Eyðing stúlkubarna í Kína

Fjölskyldur í Austur-Asíu, einkum Kína og Indlandi, vilja gjarnan eignast syni. Þar er sonur talinn vera æskilegri kostur en dóttir til að viðhalda nafni ættarinnar, tryggja afkomu og umönnun fjölskyldunnar og foreldra í ellinni. Í kjölfar pólitískra ákvarðana kínverskra yfirvalda árið 1978 um það að hver fjölskylda mætti bara eignast eitt barn, fór strax að bera á breyttu kynjahlutfall drengja og stúlkna. Við eðlilegan gang náttúrunnar á þetta hlutfall að vera um 103 til 107 fæddir drengir á móti 100 fæddum stúlkum. Þetta hlutfall hefur nú brenglast verulega í Kína og Indlandi síðustu tvo áratugina og fer nú að nálgast 120 fæddir drengir á móti 100 fæddum stúlkum (15-20% munur).

Í fyrstu faraldsfræðilegu rannsóknum um þessi mál var talað um týndu stúlkubörnin eða „the missing girls“ og leitað skýringa á þróuninni. Nú er talið víst að hátæknin, einkum ómskoðun snemma í meðgöngu sé markvisst notuð til að greina kyn fóstursins og síðan tekin ákvörðun um fóstureyðingu í kjölfar kyngreiningar. Á ensku er þessi kynjahreinsun nefnd „female infanticide“, eða „sexicide“.

Í umfangsmikilli rannsókn sem birtist í hinu virta vísindatímariti BMJ árið 2009 (Zhu WX, Lu L, Hesketh T BMJ 2009) drógu höfundar þá ályktun að í Kína árið 2005 hefði fjöldi karla undir tvítugu verið 32 milljónir umfram fjölda kvenna og að ástandið ætti eftir að versna. Svipuð þróun á sér stað í Indlandi.

Þessi gífurlegi fjöldi ungra karla umfram konur hefur síðan leitt til alvarlega félagslegra vandamála. Karlar eiga erfitt með að finna sér maka og konur eru gerðar að söluvöru. Sumar þeirra eru meira að segja óskráðar í manntali. Annarri tengdri glæpastarfsemi vex auk þess fiskur um hrygg.

Stjórnmálamenn, heilbrigðisstéttir og tækniiðnaðurinn um allan heim taka þátt í þessum kynjahreinsunum. Árið 2007 birtum við ásamt Anna Luise Kirkengen, prófessor í Ósló, leiðara í Læknablaðinu með fyrirsögninni „Þáttur heilbrigðisstétta í eyðingu stúlkubarna“ (2007;93:506-7). Við vöktum athygli á þessari þróun og bentum á að við erum öll samábyrg. Þar skoruðum við á læknastétt, heilbrigðisyfirvöld og aðra forystumenn íslensku þjóðarinnar að stíga varlega til jarðar í samvinnu við Kína og Indland á sviði fósturgreininga. Jafnframt ber forystumönnum velferðarmála að nota öll tækifæri til að vekja athygli á þeim vanda sem fylgir kynjahreinsun með eyðingu stúlkubarna. Í tilefni af komu kínverskra yfirvalda hingað til lands er þessi áskorun hér með endurtekin.