til framtíðar 2014 sem haldin var í Iðnó síðastliðinn föstudag. Í boði var einkar áhugaverð og fræðandi dagskrá, sem telst til hápunkta vikunnar að mínu mati.

Þessi samtök og fleiri hafa stuðlað að og eflt þá vitundarvakningu sem átt hefur sér stað á stuttum tíma hvað samgönguhjólreiðar varðar og eiga hrós skilið fyrir óeigingjarna vinnu sína. Vikunni lauk með átakinu Bílllausi dagurinn síðastliðinn mánudag og í tilefni af honum kannaði ég aðgengi, tíma og fjölda skiptinga fyrir mínar daglegu leiðir á heimasíðu Strætó. Í hvert skipti varð ég fyrir ánægjulegri uppgötvun en þjónustan hefur þróast mikið í takt við þarfir viðskiptavina sinna, t.a.m. með bættu aðgengi fyrir hjól í vögnunum. Þetta framtak styður við fjölsamgöngumáta, þar sem einstaklingar nýta sér mismunandi samsetningu samgönguforma í sínar daglegu ferðir, ferðahegðunar sem fer vaxandi í mörgum vestrænum borgum.

Áður en langt um líður vonast ég þó til þess að að átaksvika sem þessi muni heyra fortíðinni til. Ástæðan er einföld. Það er vitað að það er nauðsynlegt að breyta hugarfari og hegðun samfélagsins til framtíðar hvað varðar losum gróðurhúsalofttegunda. Slíkt kallar m.a. á breytt samgöngumunstur og takist það verður átaksframtak eins og Samgönguvika óþörf. Á meðan á samfélagsvitundarvakningunni stendur er þó afar mikilvægt að veita fræðslu, aðhald og aðstoða fólk við að taka upp breytta hegðun.

Jákvæð reynsla er áhrifamikill þáttur þegar kemur að því að viðhalda hegðun og því þarf að hvetja til þess að einstaklingar upplifi kostina og raunverulegt aðgengi að vistvænum samgöngum og þar eru átök og herferðir eins og Samgönguvika, Hjólum í vinnuna, Hjólað í skólann og Göngum í skólann ómissandi. Samgöngusamningar fyrirtækja við starfsmenn eru einnig mikilvægt aðgerðartæki og gleðitíðindi að fyrirtæki fái tilnefningar fyrir framtak sitt til málaflokksins líkt og Landspítalinn fékk nú í ár. Nauðsynlegt er að vinna að frekari uppbyggingu og tengingu hjólagatnakerfis og að eflingu þekkingar á áhrifum yfirvofandi loftslagsbreytinga en til þess þarf m.a. þverpólitíska samstöðu og farsælt samstarf milli hagsmunaaðila.

Miklu hefur verið áorkað undanfarin ár, sem auðveldar höfuðborgarbúum að velja annan samgöngumáta en einkabílinn en það má vera að samgönguhjólreiðar eða fjölsamgöngumáti henti ekki alltaf. Það mikilvægasta er þó að hvert og eitt okkar sé stöðugt vakandi fyrir möguleikanum að geta lagt okkar að mörkum og hjólað, gengið eða tekið strætó þegar það liggur vel við. Það er vistvænna, eflir heilbrigði okkar og gæti mögulega átt hlutdeild í því að bjarga heiminum.