Gögn úr geimnum bæta veðurspár

Ísland hefur hlotið fulla aðild að Evrópsku veðurtunglastofnuninni (EUMETSAT). Ávinningurinn er mikill þar sem Ísland fær óheftan aðgang að gögnum er varða fjölmarga þætti náttúrufars.

Sigurður Ingi Jóhannsson, umhverfis- og auðlindaráðherra, og Alain Ratier, forstjóri EUMETSAT, undirrituðu samning þessa efnis í gær.

Ísland hefur verið samstarfsaðili að stofnuninni síðan 2006 og haft aðgang að gögnum samkvæmt tímabundnum aðlögunarsamningi. Með fullri aðild tryggja Íslendingar sér óheftan aðgang að gögnum sem nýtast til dæmis við veðurspár og loftslagsrannsóknir, vegagerð, haf- og  náttúrufræðirannsóknum, háskólum og hugbúnaðarfyrirtækjum.

Alain Ratier segir að þegar horft er til framtíðar, og nefnir ártölin 2020-2040, komi til sögunnar nýr búnaður og tækni. Vinna næstu ára sé ekki síst falin í að þjálfa þá sem koma til með að nýta þá tækni. Hann nefnir öryggi sem fylgir bættri tækni, en ekki síður kosti fyrir efnahagslíf þjóða í heild sinni. „Rannsóknir okkar sýna að verðmæti þess að spá nákvæmlega fyrir um veður í Evrópu er metið á tugi milljarða evra á ári. Hluti þessara verðmæta sem sparast má þakka bættri veðurtunglatækni.“

Ingvar Kristinsson, þróunarstjóri Veðurstofu Íslands, segir að almenn vöktun og mælingar á náttúrufari séu sífellt mikilvægari í rekstri gervitungla.

„Hvað okkur Íslendinga varðar þá eru gervitunglagögn ómetanleg við að átta sig á öldu og öldufari, vöktun á hafís, hitamælingar sjávar og fleira. Þessar upplýsingar skipta okkar sjávarútveg miklu máli. Gervitungl eru í auknum mæli notuð til að vakta eldfjöll; bæði til þess að fylgjast með fyrirboðum goss og eins til að fylgjast með gosvirkni og útbreiðslu ösku eftir að það er hafið,“ segir Ingvar og bætir við að alþjóðaflugið leggi mikla áherslu á að haldið verði áfram að þróa og bæta greiningar á gosösku í andrúmslofti og nýta gervitunglagögn til að sjá fyrir um útbreiðslu hennar í eldgosum.

Ingvar segir að mælingar með gervitunglum hafa reynst hagkvæmari kostur en víðtækt mælanet á jörðu niðri. Því sé meira og betra aðgengi að þessum gögnum okkur Íslendingum mikilvæg.

Næsta stóra verkefni EUMETSAT er að setja í loftið gervitungl til að fylgjast með Norðurskautssvæðinu, og mun það bæta þjónustu við Ísland verulega.