Óvissa um þróunarverkefni

Fjölmörg tilraunaverkefni um land allt eru í óvissu eða hafa jafnvel verið slegin út af borðinu með ákvörðun ESB um að veita ekki frekari IPA-styrki til verkefna hér á landi.

Til stóð að veita allt að 3,5 milljarða til ýmissa verkefna í ár og á því næsta en Framkvæmdastjórn ESB tilkynnti stjórnvöldum að ekki yrði samið um fleiri IPA-verkefni að óbreyttu eftir að hlé var gert á aðildarumræðum, þar sem það sé í raun skilyrði fyrir aðstoð að viðtökulandið stefni að inngöngu í sambandið.

Hluti af fyrirhugaðri IPA-aðstoð var að styðja við tilraunaverkefni á sviði atvinnuþróunar- og byggðamála annars vegar og velferðar- og vinnumarkaðsmála hins vegar. Alls átti að verja um átta milljónum evra til slíkra verkefna.

Alls bárust 67 umsóknir og í vor var, samkvæmt upplýsingum Fréttablaðsins, búið að velja þrettán verkefni sem átti að ganga til samninga við. Þar á meðal voru þrjú verkefni á vegum Matís sem áttu að fá um 1,5 milljónir evra, tvö verkefni frá Nýsköpunarmiðstöð Íslands sem áttu að fá um 1,6 milljónir evra og verkefni sem Vinnumálastofnun stóð fyrir og átti að fá eina milljón. Næstu skref hefðu verið að ganga til samninga við Framkvæmdastjórn ESB um lokaútfærslu en það ferli hefur nú verið stöðvað.

Í frétt blaðsins í gær var ranghermt að íslensk stjórnvöld væru að íhuga að fjármagna sum verkefnin sjálf. Utanríkisráðuneytið hefur staðfest að ekki hafi verið rætt um slíkt á vettvangi ríkisstjórnarinnar og öll verkefnin séu stopp.

Margir viðmælendur Fréttablaðsins sem höfðu hlotið umrædd vilyrði segja bagalegt að svo sé komið, enda hafi verið lögð mikil vinna í umsóknirnar.

Kristinn Kolbeinsson, fjármálastjóri Matís, segir meðal annars í samtali við Fréttablaðið að umsóknirnar hafi útheimt mikinn kostnað og bagalegt sé að málum sé nú svo komið. „Það eru miklir hagsmunir að fara þarna forgörðum. Við höfum eytt mikilli vinnu í þessar umsóknir og þetta getur haft mikil áhrif á okkar starfsemi.“

Flestir aðstandendur verkefna sögðu að erfitt gæti reynst að halda verkefnunum til streitu í ljósi þess að IPA-styrkirnir berist ekki en þó eru sumir sem líta þannig á að umsóknarferlið hafi í sjálfu sér skilað miklu.

Katrín María Andrésdóttir, framkvæmdastjóri Samtaka sveitarfélaga á Norðurlandi vestra, sem áttu aðild að tveimur verkefnum sem höfðu fengið vilyrði um styrk, segir að þar á bæ sé ekki litið á málið sem tapað fé.

„Það er enginn hérna sem lítur á vinnuna við umsóknina eða hugsanlegan styrk sem einhvers konar tap heldur er þetta ferli sem við höfum lært af […].“