Eftirlitsvélar í um 100 leigubílum

Eftirlitssmyndavélum í íslenskum leigubílum hefur fjölgað mikið að undanförnu og eru þær á bilinu sextíu til eitt hundrað talsins, flestar á höfuðborgarsvæðinu, samkvæmt ágiskun Ástgeirs Þorsteinssonar, formanns Bandalags íslenskra leigubifreiðarstjóra.

Alls eru 587 leigubílar í umferð á númerum á höfuðborgarsvæðinu dag, miðað við upplýsingar frá Samgöngustofu.

„Menn hafa orðið varir við það að ef fólk veit af myndavélunum þá hagar það sér öðruvísi,“ segir Ástgeir, spurður hvort leigubílstjórar hafi fundið fyrir auknu öryggi með myndavélunum „Þetta hefur ákveðinn fælingarmátt.“

Myndavélarnar fást hér á landi og kostar stykkið á bilinu fimmtíu til eitt hundrað þúsund krónur. Leigubílstjórarnir þurfa sjálfir að kaupa þennan eftirlitsbúnað, enda eru þeir einyrkjar.

Árásum á leigubílstjóra hefur fjölgað töluvert og með notkun myndavélanna vilja menn sporna við þeirri þróun. Oft tengjast árásirnar fíkniefnaneytendum. Að sögn Ástgeirs verða leigubílstjórar meira varir við þá á næturna í miðri viku enda sé hinn almenni maður ekkert á ferli þá.

Hann segir öðruvísi að keyra fíkniefnaneytendur en drykkjufólk. „Þetta er ekkert eins og var hér áður fyrr þegar menn voru eingöngu að keyra drukkið fólk. Þá var yfirleitt hægt að tala menn til en almennt taka menn engan „sjéns“ á því í dag. Menn geta aldrei áttað sig á ástandi farþega og menn eru hálfruglaðir undir áhrifum. Oft er betra að reyna að losa sig við farþegana. Þetta hefur samt ekkert verið stórvandamál.“

Þeir sem vilja gerast leigubílstjórar þurfa í dag að undirgangast námskeið á vegum Samgöngustofu þar sem fulltrúi frá fíkniefnadeild lögreglunnar fer yfir hvað er best að gera þegar fíkniefnaneytendur stíga inn í leigubíla.

Starfsmenn Hreyfils sem lenda í vandræðum geta látið lögregluna vita með því að ýta á neyðarhnapp í bíl sínum. Staðsetningartæki lætur lögregluna vita hvar þeir eru staddir og þurfa þeir því ekki að segja aukatekið orð þurfi þeir á hjálp að halda.

Daníel Einarsson borgaði hátt í 100 þúsund krónur fyrir eftirlitsmyndavél í leigubílinn sinn fyrir þremur mánuðum. Hann segir andrúmsloftið í bílnum hafa breyst við það. „Fólk er ekki eins mikið að rífa kjaft upp úr þurru og hættir að gleyma veskinu og svona.“

Hann lenti eitt sinn í því að vafið var málmbandi utan um hálsinn á honum. „Mér brá heldur. Það var maður sem sat fyrir aftan mig sem hengdi málmbandið á mig. Þegar ég reyndi að losa strekkti hann,“ segir Daníel, sem hefur verið leigubílstjóri í tólf ár. „Þetta á að vera sniðugt og fínt en þegar fólk er í glasi gerir það sér ekki grein fyrir hættunni sem það er að stofna bílnum í, það er bara í öðrum heimi. Þegar djammklukkan slær hjá Íslendingum þá allt í einu má allt sem mátti ekki áður.“

Hann veit dæmi þess að fólk hafi hringt og pantað sér fíkniefni úr bílnum hans. „Það er að spyrja hvort það eigi stuð. Svo er það með peninga fyrir stuðinu og er ekki með peninga fyrir bílnum, en núna er þetta allt á myndavél með hljóði.“

Daníel er sammála því að heimurinn sé að harðna þegar vímuefnaneytendur í leigubílum eru annars vegar. „Maður veit ekkert á hvaða efnum fólk er. Það getur „snappað“ allt í einu.“