Opið bréf til þingmanna um sparnað

Nú stendur yfir gagnger leit að leiðum til sparnaðar. Nefnd veltir við öllum steinum í leit að hagræðingar- og sparnaðarleiðum. Engin leið á að vera fyrirfram útilokuð. Ýmsir hafa komið fram með ábendingar í þessu sambandi og má þar nefna spurningar á borð við hvort 300 þúsund manna þjóð hafi efni á að reka sinfóníuhljómsveit og þjóðleikhús á tímum þegar fólk nýtur ekki lágmarks læknisþjónustu.

Eina augljósa tillögu hef ég enn ekki séð, en hún snýst þó um mun meiri sparnað en flestar aðrar sem ég hef frétt af. Spurningin er:

„Höfum við Íslendingar efni á að tala íslensku?“ Ástæðan fyrir því að þessi spurning hefur ekki komið fram gæti verið yfirsjón eða viðkvæmni. En nú eru ekki tímar fyrir viðkvæmni og menn verða að hafa kjark til að hrista upp í fleirum en listaspírum og latteliði. Svarið við spurningunni virðist nokkuð augljóst. Við höfum jú lengi talað íslensku án þess að líða verulegan skort, að minnsta kosti ekki í seinni tíð. En ef við setjum þetta í samhengi umræðunnar, sem hefur hverfst um heilbrigðiskerfið, þá hljómar spurningin svona: „Viljum við að fólk deyi af því að við tölum íslensku?“

Það hefur verið ráðandi viðhorf í íslensku samfélagi um árabil þegar kemur að því að ákveða hvort eigi að fara út í einhverjar framkvæmdir eða ekki, að það sé nauðsynleg og nægjanleg forsenda framkvæmda að verkefnið skili peningalegum ávinningi. Í þessu ljósi á ofangreind spurning fullkomlega rétt á sér, því augljóslega eru peningar í þessu. Hagsýn þjóð hikar ekki þegar fundin er bæði opin og greið bjargræðisleið, annað bæri keim af því að við tækjum þjóðernisrómantík fram yfir heilsu samlanda okkar.

Umræðan um gjaldmiðilinn

Þá er það bara spurningin um hvaða tungumál við eigum að taka upp í stað íslenskunnar. Sú umræða gæti minnt á umræðuna um gjaldmiðilinn. Ef til vill stingur utanríkisráðherra upp á að við veljum mandarínsku, þar sem það sé útbreiddasta málið og rími vel við áherslur hans í utanríkispólitík. Ég hallast þó að því að enska verði ofan á, því ungviðið þekkir orðið það mál síst verr en íslensku. Það væri því minnst rask og kostnaður tengdur upptöku ensku. Því mæli ég með enskunni, nema ef Kínverjar fáist til að fjármagna upptöku mandarínsku til að ná menningarlegri fótfestu í Evrópu.

Sparnaðurinn við upptöku ensku er himinhrópandi. Sem dæmi gætum við sagt upp öllum íslenskukennurunum, lagt niður íslenskudeildir háskólanna, mikill hluti þýðingarkostnaðar hyrfi og svo mætti lengi telja. Ég skora því á Alþingi að láta gera úttekt á þeim sparnaði, sem næðist við að leggja niður íslensku og taka upp ensku. If we do, we would not only become the world leaders in skuldaniðurfellingu, but be known as practically the practicalest people in the practical universe.