Samkeppni á Íslandi Matthías Ingi Árnason skrifar 25. september 2014 21:45 Þessi setning er einhverra hluta vegna svo lítils virði hér á landi. Einokun. fákeppni og samráð virðist hinsvegar eiga sér fastan sess í Íslensku samfélagi. Nýlega var Mjólkursamsalan sektuð fyrir að beita einokunarstöðu sinni til að lama samkeppnisaðilla (reyndar ekki í fyrsta skipti sem þau eru staðin að því að stunda þessa iðju), þau voru staðin að því að ofrukka fyrirtæki sem ekki var tengt þeim og þar með reyna hamla því að fyrirtækið gæti náð fótfestu á markaði sem þau réðu yfir. Mjólkursamsalan er að hluta til í eigu Kaupfélags Skagfirðinga (KS, einn stærsti söluaðilli á búfénaði á Íslandi) sem árið 2009 keypti stóran hlut í fyrirtækinu Mjólka ehf, sem á þeim tíma var eini raunverulegi samkeppnisaðillinn við mjólkursamsöluna, þar með var Mjólka ekki lengur samkeppnisaðilli heldur fyrirtæki í eigu sama aðilla og átti samsöluna. Svo voru olíufélögin staðin að því á sínum tíma að í staðin fyrir að standa í heilbrigðri samkeppni þá samræmdust þau um að fylgja ákveðinni verðstefnu sem ekki myndi skaða hagnað fyrirtækjanna. Eins gerðist með tvö stærstu byggingarvörufyrirtækin á Íslandi, það eru til upptökur af símtölum þar sem þau ákváðu í sameiningu að hækka almennt vöruverð og samræmast um hvaða vörur væri heppilegt að setja á tilboð hverju sinni. Síminn og Vodafone (þá Tal) héldust í hendur á sínum tíma hvað verðskrá varðaði, og meðal annars héldu því fram að ekki væri hægt að bjóða upp á frítt erlent niðurhal vegna þess hversu kostnaðarsamt það væri, en svo kom Nova á markað og byrjaði að bjóða upp á frítt niðurhal, þá allt í einu gátu hin tvö fyrirtækin byrjað að bjóða upp á frítt niðurhal (kudos fyrir Nova þar). Flest öll stór markaðsráðandi fyrirtæki á Íslandi virðast eiga það sameiginlegt að halda því fram að verðskrá þeirra byggist á lágmarks álaggningu og að ekki sé svigrúm til að lækka verð, en í þau fáu skipti sem utanaðkomandi samkeppnisaðilli kemur á markað þá er ekkert mál að lækka verð, undirbjóða samkeppnisaðillan og þar með reyna koma í veg fyrir að samkeppnisaðillinn nái að festa rætur. Að sjálfsögðu þurfa fyrirtæki að skila hagnaði til að geta haldist áfram í rekstri, en að nota markaðsráðandi stöðu sína til að berja niður lítil fyrirtæki bara til þess að koma í veg fyrir samkeppni og geta haldið áfram að blóðmjólka sauðsvartan almúgan til að moka sem mestum aur í vasa eiganda er bara gjörsamlega siðlaust. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Mest lesið Hversu mörg líf þarf áður en kerfið vaknar? Harpa Hildiberg Böðvarsdóttir Skoðun Treystum foreldrum Kristín Kolbrún Waage Kolbeinsdóttir Skoðun Það vex eitt blóm fyrir vestan Sif Huld Albertsdóttir Skoðun Af hverju þurfum við páska? Matthildur Bjarnadóttir Skoðun Hvað fæst fyrir skattpeningana? Stefán Vagn Stefánsson Skoðun Verða ríki fátæk af því að ganga í Evrópusambandið? Andrés Pétursson Skoðun Kosningar eða Eurovision? Þorsteinn Haukur Harðarson Skoðun Sex ástæður til að segja já við ESB-viðræðum Þorvaldur Ingi Jónsson Skoðun Viltu vita? Gunnar Hólmsteinn Ársælsson Skoðun Íþrótta- og menningarbærinn Hafnarfjörður Elín Anna Baldursdóttir Skoðun Skoðun Skoðun Treystum foreldrum Kristín Kolbrún Waage Kolbeinsdóttir skrifar Skoðun Það vex eitt blóm fyrir vestan Sif Huld Albertsdóttir skrifar Skoðun Hversu mörg líf þarf áður en kerfið vaknar? Harpa Hildiberg Böðvarsdóttir skrifar Skoðun Af hverju þurfum við páska? Matthildur Bjarnadóttir skrifar Skoðun Íþrótta- og menningarbærinn Hafnarfjörður Elín Anna Baldursdóttir skrifar Skoðun Hvað fæst fyrir skattpeningana? Stefán Vagn Stefánsson skrifar Skoðun Kosningar eða Eurovision? Þorsteinn Haukur Harðarson skrifar Skoðun Viltu vita? Gunnar Hólmsteinn Ársælsson skrifar Skoðun Dauði eða ofsakvíði? Sóley Dröfn Davíðsdóttir skrifar Skoðun Kílómetragjaldið: aukin skattheimta á þá sem minna mega sín? Júlíus Valsson skrifar Skoðun Sérhagsmunir eða almannahagur Sigurður K Pálsson skrifar Skoðun Sjálfsmynd þjóðar Steinar Harðarson skrifar Skoðun Viltu ná niður þinni eigin verðbólgu? Sveinn Ólafsson skrifar Skoðun Sex ástæður til að segja já við ESB-viðræðum Þorvaldur Ingi Jónsson skrifar Skoðun Hvenær hætta börn að rétta upp hönd? Sigurður Árni Reynisson skrifar Skoðun Þegar hljóð og mynd fara ekki saman Sigurður Eyjólfur Sigurjónsson skrifar Skoðun Hvert stefnir stríðið í Íran? Trump valdi það, en hvað tekur við núna? Jun Þór Morikawa skrifar Skoðun Beiting helmingaskiptareglunnar við fjárskipti hjóna Sveinn Ævar Sveinsson skrifar Skoðun Verða ríki fátæk af því að ganga í Evrópusambandið? Andrés Pétursson skrifar Skoðun Tækifæri til að lækka verðbólgu Marinó G. Njálsson skrifar Skoðun Eins gott að þjóðin viti ekki of mikið Jón Pétur Zimsen skrifar Skoðun Virðisaukaskattur, raunverulegur greiðandi og áhrif á samkeppnishæfni Þórir Garðarsson skrifar Skoðun Sterkari saman og til þjónustu reiðubúin Hanna Katrín Friðriksson skrifar Skoðun Hver heldur á fjarstýringunni í íslensku samfélagi? Sigurður Sigurðsson skrifar Skoðun Hvar býrðu? Ásta Þórdís Skjalddal Guðjónsdóttir skrifar Skoðun Ísland selur sig ekki sjálft – og óvissa selur ekkert Rannveig Grétarsdóttir skrifar Skoðun Föstudagurinn langi spyr: stöndum við með týndu börnunum okkar? Steinþór Þórarinsson skrifar Skoðun Lágir skattar og góð þjónusta fara saman í Kópavogi Guðmundur Jóhann Jónsson skrifar Skoðun Píeta samtökin 10 ára – samstaða um von Bjarni Karlsson skrifar Skoðun Markaðsöflin græða meðan börnin tapa Hólmfríður Jennýjar Árnadóttir skrifar Sjá meira
Þessi setning er einhverra hluta vegna svo lítils virði hér á landi. Einokun. fákeppni og samráð virðist hinsvegar eiga sér fastan sess í Íslensku samfélagi. Nýlega var Mjólkursamsalan sektuð fyrir að beita einokunarstöðu sinni til að lama samkeppnisaðilla (reyndar ekki í fyrsta skipti sem þau eru staðin að því að stunda þessa iðju), þau voru staðin að því að ofrukka fyrirtæki sem ekki var tengt þeim og þar með reyna hamla því að fyrirtækið gæti náð fótfestu á markaði sem þau réðu yfir. Mjólkursamsalan er að hluta til í eigu Kaupfélags Skagfirðinga (KS, einn stærsti söluaðilli á búfénaði á Íslandi) sem árið 2009 keypti stóran hlut í fyrirtækinu Mjólka ehf, sem á þeim tíma var eini raunverulegi samkeppnisaðillinn við mjólkursamsöluna, þar með var Mjólka ekki lengur samkeppnisaðilli heldur fyrirtæki í eigu sama aðilla og átti samsöluna. Svo voru olíufélögin staðin að því á sínum tíma að í staðin fyrir að standa í heilbrigðri samkeppni þá samræmdust þau um að fylgja ákveðinni verðstefnu sem ekki myndi skaða hagnað fyrirtækjanna. Eins gerðist með tvö stærstu byggingarvörufyrirtækin á Íslandi, það eru til upptökur af símtölum þar sem þau ákváðu í sameiningu að hækka almennt vöruverð og samræmast um hvaða vörur væri heppilegt að setja á tilboð hverju sinni. Síminn og Vodafone (þá Tal) héldust í hendur á sínum tíma hvað verðskrá varðaði, og meðal annars héldu því fram að ekki væri hægt að bjóða upp á frítt erlent niðurhal vegna þess hversu kostnaðarsamt það væri, en svo kom Nova á markað og byrjaði að bjóða upp á frítt niðurhal, þá allt í einu gátu hin tvö fyrirtækin byrjað að bjóða upp á frítt niðurhal (kudos fyrir Nova þar). Flest öll stór markaðsráðandi fyrirtæki á Íslandi virðast eiga það sameiginlegt að halda því fram að verðskrá þeirra byggist á lágmarks álaggningu og að ekki sé svigrúm til að lækka verð, en í þau fáu skipti sem utanaðkomandi samkeppnisaðilli kemur á markað þá er ekkert mál að lækka verð, undirbjóða samkeppnisaðillan og þar með reyna koma í veg fyrir að samkeppnisaðillinn nái að festa rætur. Að sjálfsögðu þurfa fyrirtæki að skila hagnaði til að geta haldist áfram í rekstri, en að nota markaðsráðandi stöðu sína til að berja niður lítil fyrirtæki bara til þess að koma í veg fyrir samkeppni og geta haldið áfram að blóðmjólka sauðsvartan almúgan til að moka sem mestum aur í vasa eiganda er bara gjörsamlega siðlaust.
Skoðun Hvert stefnir stríðið í Íran? Trump valdi það, en hvað tekur við núna? Jun Þór Morikawa skrifar
Skoðun Virðisaukaskattur, raunverulegur greiðandi og áhrif á samkeppnishæfni Þórir Garðarsson skrifar