Kastljósinu beint að Sigmari

Ég er knúinn til að svara orðum Sigmars Guðmundssonar varðandi tónlistarflutning í þættinum Kastljósi sem birt voru í Fréttablaðinu 13. nóvember. Samkvæmt greininni segir hann: "Þetta er skrítin staða að vera með óánægða tónlistarmenn sem vilja spila. Við viljum fá þá en það er ekki hægt. Það eru allir að tapa á þessu ástandi" og síðar: "Ástæðan er sú að þátturinn getur ekki lengur borgað tónlistarmönnum fyrir að koma þar fram…"

Forsaga málsins er að í gildi hefur verið kjarasamningur milli Félags íslenskra hljómlistarmanna (FÍH) og RÚV um greiðslur fyrir framkomu í útvarpi og sjónvarpi. Fyrir nokkrum árum komum við til móts við þau sjónarmið RÚV-manna að framkoma í Kastljósi hefði ákveðið kynningargildi fyrir viðkomandi listamann/menn og samið var um svokallaðan "kynningartaxta" sem gilt hefur síðan og kveður á um töluverða lækkun frá taxta.

Er í lagi að tónlistarmenn vinni ókeypis?

Þetta sömdum við um með hálfum huga af því að með framkomu tónlistarmannanna í Kastljósi er að verða til sjónvarpsefni sem nýtur mikils áhorfs og vinsælda og á auðvitað að vera metið sem slíkt í endurgjaldi. Af hverju að semja sig niður í launum? Svarið liggur annars vegar í þrýstingi frá hluta tónlistarmanna, sem telja hagsmunum sínum vegna útgáfu hljóðrita best borgið með því að koma fram í Kastljósi þó engin laun séu í boði. Hins vegar var fallist á af okkar hálfu að létta undir með RÚV í fjársvelti þess svo þessar upptökur og útsendingar héldu þó áfram. Kjarni málsins er þó alltaf af okkar hálfu, að tónlistarmenn skapa mikil verðmæti með "Kastljósspilamennskunni" og eiga að fá borgað fyrir þau.

Rétt er að benda á að aðeins hluti þeirra sem koma fram í flestum útsendingum hafa beina hagsmuni af "kynningunni" sem Sigmar er svo rausnarlegur að bjóða. Fyrst og fremst eru það þeir sem eru útgefendur og/eða höfundar og telja sig þá "ná inn fyrir kostnaði" annars staðar. Eftir sitja hinir sem taka oft þátt vegna félagslegs þrýstings og bera ekkert úr býtum.

Er hægt að tala svona í forsvari fyrir opinbert fyrirtæki?

Verst í þessu máli er að opinber starfsmaður skuli leyfa sér að tala á þeim nótum sem hér eru raktar. RÚV er rekið fyrir opinbert fé, ætlar stofnunin að ganga fram fyrir skjöldu með að byggja útsendingar á ókeypis vinnuframlagi annarra, þvert gegn gerðum samningum? Ég efa að starfsmenn RÚV fáist til að vinna launalaust við þáttagerð og útsendingar, er hægt að ætlast til þess af öðrum utanaðkomandi?

Reyndar dettur mér í hug í því samhengi: Nú mælir göturnar mikill fjöldi ungs og vel menntaðs fólks í fjölmiðlafræði sem ekki hefur enn fengið vinnu við sitt hæfi. Leyfa mætti þeim að koma fram ókeypis í svo sem eitt sinn sem stjórnendur Kastljóss. Þau fengju kynningu til að fleyta þeim áfram í störf sem jafnvel væru launuð og spara mætti laun Sigmars. Eru ekki allir að tapa á að þetta er ekki gert?

Ef við berum ekki virðingu fyrir störfum okkar, hver gerir það þá?

Tónlistarlíf á Íslandi vekur um þessar mundir heimsathygli. Nýafstaðin Iceland Airwaves-hátíð ber því vitni, þegar þúsundir útlendinga flykkjast hingað til að upplifa hvað er að gerast. Grunnur þessarar öflugu tónlistarflóru er vel menntað fólk á öllum aldri sem hefur til að bera hæfileika og metnað. Ég skora á allt þetta fólk að bera nægilega virðingu fyrir sjálfu sér og starfi sínu til að beygja ekki af og láta stundarhagsmuni grafa undan framtíðartilveru sinni. Enn fremur skora ég á forráðamenn RÚV að láta ekki raddir af þessu tagi tala í sínu nafni, þeim er það ekki sæmandi.