Segir IPA-styrki hafa bætt hag landsins

Íslensk stjórnsýsla og samfélag hefur hagnast verulega á aðildarferlinu við Evrópusambandið. Þetta segir stjórnmálafræðingur í stjórn Félags stjórnsýslufræðinga. Hann segir verkefni á borð við IPA-styrktarsjóðinn hafa fallið í skuggann á háværri umræðu um ESB.

Mikið hefur verið rætt um IPA styrki síðustu daga en Evrópusambandið hefur ákveðið að skrúfa fyrir styrkveitingu til fjölmargra verkefna hér á landi. Ákvörðun íslenskra stjórnvalda um að gera hlé á aðildarviðræðum er ástæðan fyrir þessu.

Sigmundur Davíð Gunnlaugsson, forsætisráðherra, sagði í kvöldfréttum RÚV í gær að með þessari ákvörðun hefði fengist staðfest að IPA-styrkirnir séu til þess ætlaðir að koma Íslandi inn í Evrópusambandið.

Enginn vafi er um það að styrkirnir hanga saman við umsóknarferli eða mögulegt umsóknarferli þjóða. Endanleg ákvörðun þessara þjóða er þó höndum kjósenda.

Á meðal þeirra verkefna og stofnana sem verða af styrkjum eru Nýsköpunarmiðstöð sem átti von á um 380 milljónum króna.

Að sama skapi fær Tollstjóraembættið ekki tæpan milljarð til að koma á rafrænu tollkerfi. Þýðingarmiðstöð utanríkisráðuneytisins verður af um 150 milljónum og Veðurstofan verður af 270 milljónum króna sem áttu að fara í lagfæringar á vatnamælingakerfi landsins.

Fjármálaeftirlitið fær síðan ekki hálfan milljarð sem var ætlað að efla eftirlit með fjármálastarfsemi. Þá átti Matís von á 240 milljóna króna styrk frá Evrópusambandinu. Einn komma þrír milljarðar áttu síðan að fara í 14 verkefni tengd byggðamálum.

Ljóst er að ríkissjóður þarf að hlaupa undir bagga ef þessi verkefni eiga að verða að veruleika.

Elvar Örn Arason, stjórnsýslufræðingur, er í stjórn Félags stjórnsýslufræðinga en samtökin hafa rýnt í áhrif evrópusamrunans og IPA-styrkja á íslenska stjórnsýslu og samfélag. Málið var rætt á ráðstefnu síðastliðinn vetur.

„Það var mál manna að allt þetta ferli og þátttaka í því hafi styrkt stofnanirnar,“ segir Elvar Örn. „Það er alveg ljóst að ef þetta hættir núna þá fer þessi í súginn. Við vitum í raun ekki alveg hver áhrifin verða af þessu.“

Þá bendir Elvar á að umræðan um ESB hafi verið þess eðlis að verkefni á borð við IPA hafi beinlínis gleymst.

„Umræðan hefur verið ansi hörð, en hvort sem mönnum líkar það betur eða verr þá er Ísland stór aðili að Evrópusambandinu. Við erum það djúpt sokkin í evrópusamstarfinu. Í raun gleymist það stundum. Ef við náum að efla okkar stofnanir og stjórnsýslu þá munum við vitanlega verða betur í stakk búin til að takast á við krefjandi verkefni.“