Fimmta hver barnshafandi kona hefur orðið fyrir ofbeldi

Ein af hverjum fimm konum sem mæta í viðtal í mæðravernd hefur upplifað heimilisofbeldi. Þetta segir Ástþóra Kristinsdóttir ljósmóðir, sem er í hópi heilbrigðisstarfsmanna sem hafa þróað verklagsreglur sem fela í sér reglubundna skimun fyrir heimilisofbeldi meðal barnshafandi kvenna.

„Það er því miður mjög algengt að konur eigi einhverja sögu um ofbeldi. Það er talað um að það sé um ein af hverjum fimm konum á meðgöngu sem hefur einhvern tímann verið í slíku sambandi. Þessar tölur eru hrikalegar og þetta er hlutur sem við verðum að hjálpa konum að taka á. Rannsóknir sýna einnig að 30 prósent kvenna sem upplifa heimilisofbeldi upplifa það í fyrsta skipti á meðgöngunni. Það má því segja að meðganga sé áhættuþáttur fyrir heimilisofbeldi.“

Verklagsreglurnar hafa verið í þróun síðan 2007 en þá var skipaður vinnuhópur fulltrúa Landspítalans, Háskóla Íslands og Miðstöðvar mæðraverndar sem hafði það hlutverk að semja klínískar leiðbeiningar um mat og viðbrögð við ofbeldi í nánum samböndum. Reglurnar voru tilbúnar á síðasta ári og að sögn Ástþóru hafa langflestar ljósmæður tekið þær upp.

Ástþóra hefur, ásamt Páli Biering, geðhjúkrunarfræðingi og lektor, og Valgerði Lísu Sigurðardóttur ljósmóður, haldið námskeið fyrir heilbrigðisstarfsfólk. „Það reynist oft erfitt fyrir heilbrigðisstarfsfólk að spyrja þessara spurninga. Starfsfólk þarf líka að vera vel að sér varðandi hvernig best sé að hjálpa konunum og hvaða úrræði séu í boði.“ Mismunandi er hvenær ljósmæður spyrja barnshafandi konur um ofbeldi en það er aldrei gert nema þær séu án maka í viðtalinu.

Ýmis úrræði eru í boði bæði innan heilsugæslunnar og á vegum félagasamtaka. „Með því að spyrja erum við að opna fyrir að það sé ekki eðlilegt að vera í svona sambandi og að það sé í lagi að tala um það við einhvern.“