Grasið er ekkert endilega grænna hinu megin

Í Noregi er ekki skylda að vera meðlimur í stéttarfélagi. Margir íslenskir karlmenn og konur hafa í auknum mæli sl ár leitað út fyrir landsteinana eftir atvinnu og þeirra á meðal eru sjómenn. Margir þessara sjómanna þekkja ekki réttindi sín í Noregi, þá vantar tungumálakunnáttu og þekkingu um norskan rétt og þá kjarasamninga og venjur sem eru í gildi á norskum bátum. Þessi staðreynd og sú staðreynd að margir af þessum sjómönnum eru að sækjast eftir störfum í Noregi vegna atvinnuleysis á Íslandi, leiðir til þess að þeir jafnvel sætta sig við lakari vinnuskilyrði en norskir sjómenn. Það inniber t.d. að þeir fá lægri hlut en norskir sjómenn á tilsvarandi bátum, þeir sætta sig við lélegri búsetuskilyrði yfir lengri tíma og fá minni hvíldartíma. Auk þess eru útgerðirnar skyldugar til að framvísa uppgjörum sem er yfirlit yfir allan kostnað sem dreginn er af heildaraflaverðmæti en stundum hefur verið brestur á því að menn hafi fengið slík uppgjör. Sem lögfræðingur og áhugamanneskja um sjávarútveg og sjórétt, hef ég fengið fyrirspurnir frá sjómönnum sem vita ekki hvert þeir eiga að snúa sér eða hvað þeir eigi að gera þegar þeir lenda í þeirri stöðu að þeim finnst útgerðin vera að undirborga laun, að uppgjör séu ekki á hreinu og vafi leikur á tryggingamálum. Ég hef því miður fengið vitneskju um útgerð t.d. sem hefur í mörg ár greitt Íslendingum of lágan hlut og ekki framvísað uppgjörum. Sama útgerðin fullvissaði hins vegar menn um að hún fylgdi kjarasamningi Norges Fiskarlag án þess að svo væri. Margir þessara sjómanna reiða sig því á að útgerðarstjórar segi rétt frá og eru svo í þeirri stöðu að vera ekki meðlimir í stéttarfélögum og eiga því erfitt með að sannreyna hvort kjarasamningi sé raunverulega fylgt. Þeir sem eru ekki meðlimir í stéttarfélagi geta því heldur ekki sótt á fyrirtækin nema ráða sér sjálfir lögfræðinga til starfans sem getur haft mikinn kostnað í för með sér. Einhverjir hljóta því að kjósa frekar að halda vinnunni vegna atvinnuástandsins á Íslandi og láta bjóða sér meir en ef þeir hefðu verið í sambærilegum störfum í heimalandi sínu. Ég vil hvetja alla sjómenn sem sækja sjóinn í Noregi að skrá sig í stéttarfélög og kynna sér réttindi sín. Allir eiga rétt á skriflegum ráðningarsamningum sem eru undirritaðir af vinnuveitanda og launþega. Flestir samningar eru aðgengilegir á netinu og má þar benda á heimasíðu Norges Fiskarlags sem er http://www.fiskarlaget.no og heimasíðu norska sjómannafélagsinshttp://www.sjomannsforbundet.no/.