Hver þarf svosem þjóðfána?

Þeir sem þekkja mig vita að ég hef mun meiri áhuga á íslenska fánanum en gengur og gerist. Síðastliðin sex ár hef ég unnið nokkur verkefni honum tengd og er með fleiri á prjónunum. Þessi áhugi minn hefur náð því marki að ég hef verið spurður í viðtali við danskan blaðamann hvort ég sé ekki bara þjóðernissinni af „verstu sort“.

 

Ástæðan fyrir áhuganum er hins vegar einfaldlega sú að ég er grafískur hönnuður, hef mikinn áhuga á táknum og er óttalega væminn þegar það kemur að þeim táknum sem standa fyrir land og þjóð.

 

Því viðurkenni ég fúslega að ég hjartað sló aðeins hraðar í síðustu viku þegar ég las bloggfærslu Helga Hrafns Gunnarssonar alþingismanns, þar sem hann fjallar um mikilvægi þess að Íslendingar eigi sér fánalög. Skoðun hans er nokkuð skýr í lokamálsgreininni: „Þjóðfáninn er ekki „heilagur“. Það er ekki „alvarlegt“ að hann sé vanvirtur og ekki „mikilvægt“ að til séu lög sem segja til um hvar og hvenær megi nota hann.“

 

Ég átti frekar erfitt með mig satt best að segja, bæði af því að ég móðgaðist smá við að lesa pistilinn (hann biðst reyndar afsökunar á því í pistlinum sjálfum, hafi hann móðgað einhvern), en líka af því að sumu leiti er ég sammála því sem hann segir.

 

Málið er að ég hef talað mikið fyrir því að við þurfum að vera duglegri að nota fánann okkar og að við eigum ekki að vera svona hrædd við hann. Margt af því sem fólk heldur um fánann eru mýtur. Mikið af þeim reglum sem við höldum að við séum að fylgja er bara eitthvað sem okkur hefur verið sagt. Því hversu margir hafa í raun lesið fánalögin? Réttið upp hönd.

 

Það er vissulega margt sem fánalögin segja okkur að við megum og megum ekki gera. En fyrst og fremst snýst þetta um að sýna fánanum virðingu. Sömu virðingu og við viljum sýna landinu okkar, náttúru og hvert öðru. Jú, fáninn er bara þrjú mismunandi lituð efni saumuð saman á ákveðinn hátt. Þetta er bara klútur á bandi. En þetta er um leið tákn lands og þjóðar. Og ef það mega ekki vera til smá leiðbeiningar, fáeinar lagagreinar um hvernig við eigum að nota þetta tákn rétt, þá er nú ansi margt annað sem manni finnst skrítið að verið sé að setja lög um.

 

Punkturinn hjá Helga er að það sé kjánalegt að binda hefðir í lög. En þetta snýst um mun meira en hefðir. Þetta snýst um að þjóðfáninn sé áfram það tákn sem hann er. Tákn fyrir íslensku þjóðina.

 

Það er ekkert að því að hafa fánalög á meðan þau hamla því ekki að við notum fánann á þann hátt sem okkur finnst virðingavert. Pössum upp á hann og verum óhrædd við að nota hann. Þetta er jú einu sinni okkar eigin klútur á bandi.