Mútur eða námskeið í faglegum vinnubrögðum?

Í nýlegri skýrslu McKinsey um hagvaxtarmöguleika á Íslandi eru m.a. dregnar fram þær megináherslur sem íslensk stjórnvöld þurfa að vinna að til að byggja upp atvinnulíf til framtíðar. Meðal þess sem þar er dregið fram er langtíma stefnumörkun, bætt menntun, aukin verðmætasköpun o.fl.

Í framhaldi af ábendingum McKinsey er athyglisvert að beina sjónum að hinum svokölluðu IPA-styrkjum Evrópusambandsins sem standa Íslendingum til boða meðan á aðildarviðræðum stendur. Styrkirnir lúta í megindráttum sömu reglum og byggðastyrkir Evrópusambandsins þar sem gerðar eru miklar kröfur um öguð vinnubrögð. Skýr stefnumótun, langtíma áætlanagerð, skýr ábyrgð, samráð og samvinna er meðal þess sem styrkþegar þurfa að geta sýnt fram á áður en þeim er úthlutaður styrkur. Með öðrum orðum – úthald í faglegum vinnubrögðum.

Undanfarna mánuði hef ég verið fengin til að aðstoða fjölmarga aðila, um allt land, við að skilgreina hugmyndir og móta verkefni sem eru grunnur að umsóknum um IPA-styrki. Á þessum tíma hef ég séð hvernig ólíkir aðilar hafa tekið höndum saman um að undirbúa eða styrkja ýmiss konar nýsköpun, efla atvinnugreinar sem kalla á fjölbreytta menntun, stofna til nýrra námsbrauta á framhalds- og háskólastigi, styrkja námsframboð símenntunarmiðstöðva, tengja saman háskóla og atvinnulífið og svo mætti lengi telja. Ég hef orðið vitni að því þegar fólk um allt land leggst á árarnar við að skapa nýja hugsun í atvinnu- og menntamálum, sem byggir á auðlindum þekkingar og náttúru. Þetta eru sömu vinnubrögð og viðhöfð eru í þeim ríkjum sem McKinsey nefnir sem eftirsóknarverðar fyrirmyndir fyrir Ísland.

Andstæðingar Evrópusambandsins kalla IPA-styrkina mútur. Það eru auðvitað öfugmæli. Það er nær að líta á þá sem ókeypis námskeið í faglegum vinnubrögðum, í takt við ábendingar skýrslunnar. Námskeiðið er rétt að byrja en ég vona að við Íslendingar ljúkum því með láði, tileinkum okkur ný vinnubrögð og verðum í framhaldinu þjóð meðal þjóða.

Höfundur sækist eftir 3.–4. sæti í forvali Samfylkingarinnar í Reykjavík