Fríverslun við Asíuríki í sjónmáli

Í framsögu fyrir skýrslu sinni um utanríkismál á Alþingi nýlega ræddi Össur Skarphéðinsson utanríkisráðherra um fríverslunarsamninga við ríki í Asíu. Í máli hans kom fram að fríverslunarsamningur við Kína bíður nú undirritunar, en Ísland sé einnig langt komið með slíkan samning við Indland gegnum EFTA, og áleiðis við sólrisuríki í Suðaustur-Asíu eins og Malasíu og Víetnam.

Hér er um gríðarmikla hagsmuni að ræða fyrir íslenskt atvinnulíf í bráð og lengd. Það er álitið að á næstu þremur áratugum verði 80% af aukningu heimsviðskipta í Asíu og að spurn eftir hátækni, hugbúnaði og tæknilausnum muni fara hraðvaxandi í þessum heimshluta. Það er því eftir miklu að slægjast þegar lögð eru drög að því að greiða fyrir viðskiptum Íslendinga við Asíubúa.

Vernd hugverkaréttinda

Marorka hefur á síðustu árum sótt inn á Asíumarkað meðal annars með því að setja upp sölu- og þjónustuútibú í Dubai og á áætlun er að setja starfsstöð upp í Kína þar sem Kína er einn stærsti skipamarkaður í heimi. Slík erlend starfsemi kemur til með að efla alla okkar starfsemi á Íslandi.

Samningar um fríverslun við hin fjölmennu ríki SA-Asíu, sem eru vaxandi efnahagsveldi, eru að sjálfsögðu mikilvægir vegna niðurfellingar á tollum sem þeim fylgja. En þýðing þeirra felst ekki síður í ákvæðum um góða viðskiptahætti sem samningarnir kveða á um. Þannig er okkur sagt að í fríverslunarsamningi við Kína séu upprunareglur sem skýra hvaða skilyrði vara þarf að uppfylla til þess að teljast upprunnin á Íslandi eða í Kína. Einnig að lögð sé áhersla á samstarf í umhverfismálum. Þá sé eitt af markmiðum samningsins að búa vel að vernd hugverkaréttinda eins og áríðandi er í samskiptum þjóða. Þar sé gengið lengra en tíðkast í fríverslunarsamningum EFTA til þess að Kína og Ísland geti leyst úr vandamálum sem upp koma á þessu sviði í tvíhliða samskiptum.

Umhverfismál mikilvæg

Öll þessi atriði eru fyrirtæki eins og Marorku ákaflega mikilvæg í viðskiptum við Asíulönd. Upprunareglur og vernd hugverkaréttinda eru lykilatriði þegar verið er að selja hugvit og hugbúnað á fjarlægum svæðum þar sem lagaumhverfi og viðskiptavenjur eru um margt frábrugðnar því sem við eigum að venjast. Marorka er fyrst og fremst að selja tæknilausnir til þess að draga úr umhverfismengun og spara dýra orku og eldsneyti. Víða í Asíulöndum, ekki síst í Kína, þarf að leysa úr margskonar umhverfisvanda og er mikil áhersla lögð á það af stjórnvöldum þar. Þess vegna styður það við sókn Marorku á Kínamarkað að umhverfismál skuli tiltekin sérstaklega í fríverslunarsamningi. Mörg önnur atriði tilheyra umgjörðinni um frjáls viðskipti við Kína en ekki er rúm til þess að gera þeim skil í stuttri grein.

Kína er á margan hátt stærsti framtíðarmarkaður Marorku. Þar er mesta skipasmíði og skiparekstur í heimi um þessar mundir. Margs konar tækifæri fyrir fyrirtæki eins og Marorku bjóðast í tengslum við skipaumsvifin og sívaxandi áherslu á umhverfismál. Þar koma einnig við sögu spennandi áform um siglingar beint um norðurskautið. Kína er einnig sístækkandi miðstöð Asíuviðskipta og þaðan er hagkvæmt að stýra sölustarfi í SA-Asíu

Fríverslunarsamningur við Kína mun gefa íslenskum tæknifyrirtækjum færi á að sækja inn á Asíumarkað með vörur sínar og lausnir. Í því felast vaxtartækifæri sem meta má til hundraða milljarða króna á næstu árum, og geta skilað verðmætum störfum og mikilli arðsemi til samfélagsins á Íslandi.