Vilja viðurlög sem bíta á löndunarsvindlara

Viðurlög við löndun fiskafla fram hjá hafnarvog eru of væg til þess að hafa nægan fælingarmátt. Þetta segir fiskistofustjóri í samtali við Fréttablaðið og leggur til að stofnunin fái heimild til að leggja á stjórnvaldssektir.

Sem stendur hefur Fiskistofa heimildir til þess að svipta fiskiskip veiðileyfi tímabundið, en auk þess eru mál afgreidd í gegnum dómskerfið.

Fjársektir sem þar eru ákvarðaðar miðast hins vegar við markaðsverð fisks eftir löndun, en ekki við afurðaverð, sem er í öllum tilfellum mun hærra. Þannig er möguleiki á því að útgerðarfyrirtæki sem landar afla fram hjá hafnarvog, og ekki kemst upp um brotið fyrr en eftir að aflinn hefur verið unninn og seldur út úr húsi, gæti hagnast meira en sem nemur sektinni.

Eyþór Björnsson fiskistofustjóri játar því aðspurður að viðurlög við framhjálöndun séu væg og fælingarmáttur þeirra því takmarkaður.

„Það eru dæmi um að útgerð hafi verið staðin að því að landa framhjá vigt og svipt veiðileyfi vegna umfangs brotsins. Útgerðarfyrirtækið leigði sér þá bara nýtt skip og hélt áfram veiðum þannig að viðurlögin bitu ekki neitt.“

Brot eru kærð til lögreglu og fara sem slík hefðbundna leið í gegnum dómskerfið, en Eyþór segir að mál sem þessi mæti oft afgangi og sektir sem fylgja dómum séu oftar en ekki of lágar til þess að þær bíti.

Eyþór segir að Fiskistofa hafi lagt til að stofnunin fái heimildir til að leggja á stjórnvaldssektir við brotum. „Þannig væri hægt að beita strax sektum við brotum sem eru upplýst.“

Á síðasta þingi var lagt fram frumvarp sem kvað á um heimildir til Fiskistofu um að leggja allt að 50 milljóna sektir á einstaklinga og 150 milljónir á fyrirtæki. Frumvarpið stoppaði hins vegar í nefnd og komst ekki til annarrar umræðu.

Sigurður Ingi Jóhannsson sjávarútvegsráðherra segist telja mikilvægt að slíkar heimildir séu til staðar til að taka á brotum.

„En ég er efins um að stofnunum, án þess að ég sé að tala um Fiskistofu sérstaklega, sem hafa bæði stjórnsýsluhlutverk og sjá um eftirlit og framkvæmd séu færðar mjög miklar heimildir til stjórnvaldssekta.“

Ráðherra segir málið vera til skoðunar í ráðuneytinu. Stefnt sé að því að það komi sem fyrst til kasta þingsins, en óvíst er hvort það verði fyrr en næsta haust.

Tveir sviptir veiðileyfi í fyrra

Á árinu 2012 kom upp 61 mál hjá Fiskistofu vegna brota gegn reglum um vigtun sjávarafla og þar af voru tvö tilvik þar sem skip voru svipt veiðileyfi eftir að hafa landað afla fram hjá hafnarvog.

(Árétting: Í frétt þessari í Fréttablaðinu í dag var vikið að úrskurði Fiskistofu gegn Saltveri í Reykjanesbæ frá því síðasta vor. Það skal tekið fram að síðan þá hefur þeim úrskurði verið hnekkt og málið fellt niður.)