Kæri Rjómi

Ágæti Rjómi,

Til hamingju með fyrsta þátt vetrarins. Í heildina fannst okkur hann vel gerður og ættu þið að geta verið nokkuð ánægðir. En okkur langar þó að benda á nokkur atriði sem okkur finnst að þið ættu að endurskoða.

Spurningar byrja að vakna í hugum okkar strax í byrjun þegar við horfðum á sérstakan inngang myndbandsins. Okkur finnst inngangurinn undarleg nálgun á heimi geðveikra. En inngangurinn er til þess fallinn að ala á fordómum og staðalmyndum geðsjúkra. Geðveiki er oft litin öðrum augum en aðrir sjúkdómar. Hefði þótt eðlilegt að gera gín að krabbameinssjúkum í 6 mínútur? Efumst það.

Eftir innganginn tekur við umdeild fyrsta sena myndbandsins. Okkur finnst ekki í lagi að skapa grín tengt misnotkun. Konurnar tvær tala um hvað þær séu þreyttar á því að menn þeirra flengríði þeim alla daga. Þá ákváðu þær, í stað þess að standa upp fyrir sjálfum sér, að búa til afsökun svo þær losni undan kynlífinu eina viku í mánuði. Konur eru ekki viljalaus verkfæri eins og þær eru málaðar þarna. Áberandi er að konurnar eru undirgefnar mönnunum.. Hvernig á þetta að vera fyndið? Geta konurnar ekki tekið sjálfstæðar ákvarðanir? Geta konurnar ekki staðið með sjálfum sér? Ætla þær bara að leyfa mönnunum að valta yfir sig á skítugum skónum hinar þrjár vikur mánaðarins?

Næsta sena fjallar um þá þjáningu sem menn þurfa að fara í gegnum þegar þeir eru í sambandi. Þ.e. fylgja kærustunni út um allt og vera burðardýr hennar. Þá er mjög áberandi að konan er stórneytandi og hefur vald yfir karlmanninum. Af hverju eru konur alltaf sýndar sem neytendur? Geta karlarnir ekki haft gaman af því að skoða um í búðum? Af hverju eru konurnar sýndar frekar og með yfirgang? Síðan tók senan skyndilega beygju. Hún breyttist í auglýsingu fyrir Hamborgarafabríkuna. Hvað er það?

Senan um Hinsegin daga. Byrjar hún á því að drengir eru að sleikja og borða mat (banana, brauð, pylsu og gúrku) á mjög kynferðislegan hátt. Við skiljum ekki hvernig það tengist gleðigöngunni á nokkurn hátt. Seinna í senunni eru tekin viðtöl við fólk á förnum vegi. m.a. við stelpu þar sem henni er tjáð að Páll Óskar hafi tekið þá ákvörðun að vera samkynhneigður og það kemur henni ekkert við. Eins og flestir ættu að vita þá er það að vera hinsegin/nn ekki meðvituð ákvörðun. Hörmum við það mjög að talsmaður Rjómans komi með svona ranga staðhæfingu. Einnig er erlendum ferðamanni tjáð að margir Íslendingar hati samkynhneigða eða eins og Rjóminn orðaði það ,,Because so many people in Iceland hate gay people"    Það hefði verið hægt að vinna þessa senu á allt annan hátt. Hinsegin dagar eru látnir líta úr fyrir að vera furðulegir og er þessi sena ekki til þess fallið að hjálpa þeim sem eiga eftir að koma út úr skápnum.

IKEA senan, senan sem gerir grín af vændi. Okkur blöskraði að Rjóminn dirfðist að gera vændi að aðhlátursefni. Nú skulum við bakka aðeins og útskýra senuna. Við erum stödd í herbergi, drengur og stúlka virðast vera nýbúin að stunda kynlíf. Þá fara þau að tala um verð, en stúlkan nefnir vel hátt verð. Þá fer drengurinn að spyrja hvort það sé nú ekki heldur hátt verð en segir hún að það sé mjög eðlilegt fyrir svona lagað nú til dags. Þá komast þau að samkomulagi, enn þá í rúminu. Breytist nú andrúmsloftið mikið í senunni en það kemur í ljós að um var að ræða sölumennsku á rúmi, þegar vel var búið að gefa skyn undir rós að um vændi væri að ræða. Finnst okkur þetta alls ekki við hæfi.

Rúsínan í pylsuendanum, senan um samkynhneigða soninn. Jæja Rjómi, í alvöru talað? Þegar nú þegar er búið að koma með ranga staðhæfingu um hinsegin fólk ásamt því að gera lítið úr Hinsegin dögum komið þið með aðra senu sem fjallar um það eitt að menn sér til mikilla vonbrigða, átta sig á því að synir þeirra eru samkynhneigðir. Senan byrjar ósköp eðlilega, þrír menn eru að tala saman um syni sína. Þá bregður einn mannanna sér á salernið á meðan hinir tveir dást af sonum sínum. Þá nefnir annar að sonur hans sé nú að gera það vel, gaf vini sínum BMW í afmælisgjöf en þá tekur hinn maðurinn undir og segir að sonur sinn hafi nú verið að bjóða vini sínum í tveggja vikna djammferð. Þá viljum við vitna orðrétt í senuna til að fegra ekki orð félaganna.

Maður 1 : Við skulum nú samt ekki hafa of hátt um okkur hérna. Guðjón (maðurinn sem skrapp á salernið), sonur hans kom náttúrulega út úr skápnum.

Maður 2 : Já alveg rétt.

Maður 1 : Kannski svolítil vonbrigði fyrir hann. Þannig að við skulum ekkert vera að monta okkur of mikið.

Maður 2 : Það er rétt.

Kemur þá þriðji maðurinn til baka af salerninu og tjáir hinum tveimur að sonur hans sé að gera það gott. Nýkominn út úr skápnum og með tvo í takinu. Annar hafði gefið honum BMW í afmælisgjöf en hinn boðið honum í djammferð. Átta þá mennirnir tveir sig á því að þarna var verið að tala um syni sína og urðu orðlausir og fullir vonbrigði. Heldur þá maðurinn áfram að tala og spyr hvort þeir samgleðjist ekki syni hans. Slær þögn á hópinn.

Nú spyrjum við af miklum alvarleika kæri Rjómi, eru þetta skilaboðin sem þið viljið senda frá ykkur? Eru þetta skilaboð sem þið viljið senda manneskjum sem eru að koma út úr skápnum? Að það sé skömm að vera hinsegin? Að þetta eru viðbrögð fjölskyldunnar? Nei, það höldum við ekki. Sárnar okkur mjög að þið hafið ekki hugsað senuna í gegn. Þó svo homminn "vinni" og faðir hans sé fordómalaus skilur það samt sem áður eftir tvo fordómafulla feður sem líklega eiga eftir að tjá sig á neikvæðan hátt við syni sína. Þó svo einn mannanna sé fordómalaus eru skilaboð hinna tveggja mun öflugri.

Elskulegur Rjómi. Hugsuðuð þið um afleiðingarnar? Finnst ykkur þetta í lagi? Að gefa út þátt sem fær jafn mikla athygli og þessi er ábyrgðarhlutverk. Grunnskólanemar líta upp til þátta sem þessara og mynda skoðanir og gildismat úr frá þeim. Við höldum að allir geti verið sammála um að við viljum búa í fordómalausum heimi þar sem fólk fær að lifa á sínum eigin forsendum. Þættir sem þessi eru ekki til þess fallnir að gera þann heim að veruleika. Þátturinn gerir grín a hópum í standa í sinni réttindabáráttu og baráttu fyrir viðurkenningu af samfélaginu; konur, geðveikir og hinsegin fólk. Finnst okkur nú að þið ættu að íhuga þetta þegar þið ráðist í gerð næsta þáttar.