Ódýrara að kaupa húsin en að verja þau

„Ég sætti mig ekki við svona yfirgang. Ég er alin upp undir þessu fjalli,“ segir Ásthildur Cecil Þórðardóttir garðyrkjustjóri, en Ísafjarðarbær hyggst kaupa hús hennar þar sem það er sagt í ofanflóðahættu. Ódýrara er að kaupa húsið en verja það með varnargarði.

„Okkur er engin hætta búin,“ fullyrðir Ásthildur. „Það hafa verið einhver skriðuföll og aurskriður en ekki fyrir ofan mig.“ Hún segir þetta mismunun þar sem aðeins tvö hús sæta þessari meðferð, hennar og nágranna hennar. „Þeir geta ekki verið að spara sér pening með því að kaupa mig út fyrir eitthvað slikk. Ég get ekki fengið svona hús og kringumstæður fyrir peninginn sem þau bjóða.“

Þorbjörn Halldór Jóhannesson, nágranni Ásthildar, er í sömu stöðu en er ekki sammála henni að öllu leyti. „Mín skoðun er sú að þeir verði að kaupa húsið fyrst þeir ætla ekki að verja það,“ segir Þorbjörn, sem segir ofanflóðahættuna til staðar. „Árið 2009 komu snjóflóð tvo daga í röð og húsið nötraði og skalf.“ Þorbjörn segir ferlið stranda á samningum um verð en hann segist hvergi geta fengið sambærilega lóð í bænum.

„Það er ekki verið að meta aðstöðuna eða neitt. Ég vil að það gildi um mig sömu lög og giltu í Bolungarvík.“ Hann segist vilja leysa málið sem fyrst en geti ekki sætt sig við matsverðið. „Manni líður ekkert vel að búa hér. Það er stöðug hætta,“ útskýrir hann. „En ég á engan annan stað til að búa á.“

Daníel Jakobsson, bæjarstjóri á Ísafirði, telur tilboðin sem sett hafa verið fram ásættanleg. 

„Við höfum heimild til þess að bjóða markaðsverð en þau vilja fá samreiknað endurstofnverð. Það er svo mikið á milli að við teljum okkur ekki geta samið á þeim forsendum,“ segir Daníel. Hann telur að málið sé ekki sambærilegt því sem átti sér stað í Bolungarvík. Bænum beri að hans sögn lagaleg skylda til þess að verja íbúana, annaðhvort með því að byggja varnargarð eða kaupa húsin og beita þeim úrræðum að ekki sé heimilt að búa í þeim. „Ég vona að menn nái að semja,“ segir Daníel en í ljósi þess að samningar virðast ekki takast íhugar bærinn að taka húsin eignarnámi. 

Áþekkt mál áður farið fyrir dómstóla

Sambærilegt mál þekkist síðan árið 2002. Þá voru fengnir tveir matsmenn á vegum ofanflóðasjóðs sem mátu eignir í Bolungarvík sem taka átti undir varnargarð. Íbúarnir undu ekki mati þeirra og málið fór til matsnefndar eignarnámsbóta, sem dæmdi íbúunum mun hærri bætur á þeim grundvelli að ekki væri hægt að fá sambærilegar eignir í bæjarfélaginu. Sú niðurstaða var síðan staðfest fyrir dómstólum.